
Foto: Nikolaus Joseph von Jacquin, Public domain · bron
Bol- of knolgewas · Asparagaceae
Ornithogalum thyrsoides
In andere talen: Chincherinchee (English)
Ornithogalum thyrsoides, in het Engels ‘chincherinchee’ genoemd, komt uit de Kaapprovincie van Zuid-Afrika. Uit een bosje smalle, lancetvormige bladeren groeien stevige stengels van ongeveer 40 cm met een dichte, kegelvormige tros witte bloemen met een donker hartje. Hij bloeit van juni tot augustus en is vooral populair als snijbloem: de trossen blijven tot drie weken mooi in de vaas. Omdat hij geen vorst verdraagt, plant je de bollen in het voorjaar en rooi je ze in de herfst, of je kweekt hem in een pot.
Let op: Alle delen van de plant, vooral de bol, zijn giftig; de plant staat bekend als giftig voor vee. Niet eten: kinderen, katten, honden en grazend vee lopen risico. Ook het vaaswater is niet geschikt voor huisdieren. Het sap kan de huid van sommige mensen irriteren: draag handschoenen bij het planten en was je handen na het snijden.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand of leem
neutraal tot kalkrijk
Winterhard
tot 0 °C
beschermen in strenge winters
Grootte
0,4 m
hoog, 0,15 m breed
Bloei
juni–augustus
| Hoogte | 0,4 m |
|---|---|
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Giftig voor mens en huisdier | Ja, let op met kinderen en huisdieren |
| Bloei | juni–augustus |
Herkennen
Hoe herken je een Ornithogalum thyrsoides?
- Groeivorm
- Bolgewas van ongeveer 40 cm hoog en 15 cm breed, met rechte, stevige stengels.
- Blad
- Smal, lancetvormig, in een bosje aan de voet; het groeit snel na het planten.
- Bloem
- Dichte, kegelvormige tros van witte, stervormige bloemen met een donker groenbruin hartje, van juni tot augustus.
- Bol
- Ronde bol die in de herfst gerooid wordt en droog en vorstvrij wordt bewaard.
Bloei: juni–augustus · Planten: april–mei
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Zuiver witte bloemtrossen met een donker hartje in de zomer, van juni tot augustus.
- Uitstekende snijbloem: de trossen blijven tot drie weken mooi in de vaas.
- Compact van formaat: past in een border, een snijbloementuin of een pot.
- De bloemen openen geleidelijk van onder naar boven, zodat de bloei wekenlang duurt.
- Weinig werk: planten in het voorjaar en in de herfst rooien.
Waar staat een Ornithogalum thyrsoides graag?
- Volle zon: in de schaduw bloeit hij zwak en worden de stengels lang.
- Doorlatende, zandige of lemige grond, neutraal tot kalkrijk; niet te zwaar en niet te nat.
- Normaal vochtig tijdens de groei; in de rustperiode droog.
- Plant 10–15 cm uit elkaar, in groepjes van minstens 5–10 bollen.
- Niet winterhard: kies een plek waar je de bollen in de herfst makkelijk kunt rooien, of een pot.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Neutraal of kalkrijk
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 0,4 m hoog, 0,15 m breed
- Winterhard
- Vorstgevoelig: haal de bollen of knollen voor de vorst binnen en bewaar ze vorstvrij
Mooi samen met
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een Ornithogalum thyrsoides?
Planten in april–mei.
- Plant in april–mei, zodra je geen nachtvorst meer verwacht.
- Kies een zonnige plek met doorlatende grond; meng bij zwaardere grond wat zand door de grond.
- Zet de bol met de punt omhoog, 5–8 cm diep.
- Houd 10–15 cm afstand en plant in groepjes van 5–10 voor meer effect.
- Geef na het planten een beetje water en daarna zuinig, tot het blad groeit.
- In een pot: gebruik een mengsel van potgrond en scherp zand, een pot met gaten en zet er 3–5 bollen in.
Verzorgen
- Water
- Houd de grond tijdens de groei licht vochtig; bij droogte wekelijks water geven. Niet laten plassen.
