Lantana

Hoe herken je een lantana?

Groeivorm

Houtige, vertakte struik; in een pot meestal 60–80 cm hoog en even breed. De stengels zijn ruw en soms licht stekelig.

Blad

Eirond, gekarteld, ruw aanvoelend en donkergroen; geurt kruidig als je het kneust.

Bloem

Bolle tot platte trosjes van 3–5 cm met kleine buisbloempjes, die van buiten naar binnen opengaan.

Kleur

Verandert tijdens de bloei: van geel naar oranje en rood, of van crème naar roze en lila.

Vrucht

Kleine, glanzende bessen, eerst groen en later zwartpaars; ze zijn giftig.

Bloei: juni–oktober · Planten: mei–juni · Snoeien: maart en oktober

Waarom in je tuin?

• Bloeit van juni tot oktober aan één stuk door, mits zon en warmte.
• Een vlindermagneet: dagvlinders en bijen vliegen af op de bloemen.
• Kleurrijke trosjes die tijdens de bloei van kleur verschieten.
• Verdraagt hitte en wat droogte: ideaal voor het zonnigste terras.
• Gaat jaren mee als je hem vorstvrij overwintert, en wordt dan een flinke struik of zelfs een stamboompje.

Waar staat een lantana graag?

• Volle zon en warmte, liefst op een beschut zuidterras.
• In een pot met goed doorlatende potgrond; in de volle grond zand- of leemgrond, zuur tot kalkrijk.
• Droog tot normaal vochtig: laat de grond tussen twee gietbeurten iets opdrogen.
• Pas na half mei naar buiten, als het ook ’s nachts niet meer koud wordt.
• In de border op 60–80 cm van andere planten.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,8 m hoog, 0,8 m breed

Winterhard

Vorstgevoelig: pas buiten na de laatste nachtvorst (half mei)

Mooi samen met

• Loodkruid: Een hemelsblauwe kuipplant die tegelijk bloeit en ook vorstvrij overwintert.
• Patagonisch ijzerhard: Paarse bloemschermpjes die eveneens vlinders lokken.
• Lampenpoetsersgras: Zachte pluimen rond de kleurige trosjes in een grote pot.
• Salie: Blauwe of paarse aren voor hetzelfde zonnige terras.

Hoe en wanneer plant je een lantana?

Planten in mei–juni.

1. Zet de plant buiten of plant hem uit in mei–juni, na de IJsheiligen.
2. Kies een pot met een afvoergat, een paar centimeter breder dan de kluit.
3. Gebruik potgrond gemengd met wat zand of grind voor een goede afwatering.
4. Zet de plant even diep als in de oude pot en druk de grond aan.
5. Geef goed water en laat de plant een paar dagen wennen in de halfschaduw voor hij in de volle zon gaat.
6. In de volle grond: wil je hem overwinteren, plant hem dan met pot en al in, zodat je hem in de herfst makkelijk weer uitneemt.

Verzorgen

Water

In de zomer regelmatig, maar laat de bovenste centimeters tussendoor opdrogen. In de winter bijna droog houden.

Bemesten

Van mei tot augustus om de twee weken vloeibare mest voor bloeiende planten.

Uitgebloeide bloemen

Knip uitgebloeide trosjes en bessen weg: dat houdt de bloei op gang en voorkomt giftige bessen.

Verpotten

In maart, na de snoei, in een iets grotere pot met verse potgrond, als de wortels de pot vullen.

Toppen

Knip in het voorjaar de toppen van jonge scheuten voor een compacte, goed vertakte plant.

Tip: Zet hem op de zonnigste plek en knip uitgebloeide trosjes en bessen regelmatig weg: zo bloeit hij langer en vormt hij geen giftige bessen. Overwinter vorstvrij en snoei in maart terug.

Wanneer snoei je een lantana?

Snoeimaanden: maart en oktober.

Wanneer: In maart, voor de plant weer begint te groeien. Een te grote plant kun je in oktober wat inkorten voor je hem binnenhaalt.

