Violier

Hoe herken je een violier?

Groeivorm

Rechtopgaande, weinig vertakte plant van 30–50 cm hoog en ongeveer 30 cm breed.

Blad

Langwerpig, grijsgroen en zacht viltig behaard.

Bloem

Dichte aren van enkele bloemen met vier kroonbladen, of van gevulde bloemen, elk 2–3 cm breed.

Geur

Sterk en kruidig, als kruidnagel.

Kleur

Wit, crème, roze, zalm, rood, lila en paars.

Vrucht

Lange, smalle hauwen; alleen enkelbloemige planten zetten zaad.

Bloei: juni–augustus · Zaaien: februari–april · Planten: april–mei

Waarom in je tuin?

• Een sterke kruidnagelgeur, in de tuin en in de vaas.
• Een snijbloem die lang mooi blijft als je het vaaswater vaak ververst.
• Bijen bezoeken vooral de enkelbloemige planten.
• Mooi grijsgroen blad, ook vóór de bloei.
• Ideaal in een pot bij de voordeur of op het terras, waar je de geur ruikt.

Waar staat een violier graag?

• Zon tot lichte halfschaduw; in volle zon bloeit hij het rijkst.
• Doorlatende, kalkhoudende grond: zand, leem of klei, neutraal tot kalkrijk.
• Normaal vochtig, maar niet drassig.
• Plant op 20–30 cm van elkaar, in groepjes voor een sterker geureffect.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Normaal

Grootte

0,5 m hoog, 0,3 m breed

Winterhard

Verdraagt lichte vorst (tot -5 °C)

Mooi samen met

• Siererwt: Nog een geurige snijbloem voor dezelfde pluktuin.
• Roos: Zachte kleuren en geur naast de rozen.
• Lavendel: Grijs blad en geur, ook op kalkrijke grond.
• Juffertje-in-het-groen: Luchtige blauwe bloemetjes tussen de dichte aren.

Hoe en wanneer plant je een violier?

Planten in april–mei.

1. Zaai in februari–april binnen in een bakje en dek het zaad licht af.
2. Verspeen de zaailingen in potjes en zet ze koel en licht, zodat ze compact blijven.
3. Hard ze af en plant ze in april–mei uit, als er geen strenge nachtvorst meer komt.
4. Plant op 20–30 cm van elkaar, even diep als in het potje.
5. Strooi op zure grond wat kalk rond het plantgat, of kies een plek met kalkrijke grond.
6. Geef na het planten water en hou de grond de eerste weken vochtig.

Verzorgen

Water

Hou de grond gelijkmatig vochtig, vooral tijdens de bloei; geef water aan de voet.

Bemesten

Een beetje compost bij het planten is genoeg.

Steun

Steun hoge rassen in een winderige tuin met stokjes of een net.

Uitgebloeide bloemen

Knip uitgebloeide aren weg; bij vertakte rassen volgen er dan nog zijaren.

Snijden

Snijd als een derde tot de helft van de bloemen open is, haal de onderste bladeren weg en ververs het vaaswater om de twee dagen.

Tip: Zaai in februari–april binnen en plant uit in kalkhoudende, doorlatende grond. Ververs het vaaswater om de twee dagen: de stelen gaan anders snel ruiken.

Wanneer snoei je een violier?

Wanneer: De violier snoei je niet. Je knipt alleen bloemen voor de vaas en uitgebloeide aren weg.

Hoe:

• Snijd voor de vaas ’s ochtends, met een lange steel.
• Knip uitgebloeide aren weg tot net boven een zijscheut.
• Ruim de planten na de bloei op, of laat enkelbloemige planten zaad zetten.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Zaai in februari–april binnen. Bij sommige zaadrassen kun je de zaailingen die gevulde bloemen zullen geven herkennen aan hun lichter groene kiemblaadjes, als je ze een paar dagen koel zet.

Eigen zaad

Oogst zaad van enkelbloemige planten als de hauwen bruin zijn; gevulde bloemen zetten geen zaad.

Hoe komt een violier de winter door?

Winterhard tot −5 °C: beschermen in strenge winters.

• Als eenjarige gekweekt: na de bloei ruim je de planten op.
• Jonge planten verdragen lichte vorst tot ongeveer −5 °C; je mag ze dus al in april uitplanten.
• In een zachte winter overleeft een plant soms en bloeit hij opnieuw, maar meestal minder mooi.

Ziektes en plagen

• Aardvlo: Kleine ronde gaatjes in het blad van jonge planten, vooral bij droog weer. Hou de grond vochtig en dek jonge planten af met insectengaas.
• Knolvoet: Planten verwelken en blijven klein, met gezwollen, misvormde wortels. Een bodemziekte van de koolfamilie: kies een andere plek en kalk zure grond.
• Bladluis: Grijze of groene luizen op de knoppen. Afspuiten met water; lieveheersbeestjes helpen.
• Valse meeldauw: Gele vlekken bovenaan en grijs pluis onderaan het blad bij vochtig weer. Geef water aan de voet en plant niet te dicht.

Het jaar rond

• Februari: Binnen zaaien.
• Maart: Zaaien en verspenen. Koel en licht opkweken.
• April: Laatste zaaironde. Afharden en uitplanten.
• Mei: Uitplanten. Letten op aardvlooien.
• Juni: Eerste bloei. Bloemen snijden voor de vaas.
• Juli: Volle bloei. Uitgebloeide aren wegknippen.
• Augustus: Laatste bloemen. Zaad oogsten van enkelbloemige planten.
• September: Planten opruimen; na knolvoet niet op dezelfde plek terugzetten.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Het geslacht is genoemd naar Pietro Andrea Mattioli, een Italiaanse arts en plantkundige uit de zestiende eeuw.
• Gevulde violieren zijn steriel: ze vormen geen zaad, dus zaad komt altijd van enkelbloemige planten.
• De violier hoort bij de koolfamilie, net als kool, radijs en muurbloem.