Moerasvergeet-mij-nietje

Hoe herken je een moerasvergeet-mij-nietje?

Groeivorm

Losse mat van 20–30 cm hoog en zo’n 40 cm breed, met kruipende stengels die op de knopen wortelen.

Blad

Langwerpig, 3–8 cm, zacht en fijn behaard tot bijna kaal; frisgroen en wat glanzend.

Bloem

Bloemetjes tot 1 cm breed in opgerolde trosjes die zich langzaam ontrollen, van mei tot september.

Kleur

Hemelsblauw met een geel oogje; de knoppen zijn vaak roze.

Stengels

Hoekig, met uitlopers die over natte grond en door ondiep water kruipen.

Bloei: mei–september · Planten: april–juni en september · Snoeien: maart en juli

Waarom in je tuin?

• Bloeit vijf maanden lang, van mei tot in september.
• Verbergt vijverfolie en harde randen onder een losse, groene mat met blauwe bloemen.
• Bijen, zweefvliegen en andere kleine insecten bezoeken de bloemen.
• Watersalamanders vouwen hun eitjes in de zachte bladeren: een echte plant voor de natuurvijver.
• Inheems, makkelijk en snel aanslaand, in zon en halfschaduw.

Waar staat een moerasvergeet-mij-nietje graag?

• Zon of halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
• Natte grond aan de rand van een vijver, sloot of beek: leem, klei of veen, zuur tot kalkrijk.
• Moeraszone: van drassige oever tot 10 cm onder het wateroppervlak.
• Mag niet uitdrogen; in een gewone border houdt hij het niet vol.
• Reken op 30–40 cm tussen de planten.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Leem, klei of veen

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Nat

Grootte

0,3 m hoog, 0,4 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Dotterbloem: Goudgeel in april, voor het vergeet-mij-nietje begint te bloeien.
• Gele maskerbloem: Felgeel naast het hemelsblauw, in dezelfde natte rand.
• Watermunt: Geurend blad en lila bloemen, ook geliefd bij watersalamanders en insecten; hou hem in een mand.
• Zwanenbloem: Roze schermen in de zomer, iets dieper in het water.
• Gele lis: Hoge zwaarden en gele bloemen achter de lage, blauwe mat.

Hoe en wanneer plant je een moerasvergeet-mij-nietje?

Planten in april–juni en september.

1. Plant van april tot juni of in september, als de grond nog warm genoeg is om te wortelen.
2. Vul een vijvermand met zware tuingrond of vijveraarde, zonder mest of potgrond; op de oever plant je direct in de natte grond.
3. Zet de plant even diep als in de pot, druk aan en dek de mand af met grind.
4. Zet de mand op 0–10 cm onder water; een plantenplank in de vijver is daarvoor ideaal.
5. Hou 30–40 cm tussen de planten; ze groeien snel aan elkaar.
6. Giet aan en hou de oevergrond nat tot de planten geworteld zijn.

Verzorgen

Waterpeil

Hou de voet altijd nat; vul bij droogte bij met regenwater.

Bemesten

Niet nodig in de vijver. Op de oever eventueel wat compost in het voorjaar.

Terugknippen

Na de eerste bloeigolf in juli tot de helft terugknippen: dat geeft nieuw blad en een tweede bloei.

Uitlopers

Hij breidt zich rustig uit. Knip te lange uitlopers terug of steek ze af.

Vernieuwen

Oude planten worden in het midden kaal. Vernieuw ze om de twee à drie jaar met gewortelde stekken.

Tip: Zet hem op een plantenplank net onder water, zodat hij over de rand kan groeien: zo verdwijnt de vijverfolie snel uit het zicht.

Wanneer snoei je een moerasvergeet-mij-nietje?

Snoeimaanden: maart en juli.

Wanneer: Knip in juli na de eerste bloei tot de helft terug en ruim in maart dode stengels en bladeren op.

Hoe:

• Knip in juli de uitgebloeide stengels tot de helft terug, net boven een blad.
• Haal in maart dood en slordig blad weg, voor de nieuwe groei begint.
• Knip uitlopers terug die buiten de gewenste plek groeien.
• Laat na de tweede bloei een paar bloeistengels staan als je zaailingen wil.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

Van mei tot augustus stengelstukken van 10 cm in natte grond of in een glas water zetten; ze wortelen in een paar weken.

Scheuren

In april of september een pol opdelen of een gewortelde uitloper afsteken en elders planten.

Zaailingen

Hij zaait zich soms uit op natte grond; verplant de zaailingen in het voorjaar.

Hoe komt een moerasvergeet-mij-nietje de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Winterhard tot ongeveer −25 °C: in een Belgische winter is geen bescherming nodig.
• In zachte winters blijft een deel van het blad groen; bij strenge vorst sterft het af en loopt de plant in het voorjaar weer uit.
• Laat oude stengels tot maart liggen: ze beschermen de jonge scheuten.

Ziektes en plagen

• Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral laat in de zomer of als de grond te droog wordt. Terugknippen en de voet nat houden.
• Bladluis: Op jonge scheuten. Spuit ze in het water: vissen en waterdieren eten ze op.
• Slakken: Vreten aan jonge scheuten op de oever. Zoek ze ’s avonds weg.
• Kale plant: Na een paar jaar wordt het midden kaal en open. Vernieuw met stekken of door te scheuren.

Het jaar rond

• Maart: Dood blad en oude stengels opruimen.
• April: Planten of scheuren.
• Mei: Begin van de bloei. Stekken nemen.
• Juni: Volle bloei. Laatste plantmaand van het voorjaar.
• Juli: Na de eerste bloei tot de helft terugknippen.
• Augustus: Tweede bloei. Water bijvullen bij droogte.
• September: Laatste bloemen. Planten of scheuren kan opnieuw.
• November: Rust. Stengels laten liggen tot maart.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Watersalamanders leggen hun eitjes één voor één op een blaadje van zulke zachte planten en vouwen het blad er dan omheen ter bescherming.
• De soortnaam scorpioides verwijst naar de opgerolde bloeiwijze, die lijkt op de gekrulde staart van een schorpioen.
• Myosotis betekent ‘muizenoor’ in het Grieks, naar de vorm van het blad.