
Foto: antoine2684, CC BY 4.0 · bron
Eenjarige plant · Plantaginaceae
Linaria
Linaria maroccana
In andere talen: Linaire du Maroc (Français) · Moroccan toadflax (English)
Linaria is een tengere, snelle eenjarige uit Marokko. Hij vormt dunne, rechtopstaande stengels met smal, grijsgroen blad en dichte trosjes kleine, leeuwenbekachtige bloemetjes in violet, roze, rood, geel en wit, vaak met een lichtere keel. Van juni tot augustus bloeit hij rijk en hommels en bijen bezoeken de bloemen graag. Hij is gemakkelijk te zaaien en past in grindtuinen, rotstuinen, borderranden en akkerbloemenmengsels, op zonnige, schrale plekken.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog tot normaal
geen natte voeten
Grond
Zand of leem
elke zuurtegraad
Winterhard
tot -5 °C
beschermen in strenge winters
Grootte
0,3 m
hoog, 0,15 m breed
Bloei
juni–augustus
| Snoeimaanden | juli |
|---|---|
| Hoogte | 0,3 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juni–augustus |
Herkennen
Hoe herken je een linaria?
- Groeivorm
- Slanke, rechtopstaande eenjarige van 20–35 cm hoog en 10–15 cm breed, in groepjes bosachtig.
- Blad
- Smal, lijnvormig, 2–4 cm lang en grijsgroen; staat verspreid langs de stengel.
- Bloem
- Leeuwenbekachtige bloemetjes van 1–2 cm met een korte spoor, in violet, roze, rood, geel of wit, vaak met een witte of gele keel.
- Vrucht
- Kleine doosvruchtjes met talrijke zeer fijne zaadjes.
- Wortels
- Fijn en ondiep; de plant verplant slecht en wordt daarom ter plaatse gezaaid.
Bloei: juni–augustus · Zaaien: maart–mei · Snoeien: juli
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Bloeit van juni tot augustus met trosjes in een brede waaier aan kleuren.
- Gemakkelijk te zaaien ter plaatse: geen kweekwerk binnen nodig.
- Hommels en bijen bezoeken de gespoorde bloemetjes.
- Verdraagt droogte en schrale grond: ideaal voor grindtuinen en rotstuinen.
- Na terugknippen geeft hij een tweede bloei.
Waar staat een linaria graag?
- Volle zon.
- Goed doorlatende, schrale grond: zand of leem, zuur tot kalkrijk. Niet op natte klei.
- Droog tot normaal vochtig; eenmaal gevestigd verdraagt hij droogte.
- Open plekken zonder dichte begroeiing; hij is te klein voor concurrentie met hoog onkruid.
- Houd 10–15 cm tussen de planten, in groepjes of vlakken.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Droog of normaal
- Grootte
- 0,3 m hoog, 0,15 m breed
- Winterhard
- Verdraagt lichte vorst (tot -5 °C)
Mooi samen met
- Vetkruid: Houdt van dezelfde zonnige, schrale plek.
- Lavendel: Paarse bloemen en grijs blad in een grindtuin.
- Klaproos: Rode accenten in een akkerbloemenmengsel.
- Korenbloem: Blauwe bloemen tussen de kleurige trosjes.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een linaria?
- Zaai in maart–mei buiten ter plaatse, zodra de grond niet meer bevroren is.
- Maak de grond fijn en vrij van onkruid; mest is niet nodig.
- Meng het stofkleine zaad met wat zand en strooi het dun uit. Druk het alleen aan en dek het niet af.
- Houd de grond vochtig met een fijne broes tot de zaailingen verschijnen, na ongeveer 2 weken.
- Dun de zaailingen uit tot 10–15 cm tussen de planten.
- Zaai om de 2–3 weken een nieuw stuk voor een langere bloeitijd.
Verzorgen
- Water
- Matig: alleen bij het zaaien en bij langdurige droogte. Daarna redt hij zich zelf.
- Bemesten
- Niet nodig; op voedselrijke grond groeit hij slap en bloeit minder.
- Terugknippen
- Na de eerste bloei in juli terugknippen voor een tweede bloei.
- Steun
- Meestal niet nodig; in groepjes steunen de dunne stengels elkaar.
- Wieden
- Houd de zaailingen in de eerste weken vrij van onkruid.
Tip: Meng het fijne zaad met zand, strooi het dun uit en druk het alleen aan. Knip de planten na de eerste bloei in juli terug: je krijgt een tweede bloei en een frisse plant.
Wanneer snoei je een linaria?
Snoeimaanden: juli.
Wanneer: Na de eerste bloei, eind juni of in juli.
Hoe:
- Knip de planten met een schaar terug tot ongeveer de helft, net boven een blad.
- Geef daarna een flinke gieter water.
- Verwijder uitgebloeide en bruine stengels om de plant fris te houden.
Vermeerderen
- Zaaien
- In maart–mei ter plaatse (zie planten). Het zaad bewaar je droog en koel.
- Zelfzaai
- Laat in september enkele vruchten rijpen: op open, schrale grond zaait hij zich zelf uit.
Hoe komt een linaria de winter door?
Winterhard tot −5 °C: beschermen in strenge winters.
- Eenjarig: de plant sterft in de herfst af.
- Het zaad en de zaailingen verdragen vorst tot ongeveer −5 °C; jonge zaailingen in het voorjaar kunnen een late nachtvorst overleven.
- Laat de zaadpluimen in de herfst staan voor zelfzaai en vogels; ruim ze in het voorjaar op.
Ziektes en plagen
- Slakken: Kunnen jonge zaailingen kaal vreten. Zoek ze ’s avonds op of strooi een ring van grof materiaal.
- Omvalziekte: Zaailingen vallen om bij te dicht zaaien of te natte grond. Zaai dun en geef niet te veel water.
- Bladluis: Op jonge scheuten bij warm weer. Afspuiten met water volstaat meestal; lieveheersbeestjes helpen.
- Slappe stengels: Door te veel voeding of te weinig licht. Kies een zonnige, schrale plek en bemest niet.
Het jaar rond
- Maart: Zaaien ter plaatse op losse, schrale grond.
- April: Zaaien. Zaailingen uitdunnen.
- Mei: Laatste zaaibeurt. Wieden.
- Juni: Bloei begint.
- Juli: Na de eerste bloei terugknippen en water geven.
- Augustus: Tweede bloei.
- September: Zaad rijpt; laat enkele vruchten staan.
- Oktober: Opruimen of de zaadpluimen laten staan.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De naam Linaria komt van het Latijnse linum, vlas: het smalle blad lijkt op dat van vlas.
- De bloem heeft een korte spoor aan de achterkant: een leeuwenbekbloem die door hommels bestoven wordt.
- Hij komt van nature uit Marokko, maar zaait zich bij ons in een zonnige plek vaak zelf uit.