Pittosporum

Hoe herken je een pittosporum?

Groeivorm

Dichte, ronde struik, bij ons 1,5–2 m hoog en even breed; ‘Nanum’ blijft veel kleiner.

Blad

Omgekeerd eirond, 5–10 cm lang, dik, leerachtig en glanzend donkergroen, met een licht omgerolde rand. Het staat in kransjes aan de toppen van de takken.

Bloem

Trosjes kleine, stervormige bloemen van 1–1,5 cm aan de toppen van de takken, in mei–juni.

Geur

Zoet en sterk, zoals oranjebloesem.

Kleur

Romig wit bij het opengaan, later botergeel.

Vrucht

Na een warme zomer soms ronde, groene doosvruchten die openspringen en kleverige, oranjerode zaden tonen.

Bloei: mei–juni · Planten: april–mei · Snoeien: april en juli

Waarom in je tuin?

• Groenblijvend, glanzend blad dat er het hele jaar fris en verzorgd uitziet.
• Sterk geurende bloemen in mei–juni, die je al van op afstand ruikt.
• De bloemen trekken bijen en andere insecten aan.
• Verdraagt droogte, wind en zelfs zoute zeewind: ideaal voor een zonnig terras of een kusttuin.
• Laat zich goed snoeien tot een bol, een lage haag of een mooie kuipplant met een zuiderse sfeer.

Waar staat een pittosporum graag?

• Zon of halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
• Elke goed doorlatende grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Droog tot normaal vochtig; natte voeten in de winter verdraagt hij slecht.
• Beschut tegen koude oosten- en noordenwind, bijvoorbeeld tegen een zuid- of westmuur of in een stadstuin.
• Plant op 1,5–2 m van elkaar, of op 60–80 cm voor een lage haag.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

2 m hoog, 2 m breed

Winterhard

Matig winterhard (tot -10 °C): bescherm hem in strenge winters

Mooi samen met

• Lavendel: Paars en zilvergrijs naast het glanzend groene blad, op dezelfde zonnige, droge plek.
• Rozemarijn: Nog een mediterrane, groenblijvende struik die beschutting en een goede afwatering vraagt.
• Afrikaanse lelie: Blauwe, bolle bloemschermen in de zomer, mooi in een pot ernaast.
• Olijfboom: Samen in potten op het terras geven ze een zuiderse sfeer.
• Zonneroosje: Bloeit in de zomer op een warme, droge plek en houdt ook van beschutting.

Hoe en wanneer plant je een pittosporum?

Planten in april–mei.

1. Plant in april–mei, zodat hij voor de winter goed kan wortelen.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er op zware grond grof zand of grind door voor de afwatering.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
4. In een pot: kies een pot met een gat, leg onderin een laag kleikorrels of grind en gebruik potgrond gemengd met wat zand.
5. Geef meteen een flinke gieter water en het eerste seizoen regelmatig bij droogte.
6. Leg een laag mulch van schors of compost rond de voet.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar regelmatig. Daarna is hij in de volle grond droogtebestendig; in een pot geef je in de zomer geregeld water.

Bemesten

In april wat compost of organische mest. In een pot elke maand van april tot juli een beetje organische mest.

Mulchen

Een laag schors of compost houdt de wortels in de zomer koel en geeft in de winter wat bescherming.

Verpotten

Om de 2–3 jaar in het voorjaar, in een iets grotere pot met verse potgrond.

Vorstbescherming

Bij strenge vorst een dubbele laag vliesdoek over de struik en een dikke laag mulch over de wortels.

Tip: Zet hem in een grote pot op wieltjes: dan rij je hem bij strenge vorst zonder moeite naar een vorstvrije plek.

Wanneer snoei je een pittosporum?

Snoeimaanden: april en juli.

Wanneer: Na de bloei, in juli, om hem in vorm te houden. In april knip je eventuele vorstschade weg.

Hoe:

• Knip na de bloei uitgebloeide trosjes en te lange takken terug tot net boven een bladkrans.
• Voor een bol of een lage haag scheer je hem in juli in vorm; hij loopt daarna weer mooi uit.
• In april knip je bevroren, bruine takken terug tot in gezond, groen hout.
• Een oude, kale struik kun je in het voorjaar flink terugzetten: meestal loopt hij weer uit op oud hout.

Let op: Snoei niet meer na augustus: de nieuwe scheuten verharden dan niet meer voor de winter en bevriezen sneller.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Halfrijpe stekken

In juli–augustus stekken van 10 cm van niet-bloeiende scheuten, liefst met een hieltje. Haal de onderste bladeren weg en zet ze in vochtige stekgrond onder plastic of in een koude bak. Na een paar maanden zijn ze geworteld.

Zaad

Spoel het kleverige laagje van rijpe zaden en zaai ze in de herfst of het voorjaar op een warme, lichte plek. Het kiemen kan enkele maanden duren.

Hoe komt een pittosporum de winter door?

Winterhard tot −10 °C: beschermen in strenge winters.

• Matig winterhard, tot ongeveer −10 °C. In zachte Belgische winters overleeft hij buiten op een beschutte plek; bij strengere vorst bevriezen takken of soms de hele struik.
• Dek hem bij strenge vorst af met een dubbele laag vliesdoek en leg een dikke laag mulch over de wortels.
• In een pot: zet hem bij vorst op een lichte, koele en vorstvrije plek, zoals een onverwarmde serre of een garage met een raam, op 2–10 °C. Geef dan weinig water.
• Zet de pot in maart–april weer buiten zodra het niet meer hard vriest.

Ziektes en plagen

• Schildluis en wolluis: Bruine bultjes of witte pluisjes op de takken en onder de bladeren, met kleverig blad en zwarte roetdauw. Borstel of veeg ze weg en was het blad met een zachte zeepoplossing.
• Bladluis: Op jonge scheuten in het voorjaar. Meestal ruimen lieveheersbeestjes ze op; anders afspuiten met water.
• Vorstschade: Bruine, slappe bladeren en takken na een strenge winter. Wacht tot april en knip dan terug tot in gezond hout: vaak loopt hij weer uit.
• Natte voeten: Gele bladeren en een plant die wegkwijnt, vooral in een pot zonder afwatering of op natte klei. Zorg voor een gat in de pot en een doorlatende grond.

Het jaar rond

• Januari: Bij strenge vorst afdekken. Planten in een pot weinig water geven.
• Maart: Planten in een pot geleidelijk naar buiten bij zacht weer.
• April: Planten. Vorstschade wegknippen. Compost of mest geven.
• Mei: Planten. De geurende bloei begint.
• Juni: Volle bloei. Planten in een pot regelmatig water geven.
• Juli: Na de bloei in vorm snoeien. Halfrijpe stekken nemen.
• Augustus: Stekken nemen. Water geven bij droogte. Niet meer snoeien.
• Oktober: Mulch over de wortels. Vliesdoek klaarleggen.
• November: Planten in een pot naar een lichte, vorstvrije plek.
• December: Bij strenge vorst afdekken met vliesdoek.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam Pittosporum komt van het Griekse pitta (pek) en spora (zaad): de zaden zitten in een kleverig, harsachtig laagje.
• Hij verdraagt zoute zeewind en wordt daarom langs de Middellandse Zee veel als haag aan de kust geplant.
• De bloemen verkleuren van romig wit naar geel, zodat je aan één tros vaak twee kleuren ziet.