Oosterse levensboom

Hoe herken je een oosterse levensboom?

Groeivorm

Groenblijvende conifeer, de soort tot ongeveer 10 m hoog en 4 m breed; veel tuinvormen blijven bolvormig of smal en maar 1–3 m.

Blad

Schubvormig, dicht tegen de takjes; de platte takjes staan verticaal, helder groen of goudgroen.

Kegels

Eerst blauwgroen bepoederd en vlezig, later bruin en houtig, met opvallende haakjes op de schubben.

Schors

Roodbruin en in dunne repen afschilferend.

Wortels

Ondiep tot middeldiep wortelend; verplanten gaat meestal goed als hij nog jong is.

Planten: april–mei en september–oktober · Snoeien: mei–juni

Waarom in je tuin?

• Compacte tuinvormen blijven klein en passen in kleine tuinen, borders en grote potten.
• Groenblijvend: het hele jaar een dichte, groene of goudgroene structuur.
• Verdraagt droogte en kalk beter dan de westerse levensboom.
• Geschikt als solitair, in een haag of als bolvorm in een formele beplanting.
• Weinig werk: hij hoeft nauwelijks gesnoeid, en een lichte vormsnoei in het groene hout volstaat.

Waar staat een oosterse levensboom graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon blijft hij het dichtst en kleurt de goudgroene vorm het mooist.
• Doorlatende zand-, leem- of kleigrond, zuur tot kalkrijk; geen blijvend natte grond.
• Droog tot normaal vochtig; eenmaal gevestigd is hij goed bestand tegen droogte.
• Beschut tegen koude, uitdrogende wind. Reken op 1–1,5 m voor compacte tuinvormen en tot 4 m voor de soort.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

10 m hoog, 4 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Lavendel: Houdt van dezelfde zonnige, droge, kalkrijke grond en bloeit paars naast het groene blad.
• Rozemarijn: Een geurende, mediterrane buur voor zonnige plekken.
• Hemelsleutel: Dikke bladeren en bloemschermen in de nazomer in een droge, zonnige border.
• Siergrassen: Zachte pollen die de dichte, strakke vorm van de levensboom verzachten.

Hoe en wanneer plant je een oosterse levensboom?

Planten in april–mei en september–oktober.

1. Plant in april–mei of in september–oktober, bij voorkeur een pot- of kluitplant. Laat de kluit nooit uitdrogen.
2. Graaf een gat dat twee keer zo breed is als de kluit en even diep. Maak de wanden los met de schop.
3. Zet de plant even diep als in de pot, met de wortelhals gelijk met de grond.
4. Vul het gat op, druk lichtjes aan en geef een flinke gieter water.
5. Leg een laag houtsnippers of dennenschors rond de voet, maar niet tegen de stam.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte wekelijks flink water geven. Daarna redt hij zich met regen; in een pot regelmatig water geven.

Bemesten

In het voorjaar wat compost of een mest voor coniferen. Niet te veel: dat geeft slappe, losse groei.

Mulchen

Een laag houtsnippers of dennenschors houdt de grond vochtig en onderdrukt onkruid. Houd ze weg van de stam.

Vorm houden

Neem een lichte vormsnoei in het voorjaar; laat de plant verder met rust.

Verplanten

Als hij nog jong is gaat het goed, mits je veel wortels meeneemt. Oudere planten verplanten slecht.

Tip: Snoei enkel in het groene, jonge hout en nooit in kaal bruin hout. Een lichte vormsnoei eind mei houdt de bolvorm of haag netjes zonder kale plekken.

Wanneer snoei je een oosterse levensboom?

Snoeimaanden: mei–juni.

Wanneer: Eind mei–juni, als de jonge scheuten zijn uitgegroeid. Hoogstens een tweede lichte beurt in augustus.

Hoe:

• Knip enkel de groene, jonge uiteinden van de takjes, bijvoorbeeld om de bolvorm of een haag bij te houden.
• Snoei niet te laat in het seizoen: late scheuten bevriezen makkelijk.
• Knip dode of beschadigde takken weg tot aan de stam.
• Draag handschoenen bij het snoeien, want het blad kan de huid irriteren.

Let op: Snoei nooit in het oude, bruine hout zonder groene schubben: daar loopt hij niet meer uit en dan blijven er kale plekken.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

In augustus–september: stekken van 10–15 cm van halfhoutige scheuten, onderste bladeren verwijderen en in zandige stekgrond steken. Wortelen duurt maanden.

Zaaien

Zaai in de herfst buiten of bewaar het zaad enkele weken vochtig in de koelkast en zaai in het voorjaar. Tuinvormen komen niet zuiver uit zaad.

Hoe komt een oosterse levensboom de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Winterhard tot ongeveer −25 °C: in Vlaanderen is geen bescherming nodig.
• Zware, natte sneeuw kan takken openduwen: schud ze voorzichtig af.
• In een pot: zet hem op een beschutte plek, wikkel de pot in jute en geef af en toe water bij droog, vorstvrij weer.

Ziektes en plagen

• Bruine binnenkant: In de herfst worden binnenste schubben bruin en vallen af. Dat is normaal: veeg de dode delen er voorzichtig uit.
• Winterschade: Bruine toppen of kleuren in koude, droge wind of felle winterzon. Beschutting helpt; knip dode delen pas in het voorjaar weg.
• Wortelrot: Geel of bruin worden van hele takken op natte, zware grond. Zorg voor doorlatende grond; een aangetaste plant is meestal niet meer te redden.
• Tipsterfte: Takpunten verbruinen en sterven af, vooral in natte, dichte beplanting. Knip aangetaste delen weg in droog weer en zorg voor lucht en licht.

Het jaar rond

• Maart: Winterschade nakijken. Dode delen wegknippen.
• April: Planten. Mulch aanbrengen. Compost of mest geven.
• Mei: Planten. Eind mei lichte vormsnoei.
• Juni: Lichte vormsnoei in groen hout. Jonge planten water geven.
• Juli: Water geven aan planten in potten.
• Augustus: Water geven bij droogte. Eventueel tweede lichte snoei. Stekken nemen.
• September: Planten. Stekken nemen.
• Oktober: Planten. Potten voor de winter beschermen.
• November: Zware sneeuw van de takken schudden.
• December: Rust.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van de oosterse levensboom zijn giftig bij opeten, vooral voor paarden, geiten en schapen, maar ook voor honden, katten en kinderen: twijgen en kegeltjes bevatten etherische oliën die braken, buikpijn en bij grotere hoeveelheden stuipen kunnen geven. Het grootste gevaar is het snoeiafval van een haag: laat dieren niet aan twijgen of kegels knabbelen en gooi het snoeiafval nooit in een weide, ren of hok. Draag handschoenen bij het snoeien, want het blad kan de huid irriteren, en was daarna je handen. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Wist je dat?

• Vroeger werd hij Thuja orientalis genoemd; nu hoort hij in een eigen geslacht, Platycladus, wat ‘platte tak’ betekent.
• In China is hij een eeuwenoude tempel- en grafboom en een van de officiële stadsbomen van Peking.
• Zijn zaden zijn ongevleugeld, anders dan bij de echte levensboom (Thuja) waarvan de zaden een vleugeltje hebben.