
Foto: Ivar Leidus, CC BY-SA 4.0 · bron
Vaste plant · Fabaceae
Gewone rolklaver
Lotus corniculatus
In andere talen: Lotier corniculé (Français) · Bird's-foot trefoil (English)
Gewone rolklaver is een inheemse vaste plant uit de vlinderbloemenfamilie die je in bermen, op dijken en duinen, in schrale graslanden en in gazons vindt. Hij vormt een lage, liggende tot opstijgende mat van 10–20 cm hoog, met kleine, wat blauwgroene blaadjes. Van mei tot september verschijnen kransjes van twee tot acht gele vlinderbloemen, die in de knop vaak oranje of rood aangelopen zijn. De rijpe peulen staan als de tenen van een vogelpoot uit elkaar, vandaar de Engelse naam bird’s-foot trefoil. Hij is een van de beste inheemse bijenplanten en de waardplant van verschillende blauwtjes.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog tot normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
0,2 m
hoog, 0,4 m breed
Bloei
mei–september
| Snoeimaanden | maart |
|---|---|
| Hoogte | 0,2 m |
| Inheems in België | Ja |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen en vlinders |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | mei–september |
Herkennen
Hoe herken je een gewone rolklaver?
- Groeivorm
- Lage, liggende tot opstijgende stengels van 10–30 cm uit een diepe penwortel; vormt een mat van ongeveer 40 cm breed.
- Blad
- Vijf kleine, ovale deelblaadjes: drie aan de top en twee onderaan, die op steunblaadjes lijken; kaal en wat blauwgroen.
- Bloem
- Heldergele vlinderbloemen van 1–1,5 cm in kransjes van twee tot acht, in de knop vaak oranje of rood. Bloei van mei tot september.
- Vrucht
- Rechte, smalle peulen van 2–3 cm die als de tenen van een vogelpoot uit elkaar staan.
- Wortels
- Diepe penwortel met wortelknolletjes waarin bacteriën stikstof binden.
Bloei: mei–september · Zaaien: maart–mei en september · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een van de beste inheemse bijenplanten: hommels en veel soorten wilde bijen halen er nectar en stuifmeel.
- Waardplant van het icarusblauwtje en de sint-jansvlinder: hun rupsen eten van het blad.
- Lange bloei van mei tot september.
- Als vlinderbloemige bindt hij stikstof uit de lucht en groeit hij goed op arme, droge grond.
- Laag en kruipend: ideaal in een bloemrijk gazon, een droge berm of een rotstuin.
Waar staat een gewone rolklaver graag?
- Volle zon; in de schaduw bloeit hij weinig.
- Schrale, goed doorlatende zand-, leem- of kleigrond, zuur tot kalkrijk.
- Droog tot normaal vochtig; dankzij zijn diepe wortels verdraagt hij droogte goed.
- In een bloemrijk gazon gedijt hij als je niet te vaak en niet te kort maait.
- Plant op 30–40 cm afstand, of zaai hem in een bloemenmengsel.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Droog of normaal
- Grootte
- 0,2 m hoog, 0,4 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -30 °C)
Mooi samen met
- Gewone brunel: Paarse bloemaren die ook een kort gemaaid bloemengazon verdragen.
- Knoopkruid: Paarsroze bloemhoofdjes boven de lage rolklaver, in dezelfde schrale grond.
- Wilde tijm: Geurende, roze kussentjes voor bijen op dezelfde droge, zonnige plek.
- Margriet: Witte bloemen in mei–juni, samen met de eerste gele rolklaver.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een gewone rolklaver?
Planten in maart–mei en september–oktober.
- Zaai in maart–mei of in september; planten kan van maart tot mei of in september–oktober.
- Zaai dun op onkruidvrije, losgemaakte grond en hark licht in; in een gazon zaai je in open plekjes of na verticuteren.
- Laat het harde zaad eventueel een nacht weken of schuur het licht op: dan kiemt het sneller.