Hoe:

• Snoei in maart alle takken terug tot ongeveer de helft of een derde, net boven een knop of bladpaar.
• Haal dode, zwakke en kruisende takken weg.
• Bij een stamboompje knip je de kroon rond in vorm.
• Knip in oktober te lange takken in, zodat de plant makkelijker binnen past.

Let op: Draag handschoenen: het blad kan de huid irriteren en de takken zijn soms stekelig.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

Neem in het voorjaar zachte of in augustus halfrijpe stekken van 8–10 cm. Haal de onderste bladeren weg en laat ze wortelen in vochtige stekgrond onder plastic, op een warme plek.

Zaad

Mogelijk, maar zaailingen lijken niet altijd op de ouderplant en het duurt langer voor ze bloeien. Draag handschoenen en was je handen na het werken met de bessen.

Hoe komt een lantana de winter door?

Winterhard tot 2 °C: beschermen in strenge winters.

• Niet winterhard: hij verdraagt geen vorst. Haal hem in oktober binnen, voor de eerste nachtvorst.
• Overwinter licht en koel, bij 5–10 °C, bijvoorbeeld in een serre, een koele veranda of een vorstvrije garage met een raam.
• Geef in de winter heel weinig water; bladverlies is normaal en de plant loopt in het voorjaar weer uit.
• Zet hem vanaf maart lichter en warmer, snoei hem en geef geleidelijk meer water.

Ziektes en plagen

• Witte vlieg: Kleine witte vliegjes die opvliegen als je de plant aanraakt, vooral binnen in de winter. Hang gele vangkaarten op en overwinter de plant koel.
• Spint: Fijne gele stippen en webjes op het blad bij droge, warme lucht. Besproei het blad en zet de plant koeler.
• Wortelrot: De plant verwelkt ondanks natte grond: te veel water. Laat de potgrond opdrogen en zorg voor een afvoergat.
• Weinig bloei: Te weinig zon of te veel stikstof. Zet hem op de zonnigste plek en geef mest voor bloeiende planten.

Het jaar rond

• Januari: Koel en licht overwinteren, bijna droog houden. Letten op witte vlieg.
• Februari: Rust. Heel weinig water.
• Maart: Snoeien, verpotten en lichter en warmer zetten. Geleidelijk meer water geven.
• April: Stekken nemen. Jonge scheuten toppen.
• Mei: Na half mei naar buiten, eerst in de halfschaduw. Beginnen met bemesten.
• Juni: Bloei. Om de twee weken bemesten.
• Juli: Bloei. Uitgebloeide trosjes en bessen wegknippen.
• Augustus: Bloei. Halfrijpe stekken nemen.
• September: Bloei. Bemesten afbouwen.
• Oktober: Binnenhalen voor de eerste nachtvorst; te lange takken inkorten.
• November: Koel en licht overwinteren bij 5–10 °C.
• December: Rust. Heel weinig water.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van de lantana zijn giftig, vooral de onrijpe groene bessen: inslikken geeft braken, buikpijn, diarree en sufheid, bij kinderen en ook bij honden en katten. Vee is er het gevoeligst voor: bij koeien, schapen en geiten beschadigt de plant de lever en maakt ze de huid overgevoelig voor zonlicht, zodat ze ernstig ziek kunnen worden. Knip de bessen weg waar kinderen spelen, zet een lantana in een pot niet waar dieren erbij kunnen en gooi snoeiafval nooit in een weide of hok. Het blad kan de huid irriteren: draag handschoenen bij het snoeien. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• In tropische en subtropische gebieden is lantana verwilderd tot een van de lastigste invasieve planten ter wereld; bij ons overleeft hij de winter buiten niet.
• De kleurverandering van de bloempjes is een signaal voor bestuivers: oudere, verkleurde bloempjes leveren weinig of geen nectar meer.
• In warme landen worden vooral grazende dieren zoals koeien en schapen ziek van het blad.