- Bemesten
- Af en toe een beetje bloeiende-plantenvoeding tijdens de groei, tot de bloei.
- Snijden
- Snijd de stengels voor een boeket als de eerste bloemen aan de onderkant opengaan. Ververs het water om de paar dagen.
- Uitgebloeide stengels
- Knip verwelkte stengels weg aan de voet.
- Rooien en bewaren
- Rooi de bollen in oktober, als het blad geel is. Laat ze drogen en bewaar ze droog en vorstvrij tot het voorjaar.
Tip: Snijd de trossen als de eerste bloemen aan de onderkant opengaan en ververs het water: ze blijven tot drie weken mooi. Niet winterhard: plant in het voorjaar en rooi de bollen in de herfst.
Wanneer snoei je een Ornithogalum thyrsoides?
Wanneer: Snoeien is niet nodig. Knip uitgebloeide stengels weg en snijd bloemen voor de vaas als de eerste bloemen opengaan.
Hoe:
- Knip de verwelkte stengels af aan de voet.
- Laat het blad staan tot het geel is, zodat de bol kan bijvullen.
- Verwijder het afgestorven blad bij het rooien in de herfst.
Let op: Het groene blad niet afknippen: de bol heeft het nodig om bij te vullen voor volgend jaar.
Vermeerderen
- Bijbollen
- Bij het rooien in oktober: haal de kleine bijbollen los van de grote bol, bewaar ze droog en plant ze in het voorjaar. Ze bloeien na een paar jaar.
- Zaad
- Zaai in het voorjaar in potten met zaaigrond op een warme, lichte plek. De zaailingen bloeien pas na een paar jaar.
Hoe komt een Ornithogalum thyrsoides de winter door?
Winterhard tot 0 °C: beschermen in strenge winters.
- Niet winterhard: de bol verdraagt geen vorst. Rooi hem in oktober, als het blad geel is.
- Laat de bollen drogen en bewaar ze droog en vorstvrij, in een papieren zak, een kistje met droog zand of turf, tot het voorjaar.
- In een pot: laat de pot na de bloei droog worden en zet hem vorstvrij binnen tot maart.
Ziektes en plagen
- Bolrot: De bol is zacht en beschimmeld, door natte grond of vochtige opslag. Zorg voor doorlatende grond en bewaar de bollen droog; gooi aangetaste bollen weg.
- Geen bloei: Er komt alleen blad. Oorzaak is meestal te weinig licht, een te kleine bol of een bol die geen droge rust kreeg. Zet hem zonnig en geef hem na de bloei een droge rustperiode.
- Vorstschade: De bladpunten bevriezen bij late vorst. Plant pas na half mei of dek de planten af.
- Slakken: Gaatjes in jong blad in het voorjaar. Verzamel ze ’s avonds met een zaklamp.
Het jaar rond
- April: Planten; eventueel voorkweken in pot.
- Mei: Planten. Slakken in de gaten houden.
- Juni: Bloei begint. Licht vochtig houden.
- Juli: Volle bloei. Snijden voor een boeket.
- Augustus: Bloei eindigt. Verwelkte stengels wegknippen.
- September: Blad wordt geel. Water geven afbouwen.
- Oktober: Bollen rooien en laten drogen.
- November: Droog en vorstvrij bewaren.
Gebruiken
Eetbaar en bruikbaar
Niet eetbaar. Alle delen van vogelmelk zijn giftig, vooral de bollen, die op kleine uitjes lijken; ook de bloemen en het water uit een vaas zijn giftig, voor mensen en voor huisdieren. Bewaar de bollen nooit bij de groenten en zet een vaas buiten het bereik van kinderen en katten. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De naam ‘chincherinchee’ zou het piepende geluid nabootsen van de stengels die in de wind tegen elkaar wrijven.
- De soortnaam thyrsoides verwijst naar de dichte, kegelvormige bloemtros, een thyrsus.
- De bloemen openen van onder naar boven, waardoor de tros als snijbloem tot ongeveer drie weken mooi blijft.