Grote veldbies

Hoe herken je een grote veldbies?

Groeivorm

Dichte, licht overhangende pollen van 30 cm hoog, met bloeistengels tot 40 cm; breidt langzaam uit met korte uitlopers.

Blad

Breed lijnvormig, tot 2 cm breed, glanzend donkergroen, met lange witte haartjes langs de rand; groenblijvend.

Bloem

Losse pluimen met kleine, kastanjebruine bloempjes in april–juni, op dunne stengels boven het blad.

Familie

Russenfamilie (Juncaceae): geen echt gras, al lijkt hij er sterk op.

Wortels

Vezelig en dicht, met korte uitlopers; vormt een stevige mat.

Bloei: april–juni · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart en juli

Waarom in je tuin?

• Groenblijvend: ook in de winter een frisse, glanzende groene vloer.
• Groeit in droge schaduw onder bomen, waar gazon en de meeste planten het opgeven.
• Sluit snel tot een dichte mat die onkruid onderdrukt.
• Inheems en passend in een bos- of natuurtuin.
• Vraagt nauwelijks werk: geen snoei, geen mest en weinig water eens hij er staat.

Waar staat een grote veldbies graag?

• Halfschaduw tot schaduw; in volle zon verbrandt het blad bij droogte.
• Humusrijke grond: zand, leem of veen, zuur tot neutraal. Kalkrijke grond vermijden.
• Normaal vochtig is ideaal, maar eens ingeworteld verdraagt hij ook droge schaduw onder bomen.
• Plant op 40 cm afstand, ongeveer 6 planten per m²; zo sluit hij in een à twee jaar.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand, leem of veen

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal

Grootte

0,4 m hoog, 0,5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Bosanemoon: Witte voorjaarsbloemen die tussen de pollen opkomen, ook inheems.
• Mannetjesvaren: Fijn, luchtig blad naast het brede, glanzende blad van de veldbies.
• Elfenbloem: Ook groenblijvend en sterk in droge schaduw.
• Vingerhoedskruid: Hoge bloeiaren boven de lage mat, in dezelfde lichte bosgrond.

Hoe en wanneer plant je een grote veldbies?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober; onder bomen is de herfst ideaal, omdat er dan meer regen valt.
2. Maak de grond los en werk er een paar scheppen bladcompost door, zeker tussen boomwortels.
3. Graaf een plantgat iets groter dan de kluit en zet de plant even diep als in de pot.
4. Plant op 40 cm in een verband, zodat de pollen snel een gesloten mat vormen.
5. Geef goed water bij het planten en het eerste jaar bij droogte, want boomwortels drinken mee.
6. Mulch met bladcompost of fijngehakt blad.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar regelmatig bij droogte. Daarna alleen bij lange droogte onder bomen.

Bemesten

Niet nodig; een laagje bladcompost in het voorjaar volstaat.

Herfstblad

Een dun laagje gevallen blad mag blijven liggen en verteert tot humus. Dikke lagen hark je eraf, zodat de pollen niet verstikken.

Opruimen

In maart bruine en dode bladeren uit de pollen kammen of plukken.

Uitgebloeide bloemen

Knip de bruine bloeistengels in juli weg als je ze rommelig vindt, of laat ze gewoon staan.

Tip: Plant op 40 cm in een verband en geef het eerste jaar trouw water bij droogte: daarna redt hij zich ook tussen boomwortels en sluit hij snel tot een groene mat.

Wanneer snoei je een grote veldbies?

Snoeimaanden: maart en juli.

Wanneer: Groenblijvend: hij wordt niet teruggesnoeid, alleen in maart opgeknapt en eventueel na de bloei in juli.

Hoe:

• Kam in maart met je vingers of een kleine hark de dode en bruine bladeren uit de pollen.
• Knip beschadigde bladeren aan de voet weg.
• Knip in juli de uitgebloeide bloeistengels af als je ze niet mooi vindt.
• Worden oude pollen kaal in het midden, verjong ze dan door ze te scheuren.

Let op: Knip hem niet elk jaar kort zoals een bladverliezend gras: dan verlies je het groene winterblad.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In maart–april of in september een pol opgraven, met een spade in stukken verdelen en meteen herplanten.

Uitlopers

Jonge rozetjes aan de rand met wat wortels losmaken en elders planten of oppotten.

Zaad

Hij zaait zich soms uit; zaailingen kun je in het voorjaar verplanten. Rassen komen niet altijd zuiver uit zaad.

Hoe komt een grote veldbies de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Volledig winterhard tot ongeveer −25 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Het blad blijft de hele winter groen; na strenge vorst kunnen bladtoppen bruin worden, die knip je in maart weg.
• Hark dikke lagen herfstblad van de pollen, zodat ze niet verstikken.
• In een pot: zet hem in de schaduw tegen een muur en laat de potgrond niet uitdrogen.

Ziektes en plagen

• Bruine bladpunten: Door droogte, volle zon of strenge vorst. Water geven bij droogte, een schaduwplek kiezen en bruin blad in maart wegknippen.
• Kale plekken: Oude pollen sterven in het midden af. Verjong ze door te scheuren.
• Geel blad: Op kalkrijke of natte, zware grond. Verplaats hem naar humusrijke, zure tot neutrale grond.
• Verstikking: Onder een dikke laag herfstblad rot het blad weg. Hark dikke lagen in november van de pollen.

Het jaar rond

• Januari: Groen winterblad in de schaduwtuin.
• Maart: Dood en bruin blad uitkammen. Planten en scheuren. Bladcompost geven.
• April: Bloei begint. Planten.
• Mei: Bloei. Jonge planten water geven bij droogte.
• Juni: Laatste bloei.
• Juli: Uitgebloeide bloeistengels wegknippen.
• Augustus: Water geven bij lange droogte.
• September: Planten en scheuren.
• Oktober: Planten, ideaal onder bomen.
• November: Dikke lagen herfstblad van de pollen harken.

Wist je dat?

• Veldbiezen herken je aan de lange, witte haartjes langs de bladrand; echte russen hebben ronde, kale stengels en bladeren.
• De naam Luzula komt volgens de gangbare uitleg van het Italiaanse ‘lucciola’ (glimwormpje), omdat de haartjes met dauw erop glinsteren.
• In eikenbossen op zure grond in Groot-Brittannië en Ierland bedekt hij soms hele hellingen met een dichte groene mat.