
Foto: JLPC, CC BY-SA 3.0 · bron
Bol- of knolgewas · Asparagaceae
Ornithogalum dubium
In andere talen: Sun star (English)
Ornithogalum dubium, in het Engels ‘sun star’ genoemd, komt uit Zuid-Afrika, uit de Kaapprovincies. Het is een compacte bolplant van ongeveer 30 cm hoog met een dichte tros felle oranje (soms gele) sterbloemen met een donker hartje, boven een rozet van lichtgroene bladeren. Hij bloeit van mei tot juli. Omdat hij geen vorst verdraagt, kweek je hem bij ons vooral in een pot op het terras of op de vensterbank. Als snijbloem houden de trossen het lang vol. Na de bloei rust de bol droog tot het volgende voorjaar.
Let op: Alle delen van de plant, vooral de bol, zijn giftig. Niet eten: kinderen, katten, honden en grazend vee lopen risico. Het sap kan de huid van sommige mensen irriteren; draag handschoenen bij het planten.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog tot normaal
geen natte voeten
Grond
Zand of leem
neutraal tot kalkrijk
Winterhard
tot 0 °C
beschermen in strenge winters
Grootte
0,3 m
hoog, 0,15 m breed
Bloei
mei–juli
| Hoogte | 0,3 m |
|---|---|
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Giftig voor mens en huisdier | Ja, let op met kinderen en huisdieren |
| Bloei | mei–juli |
Herkennen
Hoe herken je een Ornithogalum dubium?
- Groeivorm
- Compacte bolplant van ongeveer 30 cm hoog en 15 cm breed.
- Blad
- Lichtgroen, lancetvormig, in een rozet aan de voet van de bloemstengel.
- Bloem
- Dichte tros van oranje, soms gele sterbloemen met een donkergroen tot bruin hartje, van mei tot juli.
- Bol
- Kleine, ronde bol die vlak onder de grond zit.
- Rust
- Na de bloei sterft het blad af; de bol rust droog tot het volgende voorjaar.
Bloei: mei–juli · Planten: maart–april
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Felle oranje sterbloemen van mei tot juli: een warm kleurtje voor het terras.
- Compact en geschikt voor een pot op het terras, het balkon of de vensterbank.
- De tros opent geleidelijk, waardoor de bloei wekenlang duurt.
- Goede snijbloem: de trossen houden het lang vol in de vaas.
- Makkelijk in onderhoud: de bol rust droog en heeft weinig water nodig.
Waar staat een Ornithogalum dubium graag?
- Volle zon of een zeer lichte plek; in de schaduw bloeit hij zwak en worden de stengels lang.
- Zeer goed doorlatende, zandige of lemige grond, neutraal tot kalkrijk: potgrond met een derde zand of perliet.
- Droog tot normaal: in het groeiseizoen mag de grond licht vochtig zijn, maar hij mag nooit blijven plassen.
- Niet winterhard: zet hem in een pot, zodat je hem in de herfst vorstvrij kunt zetten.
- Reken op 3–5 bollen in een pot van 15–20 cm.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Neutraal of kalkrijk
- Vocht
- Droog of normaal
- Grootte
- 0,3 m hoog, 0,15 m breed
- Winterhard
- Vorstgevoelig: haal de bollen of knollen voor de vorst binnen en bewaar ze vorstvrij
Mooi samen met
- Lavendel: Blauwpaarse bloemen naast de oranje sterren, in een zonnige pot.
- Blauwzwenkgras: Fijn, blauwgrijs blad als achtergrond voor de oranje bloemen.
- Pelargonium: Een zonminnende terraspot met veel kleur.
- Verbena: Lange bloei in paarse tinten naast de oranje trossen.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een Ornithogalum dubium?
Planten in maart–april.
- Plant in maart–april in een pot met afvoergaten.
- Gebruik potgrond met een derde grof zand of perliet, zodat het water goed wegloopt.
- Zet de bol met de punt omhoog en bedek hem met 2–3 cm grond.
- Plant 3–5 bollen in een pot van 15–20 cm, op 4–5 cm van elkaar.
- Geef na het planten een beetje water en daarna zuinig, tot het blad groeit.
