Sevenboom

Hoe herken je een sevenboom?

Groeivorm

Lage, brede struik van ongeveer 1 m hoog en tot 2,5 m breed, met schuin opgaande, gelaagde takken.

Blad

Groenblijvend; vooral kleine schubjes, af en toe naalden. Donkergroen tot blauwgroen, met een scherpe geur bij kneuzing.

Vrucht

Kleine, blauwzwarte ‘bessen’ (vlezige kegels) op vrouwelijke planten. Ze zijn giftig.

Geur

De takken ruiken scherp en harsachtig als je ze kneust of snoeit.

Wortels

Vertakt en diep; verdraagt droogte maar geen natte voeten.

Planten: april–mei en september–oktober · Snoeien: mei en augustus

Waarom in je tuin?

• Het hele jaar groen en dicht: een stevige bodembedekker voor droge, zonnige plekken.
• Doet het goed op kalkrijke, arme grond waar veel andere struiken moeite hebben.
• Extreem winterhard en droogtebestendig: heel weinig werk.
• Breed uitgroeiend, ideaal voor hellingen, rotstuinen en over muurtjes.
• Houdt onkruid weg zodra het tapijt dicht is.

Waar staat een sevenboom graag?

• Volle zon; in de schaduw wordt hij open en kaal.
• Goed doorlatende grond: zand, leem of klei, neutraal tot kalkrijk. Droog.
• Verdraagt wind, droogte en arme grond, maar geen drassige plek of staand water in de winter.
• Reken op 2–2,5 m ruimte per plant. Plant hem niet in de buurt van perenbomen (zie problemen).

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog

Grootte

1 m hoog, 2,5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -40 °C)

Mooi samen met

• Lavendel: Houdt van dezelfde zon en droge, kalkrijke grond.
• Vetkruid: Een vetplant voor droge plekken met late bloei.
• Tijm: Een lage, geurende bodembedekker die mooi tussen de takken groeit.
• Blauwzwenkgras: Fijn, blauwgrijs blad dat past bij het blauwgroene tapijt.

Hoe en wanneer plant je een sevenboom?

Planten in april–mei en september–oktober.

1. Plant in april–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of drassig is.
2. Draag handschoenen en lange mouwen: het sap en de olie kunnen de huid irriteren.
3. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit; bij zware klei meng je er zand of grind door voor betere afwatering.
4. Zet de plant even diep als in de pot; de stamvoet mag niet dieper komen te staan.
5. Geef meteen een flinke gieter water en dek de grond af met grind of schors tegen onkruid.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte wekelijks. Daarna zorgt hij zelf voor zijn water, behalve in lange droge zomers.

Bemesten

Meestal niet nodig. Op arme grond volstaat in het voorjaar een dun laagje compost.

Onkruid

Wied de eerste jaren regelmatig, tot de takken de grond bedekken.

Bladeren verwijderen

Haal in de herfst gevallen bladeren uit het tapijt, want ze houden vocht vast en kunnen rotting veroorzaken.

Takken ordenen

Knip af en toe takken die over het pad of de rand hangen terug.

Tip: Plant hem op een zonnige, droge plek zonder kinderen of dieren in de buurt die eraan kunnen knabbelen, en draag altijd handschoenen als je er werkt.

Wanneer snoei je een sevenboom?

Snoeimaanden: mei en augustus.

Wanneer: In mei of in augustus; een lichte snoeibeurt per jaar is genoeg.

Hoe:

• Knip te lange takken terug tot een zijtak die je wilt laten doorgroeien.
• Haal dode of beschadigde takken helemaal weg, tot in het levende hout.
• Houd de natuurlijke vorm: knip liever enkele takken weg dan de hele plant te scheren.
• Gooi het snoeisel weg, zodat kinderen of dieren er niet aan kunnen knabbelen.

Let op: Draag handschoenen en lange mouwen en was je handen achteraf. Snoei nooit in kaal, bruin hout: daaruit loopt hij niet meer uit.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Afleggen

Takken die de grond raken wortelen vaak vanzelf. Pin ze vast; na een jaar kan je ze loskoppelen en verplanten.

Halfhoutige stekken

In september–oktober: stekken van 10–15 cm met een hakje, in zandige stekgrond in een koude bak. Wortelen duurt enkele maanden.

Hoe komt een sevenboom de winter door?

Winterhard tot −40 °C.

• Extreem winterhard, tot ongeveer −40 °C: in Belgische winters is geen bescherming nodig.
• Schud zware natte sneeuw van de takken, anders kunnen ze breken of uit elkaar buigen.
• In een pot: kies een grote pot met drainage en zet hem op een beschutte plek; laat de grond niet helemaal uitdrogen.

Ziektes en plagen

• Perenroest: Oranje, gelatineachtige zwellingen op de takken in het voorjaar; op perenbladeren komen oranje vlekken. De sevenboom is een belangrijke tussengastheer. Plant hem niet in de buurt van perenbomen.
• Wortelrot: De plant kwijnt weg en het blad wordt bruin op een te natte plek. Plant in goed doorlatende grond en geef niet te veel water.
• Takkensterfte: Bruine, afstervende takpunten. Knip aangetaste delen terug tot in gezond hout en gooi ze weg.
• Spintmijt: In warme, droge zomers wordt het blad grijsgeel en zie je fijne webjes. Spuit de plant af met een straal water.

Het jaar rond

• April: Planten (met handschoenen). Dode takken verwijderen.
• Mei: Planten. Te lange takken bijknippen.
• Juni: Jonge planten water geven bij droogte. Wieden.
• Juli: Letten op spintmijt bij droogte.
• Augustus: Bijsnoeien. Aangetaste takken verwijderen.
• September: Planten. Stekken nemen.
• Oktober: Planten. Gevallen bladeren uit het tapijt halen.
• December: Zware sneeuw van de takken schudden.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van de sevenboom zijn zeer giftig, ook de bessen en het sap: de olie erin tast maag, darmen en nieren aan en werd vroeger gebruikt om een abortus op te wekken, soms met dodelijke afloop. De blauwzwarte bessen lijken op jeneverbessen, maar gebruik ze nooit in de keuken of voor jenever: de jeneverbes heeft stekende naaldjes in kransen van drie, de sevenboom vooral kleine schubjes die scherp en onaangenaam ruiken als je ze kneust. Gevaarlijk voor kinderen, honden, katten en grazende dieren: draag handschoenen, was je handen en laat geen snoeisel in een weide liggen. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Wist je dat?

• De sevenboom is de belangrijkste tussengastheer van perenroest, een schimmel die ook perenbomen aantast.
• De naam sabina verwijst naar de Sabijnen, een oud volk in het huidige Italië; in het Latijn heette de plant ‘herba Sabina’.
• Het ras ‘Tamariscifolia’ is vlak en blauwgroen en wordt veel gebruikt als bodembedekker.