- Plant potplanten even diep als in de pot, op 30–40 cm van elkaar. De penwortel verdraagt verplanten slecht, dus plant ze jong.
- Giet aan en hou de grond vochtig tot de zaailingen of planten zijn aangeslagen.
Verzorgen
- Water
- Alleen in het begin; daarna redt hij zich ook in droge zomers.
- Bemesten
- Nooit: hij maakt zelf stikstof aan, en mest bevoordeelt het gras.
- Maaien
- Maai een bloemrijk gazon hooguit om de vier à zes weken en niet korter dan 5–8 cm, zodat hij kan bloeien.
- Uitgebloeide bloemen
- Wegknippen is niet nodig: de peulen springen open en hij zaait zich zelf uit.
- Opruimen
- In maart de dode stengels van vorig jaar wegharken.
Tip: Zaai hem in een bloemrijk gazon of een schrale berm en maai niet te vaak: hooguit om de vier à zes weken en niet korter dan 5–8 cm. Zo kan hij bloeien voor de bijen.
Wanneer snoei je een gewone rolklaver?
Snoeimaanden: maart.
Wanneer: Hij wordt nauwelijks gesnoeid. In maart knip of hark je de oude, dode stengels weg.
Hoe:
- Hark of knip in maart de verdorde stengels van vorig jaar weg, voor de nieuwe scheuten uitlopen.
- In een gazon is maaien genoeg: niet te vaak en niet te kort.
- Laat in een berm of weide een deel ongemaaid tot het volgende voorjaar: rupsen van blauwtjes en cocons van de sint-jansvlinder zitten tussen de stengels.
Vermeerderen
- Zaad
- Zaai in maart–mei of in september ter plaatse. Het harde zaad kiemt beter als je het een nacht laat weken of licht opschuurt met schuurpapier.
- Stekken
- In mei–juni stekjes van 5–8 cm van jonge, niet-bloeiende scheuten in vochtige, zanderige stekgrond zetten, op een lichte plek uit de volle zon.
Hoe komt een gewone rolklaver de winter door?
Winterhard tot −30 °C.
- Zeer winterhard, tot ongeveer −30 °C: geen bescherming nodig.
- De stengels sterven grotendeels af; de penwortel overwintert en loopt in het voorjaar weer uit.
- Laat de stengels in een berm of weide liggen: de rupsen van het icarusblauwtje overwinteren laag bij de grond.
Ziektes en plagen
- Verdrongen door gras: In voedselrijk gras of bij te vaak maaien verdwijnt hij. Maaisel afvoeren, niet bemesten en minder vaak maaien.
- Weinig bloei: Te veel schaduw of te veel voeding. Kies een zonnige, schrale plek.
- Bladluis: Zwarte luisjes op de stengeltoppen in de zomer. Meestal ruimen lieveheersbeestjes ze op; anders afspuiten met water.
- Zaailingen: In open grond zaait hij zich uit. In een border kun je de zaailingen gewoon wieden of verplanten zolang ze klein zijn.
Het jaar rond
- Maart: Dode stengels wegharken. Zaaien of planten.
- April: Zaaien of planten. Zaailingen vochtig houden.
- Mei: Eerste gele bloemen. Zaaien kan nog.
- Juni: Volle bloei. Hommels en blauwtjes op de bloemen.
- Juli: Bloei. Het gazon niet te kort maaien.
- Augustus: Bloei. De rijpe peulen springen open.
- September: Laatste bloei. Zaaien of planten.
- Oktober: Planten. Een deel van de berm ongemaaid laten.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
- Vlinders
- Nectar voor dagvlinders.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De bloem werkt als een pompje: landt een bij op de onderste kroonblaadjes, dan wordt het stuifmeel uit de punt van de bloem tegen haar buik geduwd.
- Een oude Engelse volksnaam is eggs and bacon, naar de gele bloemen met oranjerode knoppen.
- Zoals andere vlinderbloemigen leeft hij samen met bacteriën in knolletjes aan de wortels, die stikstof uit de lucht binden.