
Foto: Javier martin, Public domain · bron
Klimplant · Olijffamilie (Oleaceae)
Echte jasmijn
Jasminum officinale · ook: Jasmijn, Witte jasmijn
De echte jasmijn is een slingerplant uit het gebied van de Kaukasus tot de Himalaya en China, die tot 4–6 m hoog om een pergola, boog of draden windt. Van juni tot september draagt hij witte, stervormige bloemen met een intense geur, die vooral ’s avonds een hele tuin of terras vult. Hij heeft een warme, zonnige en beschutte plek nodig, want hij is niet helemaal winterhard: in strenge winters kan hij terugvriezen. Ook in een grote pot op het terras doet hij het goed.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Elke tuingrond
elke zuurtegraad
Winterhard
In heel België
geen bescherming nodig
Grootte
slingert tot 4–6 m
hoog
Bloei
juni–augustus
| Snoeimaanden | maart en september |
|---|---|
| Hoogte | slingert tot 4–6 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juni–augustus |
Herkennen
Hoe herken je een echte jasmijn?
- Groeivorm
- Slingerende klimplant tot 4–6 m met lange, dunne twijgen; zonder steun vormt hij een losse, overhangende struik.
- Blad
- Tegenoverstaand, geveerd met 5–9 spitse blaadjes van 1–6 cm; in zachte winters deels wintergroen.
- Twijgen
- Groene, kantige, slingerende twijgen die onderaan houtig worden.
- Bloem
- Witte bloemen (2 cm) met een lange kroonbuis en 4–5 slippen, in losse tuiltjes, juni–september; vooral ’s avonds sterk geurend.
- Vrucht
- Kleine zwarte besjes; bij ons zelden.
- Verschil met de Toscaanse jasmijn
- De Toscaanse jasmijn is groenblijvend, met enkelvoudig, glanzend leerachtig blad en melksap.
- Verschil met de boerenjasmijn
- De boerenjasmijn is een struik zonder slingerende twijgen, met enkelvoudig blad en grote witte bloemen met 4 kroonblaadjes.
Bloei: juni–augustus · Snoeien: maart en september
Herkennen per kenmerk: Slingerende klimplanten
Lijkt op, maar is het niet
- Toscaanse jasmijn Trachelospermum jasminoides: groenblijvend, met enkelvoudig, glanzend leerachtig blad en melksap. Verschil met Toscaanse jasmijn
- Boerenjasmijn Philadelphus coronarius: een struik zonder slingerende twijgen, met enkelvoudig blad en grote witte bloemen met 4 kroonblaadjes. Verschil met boerenjasmijn
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een van de best geurende klimplanten, vooral op zomeravonden.
- Bloeit lang, van juni tot september.
- Fijn, geveerd blad dat ook buiten de bloei sierlijk is.
- Past ook in een grote pot op een terras of balkon.
Waar staat een echte jasmijn graag?
- Volle zon en warmte: tegen een zuid- of westmuur, beschut tegen koude oosten- en noordenwind.
- Goed doorlatende grond die in de winter niet nat blijft.
- Hij slingert om zijn steun maar heeft geen hechtwortels: span draden of gaas, of zet een rek of boog, en bind de lange twijgen bij. Muren en dakgoten beschadigt hij niet.
- Een grote pot (minstens 40 cm) op een warm terras kan ook; zet hem dan in de winter beschut tegen de muur.
- Licht
- Volle zon
- Grond
- Elke tuingrond
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 5 m hoog, 2 m breed
- Winterhard
- In heel België, geen bescherming nodig
Mooi samen met
- Olijfboom: Samen in grote potten op een warm terras: een zuiders hoekje dat ’s avonds naar jasmijn geurt.
- Rozemarijn: Een groenblijvend, geurend struikje dat dezelfde warme, beschutte plek en goed doorlatende grond vraagt.
- Toscaanse jasmijn: Groenblijvend en geurend in juni–augustus: samen tegen een warme muur geur de hele zomer, en in de winter toch groen.
Past goed bij, en liever niet bij
Past goed bij
- Mag klimmen in oude, grote bomen: zomereik, grove den, gewone esdoorn, zomerlinde
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een echte jasmijn?
- Plant in het voorjaar (april–mei), zodat hij goed geworteld is voor de eerste winter.
