Bosvergeet-mij-nietje

Hoe herken je een bosvergeet-mij-nietje?

Groeivorm

Losse, rechtopgaande bos van 20–30 cm hoog en ongeveer 20 cm breed, uit een bladrozet.

Blad

Langwerpig tot lancetvormig, zacht en dicht behaard; grijsgroen.

Bloem

Bloemetjes van 6–10 mm met vijf ronde kroonblaadjes, in opgerolde trossen die zich langzaam ontrollen, van april tot juni.

Kleur

Hemelsblauw met een geel oog; de knoppen zijn vaak roze. Er zijn ook roze en witte rassen.

Vrucht

Kleine, glanzend zwarte nootjes in een kelk met haakharen, die aan kleren en dierenvacht blijft hangen.

Bloei: april–juni · Zaaien: mei–juli · Planten: september–oktober

Waarom in je tuin?

• Een blauwe zee van bloemen in april en mei, precies wanneer de tulpen bloeien.
• Inheems en een vroege bron van nectar voor bijen en hommels.
• Groeit in zon, halfschaduw en zelfs schaduw, ook op vochtige grond.
• Zaait zich vanzelf uit: één keer zaaien en hij komt elk voorjaar terug.
• Volledig winterhard en makkelijk, ideaal voor beginners en kinderen.

Waar staat een bosvergeet-mij-nietje graag?

• Zon, halfschaduw of schaduw; in de halfschaduw bloeit hij het langst.
• Humusrijke zand-, leem- of kleigrond, van zuur tot kalkrijk.
• Normaal tot vochtig: hij houdt van grond die niet uitdroogt.
• Plant op 15–20 cm afstand, tussen bollen of als onderbeplanting onder heesters.

Licht

Zon, halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal of nat

Grootte

0,25 m hoog, 0,2 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Tulp: De klassieke combinatie: een blauwe onderlaag onder roze, witte of oranje tulpen.
• Muurbloem: Geurende oranje en gele trossen in hetzelfde voorjaarsperk.
• Gebroken hartje: Roze hartjes boven een blauwe zee, in de halfschaduw.
• Varens: Fris groen dat het overneemt als het vergeet-mij-nietje uitgebloeid is.

Hoe en wanneer plant je een bosvergeet-mij-nietje?

Planten in september–oktober.

1. Zaai in mei–juli buiten in een zaaibed of in rijen en dek het zaad dun af met fijne grond.
2. Hou het zaaibed vochtig tot de zaailingen opkomen.
3. Dun de zaailingen uit of verspeen ze op 10 cm, zodat ze stevige rozetten vormen.
4. Plant ze in september–oktober op hun bloeiplaats, op 15–20 cm afstand, tegelijk met je tulpenbollen.
5. Zet de rozetten even diep als ze stonden, druk aan en geef water.

Verzorgen

Water

Hou de grond vochtig, vooral bij droogte in het voorjaar: bij droogte stopt de bloei vroeger en krijgt hij sneller meeldauw.

Bemesten

Niet nodig; wat compost bij het planten volstaat.

Na de bloei

Trek de planten na de bloei uit, zeker als er meeldauw op komt. Laat er een paar staan als je wilt dat hij zich uitzaait.

Zaailingen

Zaailingen die te dicht of op de verkeerde plek staan, kun je in de herfst makkelijk verplanten of wieden.

Tip: Zaai in juni–juli en plant de rozetten in de herfst tussen je tulpenbollen. Trek de planten na de bloei uit als er meeldauw op komt: hij zaait zich toch overvloedig opnieuw uit.

Wanneer snoei je een bosvergeet-mij-nietje?

Wanneer: Snoeien is niet nodig. Na de bloei, in juni, trek je de planten uit of laat je ze in zaad staan.

Hoe:

• Laat een paar planten staan tot het zaad rijp is als je wilt dat hij zich uitzaait; schud ze dan uit boven de border.
• Trek de andere planten na de bloei met wortel en al uit.
• Wil je geen zaailingen, ruim de planten dan op voor het zaad rijp is.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

In mei–juli buiten in een zaaibed, zaad dun afdekken. In september–oktober uitplanten op de bloeiplaats.

Zelf uitzaaien

Laat na de bloei een paar planten in zaad staan. In de nazomer en herfst verschijnen zaailingen die je kunt verplanten.

Hoe komt een bosvergeet-mij-nietje de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Volledig winterhard tot ongeveer −20 °C: de bladrozetten overwinteren zonder bescherming.
• De rozetten blijven in de winter groen en beginnen in maart weer te groeien.
• In een pot of bak: zorg voor een afvoergat, zodat overtollig winterwater weg kan.

Ziektes en plagen

• Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral tegen het einde van de bloei en bij droogte. Water geven bij droog weer, ruimte laten en aangetaste planten na de bloei uittrekken.
• Te veel zaailingen: Hij zaait zich overvloedig uit. Wied of verplant overtollige zaailingen in de herfst; je herkent ze aan het behaarde blad.
• Slakken: Vreten aan jonge rozetten in de herfst. ’s Avonds rapen of een plank als schuilplaats leggen en ’s ochtends leegmaken.
• Rot: In een natte, zachte winter kunnen rozetten wegrotten. Niet te dicht planten en dode bladeren weghalen.

Het jaar rond

• Maart: De rozetten groeien weer. Wieden en eventueel wat compost geven.
• April: Begin van de bloei, samen met de tulpen.
• Mei: Volle bloei. Zaaien in een zaaibed.
• Juni: Einde van de bloei. Planten uittrekken of laten uitzaaien. Nog zaaien.
• Juli: Laatste maand om te zaaien. Zaailingen vochtig houden.
• Augustus: Zaailingen uitdunnen of verspenen.
• September: Uitplanten op de bloeiplaats, samen met tulpenbollen.
• Oktober: Nog planten. Zelf uitgezaaide plantjes verplanten.
• November: De rozetten overwinteren in de grond.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Myosotis betekent ‘muizenoor’, van het Griekse mys (muis) en ous (oor): het behaarde blaadje lijkt op een muizenoortje.
• De bloemknoppen zijn vaak roze en kleuren blauw als ze opengaan. Die kleurwissel zie je bij meer planten uit de ruwbladigenfamilie, zoals longkruid.
• In veel talen heeft hij dezelfde naam: vergeet-mij-niet, Vergissmeinnicht, ne-m’oubliez-pas en forget-me-not. Het bloemetje staat daarom symbool voor trouw en herinnering.