- Zet de pot op een lichte, vorstvrije plek en pas buiten na half mei, als de nachtvorst voorbij is.
Verzorgen
- Water
- Houd de grond tijdens de groei licht vochtig en laat de bovenste laag opdrogen tussen twee beurten. Nooit in water laten staan.
- Bemesten
- Om de twee tot drie weken een beetje voeding voor bloeiende planten tijdens de groei, tot het blad geel wordt.
- Licht
- Zo zonnig mogelijk, zodat de bloemstengels stevig blijven.
- Uitgebloeide bloemen
- Knip de stengel af als de bloemen verwelkt zijn, of snijd hem eerder voor een boeket.
- Rustperiode
- Als het blad geel wordt, geef je geen water meer. Houd de pot droog tot het volgende voorjaar.
Tip: Zet hem in een pot op het terras of de vensterbank en houd de pot na de bloei droog tot het volgende voorjaar. Een zeer goed doorlatend mengsel voorkomt dat de bol rot.
Wanneer snoei je een Ornithogalum dubium?
Wanneer: Snoeien is niet nodig. Knip uitgebloeide stengels af en het afgestorven blad in augustus.
Hoe:
- Knip verwelkte bloemstengels af aan de voet.
- Laat het blad staan tot het geel is, want de bol vult dan bij.
- Haal het afgestorven blad weg als het er makkelijk afkomt.
Let op: Het groene blad niet afknippen en niet te vroeg stoppen met water geven: de bol heeft het nodig om bij te vullen.
Vermeerderen
- Bijbollen
- In het voorjaar, als je de bollen verpot: haal de kleine bijbollen los en plant ze 2–3 cm diep in een eigen pot. Ze bloeien na een paar jaar.
- Zaad
- Zaai in het voorjaar in potten met zaaigrond op een warme, lichte plek. De zaailingen bloeien pas na een paar jaar.
Hoe komt een Ornithogalum dubium de winter door?
Winterhard tot 0 °C: beschermen in strenge winters.
- Niet winterhard: de plant verdraagt geen vorst. Zet de pot in de herfst binnen, voor de eerste nachtvorst.
- Houd de bol droog en vorstvrij tot maart, bijvoorbeeld in een koele, lichte ruimte, een garage of een kelder.
- Verpot de bollen in het voorjaar in verse potgrond en begin dan weer met zuinig water geven.
Ziektes en plagen
- Bolrot: De bol is zacht en beschimmeld, vooral bij te veel water of een pot zonder afvoer. Houd de grond droog, gebruik een goed doorlatend mengsel en gooi aangetaste bollen weg.
- Geen bloei: Er komt alleen blad. Oorzaak is meestal te weinig licht, een te kleine bol of een bol die geen droge rustperiode kreeg. Zet hem zonnig en laat hem na de bloei goed rusten.
- Lange, slappe stengels: De plant staat te donker. Zet hem lichter en koeler.
- Bladluis: Op knoppen en jonge stengels. Spoel ze af met water of veeg ze weg.
Het jaar rond
- Maart: Planten of verpotten in verse grond.
- April: Planten. Nog binnen of beschut houden.
- Mei: Bloei begint. Na half mei buiten zetten.
- Juni: Volle bloei. Licht vochtig houden.
- Juli: Bloei eindigt. Stengels snijden voor een boeket.
- Augustus: Blad geel: geen water meer geven.
- Oktober: Pot droog en vorstvrij binnen zetten.
- November: Droge rust; geen water.
Gebruiken
Eetbaar en bruikbaar
Niet eetbaar. Alle delen van vogelmelk zijn giftig, vooral de bollen, die op kleine uitjes lijken; ook de bloemen en het water uit een vaas zijn giftig, voor mensen en voor huisdieren. Bewaar de bollen nooit bij de groenten en zet een vaas buiten het bereik van kinderen en katten. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Het geslacht Ornithogalum heet in het Nederlands ‘vogelmelk’: de naam komt uit het Grieks, van ornis (vogel) en gala (melk).
- De Engelse naam ‘sun star’ verwijst naar de stervormige, zonnige oranje bloemen.
- In het wild groeit hij in Zuid-Afrika, op open, zonnige plekken in de Kaapprovincies.