- Plant 30–40 cm van de muur en leid de scheuten met een stokje naar de draden.
- Verbeter zware grond met grof zand en wat compost, zodat het water goed wegloopt.
- Bedek de voet in het eerste najaar met een dikke laag bladeren of stro tegen de vorst.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij droogte; in een pot de hele zomer regelmatig.
- Bemesten
- In het voorjaar wat compost; in een pot in de zomer af en toe vloeibare mest voor bloeiende planten.
- Opbinden
- Leid de nieuwe twijgen over de steun en bind ze los vast, anders wordt het een verwarde bos.
- Winterbescherming
- Bedek in strenge winters de voet met bladeren of stro, en pak een pot in met jute of noppenfolie.
Tip: Zet hem waar je op zomeravonden zit, naast een bank of bij een raam dat openstaat: de geur is ’s avonds het sterkst.
Wanneer snoei je een echte jasmijn?
Snoeimaanden: maart en september.
Wanneer: Na de bloei (september) of in maart.
Hoe:
- Dun uit: knip uitgebloeide en te lange ranken terug en haal een paar oude, kale ranken aan de voet weg.
- Een verwarde plant mag je in maart stevig terugzetten; hij loopt goed opnieuw uit.
- Houd hem binnen de steun: knip twijgen die te ver uitsteken terug tot een zijscheut.
Let op: Niet helemaal winterhard: kies een beschutte plek. Knip bevroren takken pas weg als je ziet waar hij opnieuw uitloopt.
Vermeerderen
- Stekken
- Neem in de zomer stekken van 10–15 cm van halfrijpe twijgen; ze wortelen in een potje onder plastic.
- Afleggen
- Leg in het voorjaar een lange twijg op de grond of in een pot met aarde; na een jaar kun je hem losknippen.
Hoe komt een echte jasmijn de winter door?
Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.
- Niet helemaal winterhard: op een beschutte plek tegen een warme muur doorstaat hij een gewone winter, maar bij strenge vorst, rond −10 °C en kouder, vriest hij terug. Meestal loopt hij daarna weer uit de oudere takken of de voet uit.
- In zachte winters blijft een deel van het blad hangen.
- Een plant in een pot is kwetsbaarder, omdat de kluit sneller bevriest dan de grond: zet de pot tegen de muur onder een afdak en pak hem in.
Ziektes en plagen
- Vorstschade: Bruine, verdorde twijgen na een strenge winter. Wacht tot de nieuwe scheuten in april–mei zichtbaar zijn en knip dan het dode hout weg.
- Bladluis: Luizen op de scheuttoppen in de lente. Spuit met water; lieveheersbeestjes en mezen doen de rest.
- Spint: Fijn gespikkeld, dof blad met spinsel, vooral bij planten in een pot op een warme, droge plek. Sproei het blad af en geef regelmatig water.
- Weinig bloei: Te veel schaduw of te veel mest. Geef een zonnige plek en weinig stikstof.
Het jaar rond
- Maart: Snoeien: uitdunnen of een verwarde plant terugzetten.
- April: Bevroren takken wegknippen zodra je ziet waar hij uitloopt; winterbescherming weg.
- Mei: Planten; nieuwe twijgen naar de steun leiden.
- Juni: De bloei begint: ’s avonds geurt hij het sterkst.
- Juli: Volle bloei; water geven, vooral in een pot; stekken.
- Augustus: Bloei; twijgen opbinden.
- September: Laatste bloei; snoei na de bloei.
- November: Voet afdekken met bladeren; potten beschut zetten en inpakken.
Gebruiken
Wat kan je ermee?
- Tuin en landschap
- Geurende klimmer voor een warme, beschutte muur, een pergola of een grote pot op het terras.
- Ook gebruikt voor
- Een klassieke parfumplant; de gedroogde bloemen gaan ook in geurzakjes en potpourri.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Jasmijnthee wordt meestal niet met deze soort gemaakt, maar is groene thee die geparfumeerd wordt met de bloemen van de Arabische jasmijn (Jasminum sambac).
- Een klassieke parfumplant; de gedroogde bloemen gaan ook in geurzakjes en potpourri.
- De naam jasmijn komt via het Arabisch uit het Perzisch.