Heester · Hydrangeaceae
Boerenjasmijn
Philadelphus × virginalis
In andere talen: Seringat (Français) · Mock orange (English)
Boerenjasmijn is een stevige, bladverliezende struik die in juni–juli overladen is met witte bloemen met een zware, zoete geur. Philadelphus × virginalis is een tuinhybride die rond 1900 ontstond bij de Franse kwekerij Lemoine in Nancy; het bekendste ras is ‘Virginal’, met gevulde, zuiver witte bloemen. De struik wordt 2–2,5 m hoog en groeit rechtop met licht overhangende takken. Hij is volledig winterhard, niet kieskeurig wat de grond betreft en vraagt weinig zorg. Zet hem bij een terras of een open raam, zodat je in juni volop van de geur kunt genieten.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Droog tot normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -25 °C
Grootte
2,5 m
hoog, 2 m breed
Bloei
juni–juli
| Snoeimaanden | juli |
|---|---|
| Hoogte | 2,5 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juni–juli |
Herkennen
Hoe herken je een boerenjasmijn?
- Groeivorm
- Rechtopgaande struik van 2–2,5 m hoog en ongeveer 2 m breed, met licht overhangende takken.
- Blad
- Eirond, 4–8 cm, licht getand, tegenoverstaand; frisgroen en bladverliezend.
- Bloem
- Gevulde of halfgevulde witte bloemen van 4–5 cm, in trosjes aan korte zijtakken, in juni–juli.
- Geur
- Zwaar en zoet, wat aan oranjebloesem doet denken.
- Schors
- Oudere takken hebben bruine, afbladderende schors.
Bloei: juni–juli · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: juli
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een van de sterkst geurende tuinstruiken: op een zachte junidag hangt de geur door de hele tuin.
- Volledig winterhard en weinig veeleisend, ook op kalkrijke of wat drogere grond.
- Bijen bezoeken de bloemen, vooral bij rassen met enkele of halfgevulde bloemen.
- Een paar takken in een vaas geuren door het hele huis; haal dan het meeste blad weg.
- Een goede struik voor een vrij groeiende haag of achteraan in de border.
Waar staat een boerenjasmijn graag?
- Zon of halfschaduw; in volle zon bloeit hij het rijkst en geurt hij het sterkst.
- Elke gewone tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk, liefst goed doorlatend.
- Verdraagt een droge zomer als hij eenmaal goed geworteld is, maar geen natte voeten.
- Hou 1,5–2 m afstand; als vrij groeiende haag ongeveer 1 m.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Droog of normaal
- Grootte
- 2,5 m hoog, 2 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -25 °C)
Mooi samen met
- Rozen: Bloeien tegelijk in juni: samen een klassieke geurhoek.
- Ooievaarsbek: Losse, bloeiende bodembedekker aan de voet van de struik.
- Kattenkruid: Blauwe bloei voor de witte struik.
- Sering: Geurt in mei; de boerenjasmijn neemt het in juni over.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een boerenjasmijn?
Planten in maart–april en oktober–november.
- Plant in maart–april of oktober–november, als de grond niet bevroren of te nat is.
- Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en maak de bodem van het gat los.
- Zet de struik even diep als in de pot en meng wat compost door de uitgegraven grond.
- Druk de grond goed aan en geef een flinke gieter water.
- Mulch de voet met compost of houtsnippers en geef het eerste jaar water bij droogte.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij droogte; daarna redt hij zich meestal zelf.
- Bemesten
- Een laag compost in het voorjaar is genoeg. Te veel stikstof geeft veel blad en minder bloemen.
- Mulchen
- Een mulchlaag houdt de grond vochtig en het onkruid weg.
- Verjongen
- Elk jaar een of twee van de oudste takken aan de voet wegzagen houdt de struik jong en bloeirijk.
Tip: Plant hem bij een terras of zitplek en snoei meteen na de bloei, want hij bloeit op het hout van vorig jaar: dan bloeit hij het jaar erop weer volop.
Wanneer snoei je een boerenjasmijn?
Snoeimaanden: juli.
Wanneer: Meteen na de bloei, in juli: hij bloeit op het hout van vorig jaar.
Hoe:
- Knip uitgebloeide takken terug tot een jonge, sterke zijscheut.
- Zaag elk jaar een of twee van de oudste, dikste takken vlak boven de grond weg.
- Laat de jonge scheuten uit de voet staan: die dragen volgend jaar de bloemen.
- Een verwaarloosde struik verjong je in drie jaar door telkens een derde van de oude takken weg te halen.
Let op: Snoei niet in de winter of het voorjaar: dan knip je de bloemknoppen van dat jaar weg.
Vermeerderen
- Zachte stekken
- In juni–juli stekken van 10 cm van niet-bloeiende scheuten, onderste bladeren weg, in vochtige stekgrond onder plastic.
- Houtige stekken
- In november–december stekken van 20 cm van rijp hout voor twee derde in de grond steken op een beschutte plek. Ze wortelen in de loop van het voorjaar.
- Afleggen
- Een lage tak in de zomer in de grond vastpinnen en na een jaar loskoppelen.
Hoe komt een boerenjasmijn de winter door?
Winterhard tot −25 °C.
- Volledig winterhard tot ongeveer −25 °C: geen bescherming nodig.
- In een grote pot: zet de pot beschut tegen een muur en pak hem in bij strenge vorst.
- In de winter is hij kaal en weinig opvallend: zet hem tussen of achter groenblijvende struiken.
Ziektes en plagen
- Zwarte bonenluis: Zwarte luizen op de jonge scheuttoppen in mei–juni. Spuit ze weg met water of laat lieveheersbeestjes hun werk doen.
- Weinig bloei: Meestal te laat of te hard gesnoeid, of de struik staat te donker. Snoei alleen meteen na de bloei.
- Meeldauw: Wit poeder op het blad bij droogte. Geef water en zorg voor een luchtige plek.
- Droogte: Slap blad en verdorde bloemen bij jonge struiken. Geef ruim water en mulch de voet.
Het jaar rond
- Maart: Planten. Compost geven.
- April: Planten. Mulchen.
- Mei: Letten op zwarte bonenluis op de toppen.
- Juni: Bloei met zware geur. Zachte stekken nemen.
- Juli: Einde van de bloei. Meteen snoeien en oude takken weghalen.
- Augustus: Water geven bij langdurige droogte.
- Oktober: Planten.
- November: Planten. Houtige stekken nemen.
- December: Houtige stekken nemen.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Ondanks de naam is het geen echte jasmijn: hij hoort bij de hortensiafamilie en dankt zijn naam alleen aan zijn geur.
- De Engelse naam ‘mock orange’, namaaksinaasappel, verwijst naar de geur, die aan oranjebloesem doet denken.
- De wetenschappelijke naam Philadelphus is volgens de overlevering een eerbetoon aan de Egyptische koning Ptolemaeus II Philadelphus.