Koninginnestruik

Hoe herken je een koninginnestruik?

Groeivorm

Grote, vaasvormige struik van 2,5–3 m hoog en breed, met boogvormig overhangende takken.

Blad

Eirond, 3–8 cm, licht behaard en tegenoverstaand; dofgroen.

Bloem

Klokjes van ongeveer 1,5 cm, zachtroze met een gele keel, in paren in dichte toefjes langs de takken.

Vrucht

Kleine, borstelig behaarde vruchtjes die na de bloei aan de takken blijven.

Schors

Oudere takken hebben een lichtbruine schors die in lange repen afbladdert.

Bloei: mei–juni · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: juni–juli

Waarom in je tuin?

• Een spectaculaire bloei in mei–juni: de overhangende takken lijken één roze waterval.
• Bijen en hommels bezoeken de klokjes graag.
• Zeer winterhard en, eenmaal ingeworteld, goed bestand tegen droogte.
• Ook buiten de bloei sierlijk, met afbladderende schors in de winter.
• De pluizige vruchtjes houden de struik na de bloei nog licht en luchtig.
• Weinig werk: een paar oude takken wegnemen na de bloei volstaat.

Waar staat een koninginnestruik graag?

• Zon of halfschaduw; in de volle zon bloeit hij het rijkst.
• Elke goed doorlatende grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Droog tot normaal vochtig; natte voeten verdraagt hij slecht.
• Geef hem ruimte: 2,5–3 m tot andere struiken, of 1–1,5 m tussen de planten in een vrij uitgroeiende haag.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

3 m hoog, 3 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Rozen: Bloeien in juni mee en vullen de roze tinten aan.
• Ooievaarsbek: Blauwe of paarse bloemen aan de voet van de overhangende takken.
• Kattenkruid: Een lavendelblauwe wolk vooraan, die ook goed tegen droogte kan.
• Boerenjasmijn: Witte, geurende bloei in juni, als buur in een vrij uitgroeiende haag.

Hoe en wanneer plant je een koninginnestruik?

Planten in maart–april en oktober–november.

1. Plant in maart–april of in oktober–november, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een ruim plantgat, twee keer zo breed als de kluit, en maak de bodem los met een spitvork.
3. Meng wat compost door de uitgegraven grond, zeker in zware klei of schraal zand.
4. Zet de plant even diep als in de pot, vul aan en druk de grond goed aan.
5. Geef meteen een flinke gieter water en het eerste jaar bij droogte elke week.
6. Leg een laag mulch rond de voet, maar niet tegen de takken.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte elke week. Eenmaal ingeworteld verdraagt hij droogte goed.

Bemesten

Nauwelijks nodig. Op schrale grond wat compost in maart.

Mulchen

Bladcompost of houtsnippers in het voorjaar houden de grond koel en onkruidvrij.

Onkruid

Hou een cirkel rond jonge struiken vrij van gras en onkruid, zodat ze vlot doorgroeien.

Tip: Laat hem vrij uitgroeien en neem na de bloei enkel enkele van de oudste takken aan de voet weg: zo blijft hij jong, bloeirijk en mooi overhangend.

Wanneer snoei je een koninginnestruik?

Snoeimaanden: juni–juli.

Wanneer: Meteen na de bloei, eind juni tot in juli. Hij bloeit op het hout van vorig jaar.

Hoe:

• Zaag elk jaar 1–3 van de oudste, minst bloeiende takken vlak boven de grond weg.
• Knip uitgebloeide takken eventueel terug tot een sterke, jonge zijscheut.
• Haal dode en kruisende takken weg.
• Een te grote, kale struik verjong je over drie jaar door telkens een derde van de oude takken aan de voet weg te nemen.

Let op: Knip hem niet rondom in met de heggenschaar: dan verliest hij zijn overhangende vorm en de bloemknoppen voor volgend jaar.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zachte stekken

In juni–juli: stekken van 10 cm van niet-bloeiende scheuten, in vochtige stekgrond onder plastic of in een koude bak. Ze wortelen vlot.

Afleggen

Buig in de zomer een lage tak naar de grond, kras de schors licht in en pin hem vast onder wat aarde. Na een jaar loskoppelen en overplanten.

Hoe komt een koninginnestruik de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Zeer winterhard, tot ongeveer −30 °C: bescherming is in België niet nodig.
• De afbladderende schors en de overhangende vorm geven ook in de winter structuur.
• Snoei niet in de winter: de knoppen voor de bloei van volgend jaar zitten al op de takken.

Ziektes en plagen

• Weinig bloei: Meestal door te veel schaduw of door snoeien in de winter of het voorjaar. Snoei enkel na de bloei.
• Kaal aan de voet: Een oude, nooit gesnoeide struik bloeit enkel nog bovenaan. Verjong hem over drie jaar.
• Bladluis: Soms op jonge scheuten in het voorjaar. Spuit ze af met water; natuurlijke vijanden doen de rest.
• Droogte bij jonge planten: Hangend blad in het eerste jaar. Geef ruim water en mulch de voet.

Het jaar rond

• Februari: Rust. De schors bladdert sierlijk af.
• Maart: Planten. Compost geven op schrale grond.
• April: Planten. Mulch aanbrengen.
• Mei: Begin van de bloei. Letten op bladluis.
• Juni: Volle bloei. Na de bloei de oudste takken wegnemen. Stekken nemen.
• Juli: Snoei afronden. Water geven aan jonge struiken bij droogte.
• Augustus: Pluizige vruchtjes aan de takken. Afleggen.
• Oktober: Planten.
• November: Planten.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Het geslacht is genoemd naar de Duitse botanicus Richard Kolkwitz. Plantenjager Ernest Wilson bracht hem begin 20ste eeuw naar Europa.
• Amabilis betekent ‘lieftallig’; de Engelse naam beauty bush zegt hetzelfde.
• Plantkundigen rekenen hem tegenwoordig vaak tot het geslacht Linnaea, als Linnaea amabilis, maar in de handel blijft de oude naam in gebruik.