
Foto: Didier Descouens, CC BY-SA 4.0 · bron
Vaste plant · Boraginaceae
Kaukasisch vergeet-mij-nietje
Brunnera macrophylla
In andere talen: Myosotis du Caucase (Français) · Siberian bugloss (English)
Het Kaukasisch vergeet-mij-nietje komt uit de bossen van de Kaukasus. Het is een vaste plant met groot, hartvormig, licht ruw blad en in april–mei losse wolkjes van kleine, hemelsblauwe bloempjes die op vergeet-mij-nietjes lijken. Na de bloei groeit het blad verder uit tot een dichte, lage bodembedekker die de hele zomer mooi blijft. Tuiniers kiezen hem voor schaduwrijke, vochtige plekken, vooral de rassen met getekend blad: ‘Jack Frost’ heeft zilverig blad met groene nerven en ‘Hadspen Cream’ heeft blad met een crèmewitte rand.
Licht
Halfschaduw of schaduw
verdraagt weinig zon
Vocht
Normaal tot nat
mag niet uitdrogen
Grond
Leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -35 °C
Grootte
0,45 m
hoog, 0,6 m breed
Bloei
april–mei
| Snoeimaanden | maart en juni |
|---|---|
| Hoogte | 0,45 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | april–mei |
Herkennen
Hoe herken je een kaukasisch vergeet-mij-nietje?
- Groeivorm
- Brede, lage pollen van 40–45 cm hoog en tot 60 cm breed.
- Blad
- Hartvormig, 10–20 cm, licht ruw behaard; groen, bij rassen zilvergetekend of met een crèmewitte rand. Het blad wordt pas na de bloei echt groot.
- Bloem
- Losse, vertakte trossen van kleine, stervormige bloempjes van ongeveer een halve centimeter, in april–mei.
- Kleur
- Hemelsblauw met een klein, licht hartje.
- Wortels
- Een korte wortelstok met dikke, vlezige wortels.
Bloei: april–mei · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: maart en juni
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Hemelsblauwe bloempjes in april–mei, net wanneer de voorjaarsbollen bloeien.
- Groot, hartvormig blad dat de schaduwborder de hele zomer vult; de zilverbladige rassen lichten donkere hoeken op.
- Een vroege nectarbron voor bijen en hommels.
- Een dichte bodembedekker die onkruid weinig kans geeft.
- Weinig werk: de pollen worden elk jaar wat voller en mooier.
Waar staat een kaukasisch vergeet-mij-nietje graag?
- Halfschaduw of schaduw; in de zon verbrandt het blad, zeker bij de zilverbladige rassen.
- Humusrijke leem- of kleigrond, zuur, neutraal of kalkrijk.
- Grond die nooit uitdroogt: vochtig mag, droog niet.
- Plant 4–5 planten per m², op 40–45 cm van elkaar.
- Licht
- Halfschaduw en schaduw
- Grondsoort
- Leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Normaal of nat
- Grootte
- 0,45 m hoog, 0,6 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -35 °C)
Mooi samen met
- Varens: Fijn, luchtig blad naast het grote, hartvormige blad.
- Hosta: Neemt het in de zomer mee over in dezelfde vochtige schaduw.
- Elfenbloem: Ook een sterke bodembedekker voor de schaduw, met fijner blad.
- Narcis: Witte of gele bloemen samen met de blauwe wolkjes in april.
- Schuimbloem: Witte pluimpjes en een lage, groene mat in dezelfde schaduw.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een kaukasisch vergeet-mij-nietje?
Planten in maart–april en september–oktober.
- Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
- Graaf een plantgat twee keer zo breed als de pot en meng er royaal bladcompost of compost door.
- Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
- Plant 4–5 per m², op 40–45 cm van elkaar.
- Geef meteen veel water, ook als het regent.
- Mulch met bladcompost om de grond koel en vochtig te houden.
Verzorgen
- Water
- Houd de grond vochtig, zeker in de zomer en het eerste jaar. Hangend blad betekent dorst.
- Bemesten
- In het voorjaar compost of bladcompost; meer is niet nodig.
- Mulchen
- Een laag bladcompost in het voorjaar houdt de grond koel en vochtig.
- Uitgebloeide bloemen
- Knip de bloemstengels na de bloei af; dan komt het blad beter tot zijn recht.
- Groene scheuten
- Haal bij bontbladige rassen scheuten met effen groen blad weg, anders nemen ze het over.
Tip: Geef de zilverbladige rassen een plek met hooguit ochtendzon en houd de grond vochtig: in middagzon en droogte verbrandt het blad snel.
Wanneer snoei je een kaukasisch vergeet-mij-nietje?
Snoeimaanden: maart en juni.
Wanneer: Weinig werk. In juni knip je de uitgebloeide bloemstengels af, en in maart haal je afgestorven blad weg voor het nieuwe blad verschijnt.
Hoe:
- Knip de bloemstengels na de bloei laag af, tot net boven het blad.
- Haal afgestorven blad weg in maart, voor de nieuwe bloemknoppen en bladeren verschijnen.
- Knip verbrand of beschadigd blad in de zomer weg; er komt vaak nieuw blad voor in de plaats.
Vermeerderen
- Delen
- In het voorjaar of in september: steek de pol op en snijd hem in stukken met elk eigen wortels en knoppen.
- Wortelstekken
- In de winter: snijd stukken dikke wortel van 5 cm en leg ze in zanderige stekgrond. Dit werkt goed voor de groene soort; bontbladige rassen geven zo vaak gewoon groen blad.
- Zaaien
- De gewone soort zaait zich soms uit; zaailingen van rassen met getekend blad lijken zelden op de ouder.
Hoe komt een kaukasisch vergeet-mij-nietje de winter door?
Winterhard tot −35 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −35 °C: bescherming is niet nodig.
- Het blad sterft in de winter af en de plant loopt in maart weer uit.
- Late nachtvorst kan jong blad en bloemen beschadigen; de plant herstelt meestal snel.
Ziektes en plagen
- Slakken: Gaten in het jonge blad in het voorjaar. Raap ze ’s avonds weg en laat geen schuilplaatsen liggen.
- Bruine bladranden: Te veel zon of te droge grond. Geef water, mulch en zet de plant eventueel in meer schaduw.
- Meeldauw: Wit poeder op het blad in droge zomers. Knip aangetast blad weg en houd de grond vochtig.
- Groen terugslaan: Bontbladige rassen maken soms effen groene scheuten. Haal die met wortel en al weg.
Het jaar rond
- Maart: Afgestorven blad weghalen. Compost of bladcompost geven. Planten.
- April: Bloei. Let op slakken. Planten.
- Mei: Laatste bloemen. Mulch aanbrengen.
- Juni: Uitgebloeide bloemstengels afknippen.
- Juli: Water geven bij droogte.
- Augustus: Water geven bij droogte. Verbrand blad wegknippen.
- September: Planten en delen.
- Oktober: Planten.
- December: Wortelstekken nemen van de groene soort.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Brunnera is genoemd naar de Zwitserse plantkundige Samuel Brunner, die leefde van 1790 tot 1844.
- Hij is familie van het echte vergeet-mij-nietje, van smeerwortel en van bernagie.
- In het Engels heet hij ‘Siberian bugloss’, hoewel hij niet uit Siberië komt maar uit de Kaukasus.