Duizendknoop

Hoe herken je een duizendknoop?

Groeivorm

Bosachtige vaste plant van ongeveer 60 cm hoog en breed, met boogvormige, roodachtige stengels en een traag uitbreidende wortelstok.

Blad

Ovaal tot eirond, 10–15 cm, spits; bij ‘Painter’s Palette’ gemarmerd in crème, groen en roze met een donkerrode V-vormige tekening.

Bloem

Kleine, groenrode bloempjes aan dunne, draadachtige aren van augustus tot oktober; ze vallen weinig op.

Vrucht

Kleine zaden met een gebogen haakje, die rijp bij aanraking wegspringen.

Wortels

Kruipende, vertakte wortelstokken in vochtige, humusrijke grond.

Bloei: augustus–oktober · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Het getekende blad is het hele seizoen mooi, ook als er geen bloemen zijn.
• Brengt licht en contrast in een schaduwrijke hoek waar weinig bonte planten gedijen.
• Draadfijne bloemaren in de nazomer geven de plant een luchtig effect.
• Volledig winterhard (tot ongeveer −25 °C) en onderhoudsarm.
• Een goede bodembedekker in een vochtige border en onder bomen.

Waar staat een duizendknoop graag?

• Halfschaduw of lichte schaduw; in volle zon verbrandt het bonte blad.
• Humusrijke, vochtige tot nattige grond: leem, klei of veen, zuur tot neutraal.
• Normaal tot vrij vochtig; hij droogt niet graag uit.
• Reken op 50–60 cm tussen de planten; op een vochtige plek groeit hij het mooist.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Leem, klei of veen

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal

Grootte

0,6 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Hosta: Grote, effen bladeren vormen een rustige achtergrond voor het getekende blad.
• Varens: Een frisse, groene onderbeplanting in dezelfde halfschaduw.
• Schuimbloem: Lage bodembedekker met bloemen in het voorjaar in dezelfde schaduwrijke plek.
• Astilbe: Pluimen in roze of wit aan de rand van de vochtige border.

Hoe en wanneer plant je een duizendknoop?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of waterverzadigd is.
2. Graaf een plantgat dat ruim genoeg is voor de pot en werk wat compost of bladgrond in de bodem.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond aan.
4. Houd 50–60 cm afstand tussen de planten.
5. Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond het eerste seizoen vochtig.
6. Leg een laagje bladcompost rond de plant om de grond koel en vochtig te houden.

Verzorgen

Water

Houd de grond altijd vochtig. Bij droogte geef je wekelijks een flinke beurt, zeker in de eerste jaren.

Bemesten

In het voorjaar een schep compost of organische mest.

Mulchen

Een laag bladcompost houdt de grond koel en vochtig en voedt de plant.

Uitgebloeide bloemen

Knip de aren weg voor het zaad rijp is, als je niet wilt dat hij zich uitzaait.

Verdelen

Deel een oude pol om de 3–4 jaar in het voorjaar om hem fris te houden.

Bladkleur

In lichte schaduw is de tekening het mooist; in diepe schaduw vervaagt ze.

Tip: Zet hem in halfschaduw: in volle zon verbrandt het bonte blad. Knip de bloemaren weg voor het zaad rijp is, dan blijft hij netjes op zijn plek.

Wanneer snoei je een duizendknoop?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart, voor de nieuwe scheuten uitlopen.

Hoe:

• Knip de verdorde stengels en het bruine blad tot vlak boven de grond weg.
• Knip in de zomer aangetaste of verbrande bladeren weg.
• Knip bloemaren af voor het zaad rijp is om uitzaaien te beperken.
• Verwijder zaailingen met effen groen blad: ze zijn minder sierlijk.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Verdelen

In maart–april of in september: spit de pol op, deel hem met een spade of mes en plant de stukken met wortels meteen terug.

Zaaien

Zaai in de herfst buiten of in het voorjaar in potten. Rassen met bont blad komen niet altijd trouw uit zaad: sommige zaailingen zijn effen groen.

Hoe komt een duizendknoop de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Volledig winterhard tot ongeveer −25 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Het blad sterft af in de herfst. Laat het liggen als natuurlijke bescherming tot maart.
• In een pot: houd de pot vochtig en zet hem op een beschutte plek.

Ziektes en plagen

• Verbrand blad: Bruine plekken en bladranden in volle zon of bij droogte. Verplaats hem naar halfschaduw en geef water.
• Slakken: Ze vreten jonge scheuten in het voorjaar. Raap ze ’s avonds op.
• Verlies van de tekening: Te diepe schaduw of effen groene zaailingen. Zet hem in lichte schaduw en verwijder zaailingen met effen blad.
• Uitzaaien: Hij zaait zich uit. Knip de aren weg en trek ongewenste zaailingen uit.

Het jaar rond

• Maart: Terugknippen tot vlak boven de grond. Planten of verdelen.
• April: Planten of verdelen. Mulchen. Op slakken letten.
• Mei: Planten. Water geven bij droogte.
• Juni: Water geven bij droogte.
• Juli: Water geven. Het bonte blad is op zijn mooist.
• Augustus: Begin van de bloei. Aren afknippen voor het zaad rijp is.
• September: Bloei. Planten of verplanten.
• Oktober: Planten. Herfst: het blad kleurt en sterft af.
• November: Rust. Blad laten liggen.

Wist je dat?

• Zijn Engelse naam jumpseed verwijst naar de zaden, die bij rijpheid en aanraking wegspringen.
• De plant groeit in het wild zowel in het oosten van Noord-Amerika als in Oost-Azië: een bekend voorbeeld van zo’n verre verspreiding.
• Vroeger heette hij Tovara virginiana of Antenoron virginianum; de soortnaam virginiana verwijst naar Virginia.