Japanse liguster

Hoe herken je een Japanse liguster?

Groeivorm

Dichte, rechtopgaande groenblijvende struik of kleine boom van 3 m hoog en 2,5 m breed; als leiboom of op stam sterk gevormd.

Blad

Groot, eirond, 6–12 cm, leerachtig en glanzend donkergroen, tegenoverstaand aan de tak.

Bloem

Grote witte pluimen van 10–20 cm in juli–augustus, met een sterke geur.

Vrucht

Blauwzwarte bessen in de herfst en winter; ze zijn giftig.

Wortels

Vezelig en vrij ondiep; verplant goed als jonge plant in goede grond.

Bloei: juli–augustus · Planten: april–mei en september–oktober · Snoeien: juni en augustus

Waarom in je tuin?

• Groenblijvend met groot, glanzend blad: het hele jaar een dichte, rijke groene wand of haag.
• Geurende witte pluimen in de zomer, wanneer weinig heesters bloeien; goed voor bijen.
• Zeer geschikt als leiboom, op stam, als scherm of als hoge haag voor privacy.
• Verdraagt snoei goed, groeit in zon en halfschaduw en doorstaat droge zomers.
• Gedijt ook in een grote pot of plantenbak op het terras.

Waar staat een Japanse liguster graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit hij rijker, in de schaduw blijft hij groen maar bloeit hij minder.
• Gewone, goed doorlatende tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Normale tot wat droge grond; hij verdraagt droogte beter dan natte voeten.
• Beschut tegen koude, droge oostenwind. Reken op 1,5–2,5 m ruimte, voor een haag op 60–80 cm.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

3 m hoog, 2,5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

• Hortensia: Grote bloemen vóór een groene wand.
• Lavendel: Zilvergrijs blad en paarse bloemen in de zon.
• Hosta: Breed blad aan de voet in de halfschaduw.
• Siergrassen: Lichte pluimen vóór het strakke, donkere groen.
• Anemoon: Bloemen in de herfst voor de groenblijvende rand.

Hoe en wanneer plant je een Japanse liguster?

Planten in april–mei en september–oktober.

1. Plant in april–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of drassig is.
2. Graaf een plantgat dat twee keer zo breed is als de kluit en maak de bodem los.
3. Zet de plant even diep als in de pot of kluit, en vul aan met de eigen grond vermengd met compost.
4. Geef een leiboom of een plant op stam een stevige paal; voor een haag houd je 60–80 cm tussen de planten.
5. Geef meteen een flinke gieter water, ook als het regent, en leg een laag mulch rond de voet.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte wekelijks flink water geven. Daarna alleen in lange droge periodes, en in een pot regelmatig.

Bemesten

In maart of april compost of organische mest. Geef na juli geen mest meer, zodat de scheuten kunnen verharden.

Mulchen

Een laag compost of schors in het voorjaar houdt de wortels koel en onderdrukt onkruid.

Vormen

Een leiboom of stam heeft jaarlijks een paar keer vorming nodig; zie het onderdeel snoeien.

Potcultuur

Gebruik een grote pot met drainagegaten en potgrond; in de zomer regelmatig water geven en in het voorjaar bemesten.

Tip: Snoei in juni en augustus, dan krijg je een dichte haag of stam en blijft een deel van de bloei behouden. De bessen zijn giftig: pluk ze weg als er kinderen of huisdieren in de tuin spelen.

Wanneer snoei je een Japanse liguster?

Snoeimaanden: juni en augustus.

Wanneer: In juni en in augustus bijsnoeien. De bloei komt in juli–augustus, dus met een lichtere snoeibeurt blijft een deel van de bloemen behouden.

Hoe:

• Knip nieuwe scheuten telkens terug tot op een paar bladparen, met een scherpe schaar of heggenschaar.
• Gebruik bij groot blad liever een snoeischaar dan een elektrische schaar, zodat de bladeren niet worden versnipperd.
• Haal dode, zwakke of kruisende takken helemaal weg en houd de kroon of heg open genoeg voor licht.
• Bij een leiboom of boom op stam: verwijder scheuten aan de stam en vorm de kroon jaarlijks bij.

Let op: Snoei na augustus niet meer hard: late scheuten verharden niet voor de winter en kunnen bevriezen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

In juli–augustus half verhoute stekken van 10–15 cm, onderste bladeren weg en eventueel de grote bladeren inkorten, in zand met potgrond onder plastic. Wortels in enkele weken.

Zaaien

De bessen kunnen gezaaid worden, maar dat is traag en de zaailingen zijn niet altijd gelijk aan de moederplant.

Hoe komt een Japanse liguster de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Winterhard tot ongeveer −15 °C, maar jong of op een open plek kan het blad bij strenge vorst of koude wind verbruinen.
• Geef jonge planten en leibomen een laag mulch en eventueel een wintervlies bij strenge vorst.
• In een pot: zet hem bij vorst tegen een beschutte muur of in een onverwarmde ruimte en wikkel de pot in jute.

Ziektes en plagen

• Winterschade: Bruin of afgevallen blad in het voorjaar na strenge vorst of droge wind. Wacht tot mei met snoeien: veel struiken lopen opnieuw uit.
• Taxuskever: Halvemaanvormige happen in de bladrand; de larven eten de wortels. Aaltjes (nematoden) in het voorjaar of eind augustus zijn een biologische aanpak.
• Wortelrot: Gele bladeren en slap hangende takken op zware, natte grond. Zorg voor drainage en gebruik niet te veel water.
• Schildluis en bladluis: Kleverige bladeren en kleine bruine schilden op de takken. Afborstelen of afspoelen en lieveheersbeestjes helpen.

Het jaar rond

• Maart: Compost of organische mest geven. Controleren op winterschade.
• April: Planten. Mulch aanbrengen.
• Mei: Planten. Niet te vroeg hard snoeien.
• Juni: Eerste snoeibeurt. Water geven bij droogte.
• Juli: Bloei en geur. Water geven bij hitte.
• Augustus: Tweede snoeibeurt. Half verhoute stekken nemen.
• September: Planten. Bessen verschijnen.
• Oktober: Planten. Mulch aanbrengen voor de winter.
• November: Jonge planten beschermen als er strenge vorst voorspeld wordt.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Bessen en blad van liguster zijn giftig: de blauwzwarte bessen geven bij kinderen braken, buikpijn en diarree. Ze hangen in trossen van de herfst tot in de winter, in een haag vaak precies op kinderhoogte. Pluk ze weg of knip de uitgebloeide pluimen af waar kinderen of huisdieren spelen. Ook giftig voor honden, katten, paarden en vee: gooi het snoeisel niet in een weide, en was je handen na het snoeien. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Liguster hoort tot de olijffamilie (Oleaceae), net als olijf, es, sering en jasmijn.
• In warmere streken, zoals het zuidoosten van de Verenigde Staten, verwildert de soort doordat vogels de bessen eten en de zaden verspreiden.
• Het blad is leerachtig en glanzend omdat het een dikke waslaag heeft, die de plant helpt om droogte beter te doorstaan.