Sierjeneverbes

Hoe herken je een sierjeneverbes?

Groeivorm

Brede, vlakke struik, ongeveer 1,5 m hoog en tot 3 m breed, met schuin opgaande, overhangende takken.

Blad

Groenblijvend; vooral fijne schubjes met tussendoor korte, scherpe naalden. Kleur grijsgroen, frisgroen of goudgeel, afhankelijk van het ras.

Vrucht

Kleine, blauwzwarte bessen die eigenlijk vlezige kegels zijn, op vrouwelijke planten.

Takken

Lange, schuin opgaande takken in lagen, met overhangende toppen.

Wortels

Vertakt en diep; de plant verdraagt droogte, maar niet drassige grond.

Planten: april–mei en september–oktober · Snoeien: april en augustus

Waarom in je tuin?

• Het hele jaar groen en dicht: een stevige structuurplant voor in de winter.
• Bedekt grote oppervlakken: één plant dekt al gauw enkele vierkante meters, ook als bodembedekker op een helling.
• Bijzonder winterhard en goed bestand tegen droogte en wind, dus ideaal voor moeilijke plekken.
• Er zijn rassen met grijsgroen, frisgroen of goudgeel blad om kleur in de tuin te brengen.
• Weinig onderhoud: nauwelijks snoeien en geen bemesting nodig.

Waar staat een sierjeneverbes graag?

• Volle zon of halfschaduw; in zon blijft de bladkleur het mooist en de groei het dichtst.
• Goed doorlatende grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk. Droog tot normaal vochtig.
• Verdraagt wind en droogte, maar geen natte voeten of staand water in de winter.
• Geef hem veel ruimte: reken op 2,5–3 m per plant, want hij wordt veel breder dan hoog.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

1,5 m hoog, 3 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -35 °C)

Mooi samen met

• Heide: Een lage, bloeiende kleurplek voor de grijsgroene takken.
• Lavendel: Houdt van dezelfde zon en droge grond; geurende bloei tegen een groene achtergrond.
• Hemelsleutel: Een vetplant voor droge plekken met late bloei.
• Siergrassen: Het fijne blad van blauwzwenkgras contrasteert mooi met de brede takken.

Hoe en wanneer plant je een sierjeneverbes?

Planten in april–mei en september–oktober.

1. Plant in april–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of drassig is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit; bij zware klei meng je er zand of grind door voor betere afwatering.
3. Zet de plant even diep als in de pot; de stamvoet mag niet dieper komen te staan.
4. Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond het eerste jaar vochtig, maar nooit nat.
5. Dek de grond af met grind, schors of houtsnippers om onkruid te onderdrukken.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte een keer per week. Daarna zorgt hij zelf voor zijn water, hoogstens in lange droge zomers een extra gietbeurt.

Bemesten

Meestal niet nodig. Op arme grond volstaat in het voorjaar een dun laagje compost.

Mulchen

Een laag schors of grind houdt onkruid weg; leg ze niet tegen de stam.

Onkruid

Houd jonge planten de eerste jaren onkruidvrij, tot de takken de grond bedekken.

Takken ordenen

Haal af en toe takken die over de rand of het pad hangen weg.

Tip: Geef hem veel ruimte: hij wordt veel breder dan hoog. Plant hem op zijn definitieve plek, want oude planten verplanten is lastig.

Wanneer snoei je een sierjeneverbes?

Snoeimaanden: april en augustus.

Wanneer: Eind april–mei of in augustus; een lichte snoeibeurt per jaar is genoeg.

Hoe:

• Knip te lange takken terug tot een zijtak die je wilt laten doorgroeien.
• Haal dode of beschadigde takken helemaal weg, tot in het levende hout.
• Houd de natuurlijke vorm: knip liever enkele takken weg dan een bolletje te scheren.
• Draag handschoenen en lange mouwen: de naalden prikken en kunnen bij een gevoelige huid irritatie geven.

Let op: Snoei nooit in kaal, oud hout: daaruit loopt hij niet meer uit en blijft er een kale plek achter.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Halfhoutige stekken

In september–oktober: stekken van 10–15 cm met een stukje bast (hakje), in zandige stekgrond in een koude bak. Wortelen duurt enkele maanden.

Afleggen

Takken die de grond raken wortelen soms vanzelf. Pin ze vast; na een jaar kan je ze loskoppelen en verplanten.

Hoe komt een sierjeneverbes de winter door?

Winterhard tot −35 °C.

• Zeer winterhard, tot ongeveer −35 °C: in Belgische winters is geen bescherming nodig.
• Schud zware natte sneeuw van de takken, anders kunnen ze breken of uit elkaar buigen.
• In een pot: kies een grote pot met drainage en zet hem op een beschutte plek; laat de grond niet helemaal uitdrogen.

Ziektes en plagen

• Wortelrot: De plant kwijnt weg en het blad wordt bruin op een te natte plek. Plant in goed doorlatende grond en geef niet te veel water.
• Takkensterfte: Bruine, afstervende takpunten. Knip aangetaste delen terug tot in gezond hout en gooi ze weg.
• Spintmijt: In warme, droge zomers wordt het blad grijsgeel en zie je fijne webjes. Spuit de plant af met een straal water.
• Perenroest: Oranje, gelatineachtige zwellingen op de takken in het voorjaar. Dit komt vooral voor bij jeneverbessen in de buurt van perenbomen; verwijder aangetaste takken.

Het jaar rond

• Maart: Plantplaats voorbereiden. Dode takken verwijderen.
• April: Planten. Licht bijsnoeien na uitlopen.
• Mei: Planten. Jonge planten water geven bij droogte.
• Juli: Letten op spintmijt bij droogte.
• Augustus: Licht bijsnoeien. Aangetaste takken verwijderen.
• September: Planten. Stekken nemen.
• Oktober: Planten. Stekken nemen.
• December: Zware sneeuw van de takken schudden.

Wist je dat?

• De naam verwijst naar de Duitse kweker Wilhelm Pfitzer, die deze kruising eind negentiende eeuw verspreidde.
• Het is een kruising tussen Juniperus chinensis en Juniperus sabina.
• De ‘bessen’ van de jeneverbes zijn eigenlijk kleine, vlezige kegels.