Foto: Höstblomma, CC BY-SA 3.0 · bron
Vaste plant · Asparagaceae
Salomonszegel
Polygonatum × hybridum
In andere talen: Sceau de Salomon (Français) · Garden Solomon's seal (English)
De salomonszegel in de tuin is meestal deze kruising tussen de veelbloemige en de welriekende salomonszegel, twee soorten uit de bossen van Europa en Azië. Uit een kruipende wortelstok groeien in het voorjaar sierlijk gebogen stengels tot 1 m lang, met ovale bladeren netjes in twee rijen. Onder de stengels hangen in mei en juni groepjes van twee tot vijf groenig witte, buisvormige belletjes. Daarna volgen soms blauwzwarte bessen, en in de herfst kleurt de plant geel. Hij is sterk, langlevend en vormt na enkele jaren mooie groepen; het ras ‘Striatum’ heeft wit gestreept blad.
Let op: Alle delen zijn giftig, vooral de bessen. Hou kinderen en huisdieren uit de buurt en was je handen na het werken met de plant.
Licht
Halfschaduw of schaduw
verdraagt weinig zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
1 m
hoog, 0,5 m breed
Bloei
mei–juni
| Snoeimaanden | november |
|---|---|
| Hoogte | 1 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Ja, let op met kinderen en huisdieren |
| Bloei | mei–juni |
Herkennen
Hoe herken je een salomonszegel?
- Groeivorm
- Gebogen, onvertakte stengels tot ongeveer 1 m, die samen een losse groep van zo’n 50 cm breed vormen.
- Blad
- Ovaal tot langwerpig, 10–15 cm, glad en matgroen, in twee rijen langs de stengel. In de herfst geel.
- Bloem
- Groenig witte, buisvormige belletjes met groene puntjes, in groepjes van 2–5 onder de stengel, in mei en juni.
- Vrucht
- Blauwzwarte bessen in de nazomer, maar niet elk jaar.
- Wortels
- Een dikke, kruipende wortelstok met ronde littekens van de stengels van vorige jaren.
Bloei: mei–juni · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: november
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Sierlijke, gebogen stengels die een schaduwborder hoogte en structuur geven.
- Witte belletjes in mei en juni, die bijen en hommels aantrekken.
- Een mooie snijbloem: de gebogen stengels staan prachtig in een hoge vaas.
- Gele herfstkleur als afsluiter van het seizoen.
- Langlevend en sterk: hij groeit jarenlang op dezelfde plek zonder veel werk.
Waar staat een salomonszegel graag?
- Halfschaduw of schaduw: onder bomen, tussen heesters of aan een noordmuur.
- Humusrijke grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
- Gewoon vochtige grond die niet uitdroogt; een laag mulch helpt.
- Beschut tegen harde wind, die de lange stengels kan knakken.
- Reken op 40–50 cm per plant; hij breidt langzaam uit.
- Licht
- Halfschaduw en schaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 1 m hoog, 0,5 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -30 °C)
Mooi samen met
- Varens: Fijn, groen blad naast de gebogen stengels.
- Hosta: Brede bladeren aan de voet, in dezelfde schaduw.
- Gebroken hartje: Bloeit tegelijk, met roze of witte hartjes.
- Kaukasisch vergeet-mij-nietje: Blauwe bloemetjes en hartvormig blad vooraan.
- Lelietje-van-dalen: Een kleiner familielid met geurende belletjes, voor de voet.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een salomonszegel?
Planten in maart–april en september–oktober.
- Plant in maart–april of in september–oktober.
- Werk compost of bladaarde door de grond.
- Leg de wortelstok horizontaal, 5–8 cm diep, met de knoppen naar boven.
- Hou 40–50 cm tussen de planten, of zet er drie in een driehoek voor een snel groepje.
- Geef water en hou de grond het eerste jaar vochtig.
- Mulch met bladcompost.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar regelmatig bij droogte. Later enkel in lange droge periodes.
- Bemesten
- In het voorjaar een laag compost of bladaarde.
- Mulchen
- Bladcompost of houtsnippers houden de wortels koel en vochtig.
- Bladwesp
- Kijk vanaf juni onder de bladeren naar grijze larven en verwijder ze met de hand.
- Rust
- Laat hem ongestoord staan: na verplanten heeft hij tijd nodig om weer op krachten te komen.
Tip: Plant hem langs een pad of op een talud, waar je de stengels van opzij ziet: zo komt de rij belletjes onder de bogen het best tot zijn recht.
Wanneer snoei je een salomonszegel?
Snoeimaanden: november.
Wanneer: Snoeien is niet nodig. Knip de stengels in november af als ze verdord zijn, of laat ze tot het einde van de winter staan.
Hoe:
- Laat de stengels staan tot ze geel of bruin zijn: zo trekt de plant voedsel terug naar de wortelstok.
- Knip ze dan net boven de grond af.
- Snij voor de vaas niet meer dan een derde van de stengels, dan blijft de plant sterk.
Let op: Knip de stengels niet af zolang ze nog groen zijn.
Vermeerderen
- Scheuren
- In maart of in oktober: graaf een stuk wortelstok uit met minstens één knop en een paar wortels, en plant het horizontaal terug op 5–8 cm diepte.
- Zaaien
- Mogelijk maar traag: zaad uit rijpe bessen heeft een koude periode nodig en het duurt een paar jaar voor er bloemen komen. Zaailingen van deze kruising lijken niet altijd op de ouder.
Hoe komt een salomonszegel de winter door?
Winterhard tot −30 °C.
- Winterhard tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
- In de winter is er bovengronds niets te zien; markeer de plek, zodat je er niet in spit.
- In een grote pot: wikkel de pot in jute en zet hem beschut, zodat de wortelstok niet bevriest.
Ziektes en plagen
- Salomonszegelbladwesp: Grijze larven vreten in juni de bladeren tot op de nerven kaal. Raap ze weg zodra je ze ziet; de plant loopt het jaar erna gewoon weer uit.
- Slakken: Ze vreten in april aan de jonge scheuten. Raap ze ’s avonds weg of zet een bierval.
- Bruine bladranden: Door te veel zon of droogte. Geef water, mulch of verplant naar meer schaduw.
- Weinig groei na verplanten: Hij heeft tijd nodig om te herstellen. Hou de grond vochtig en wees geduldig.
Het jaar rond
- Maart: Planten of scheuren. Compost geven.
- April: Nieuwe scheuten: let op slakken.
- Mei: Bloei. Stengels snijden voor de vaas.
- Juni: Bloei. Bladeren nakijken op larven van de bladwesp.
- Juli: Water geven bij droogte.
- Augustus: Bessen vormen zich: buiten bereik van kinderen houden.
- Oktober: Gele herfstkleur. Planten of scheuren.
- November: Verdorde stengels afknippen. Bladcompost strooien.
Gebruiken
Eetbaar en bruikbaar
Niet eetbaar. Salomonszegel is in al zijn delen giftig, vooral de blauwzwarte bessen, die kinderen kunnen aantrekken. De jonge scheuten in het voorjaar lijken op asperges, maar zijn niet om te eten. Ook giftig voor honden en katten. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De naam verwijst naar de ronde littekens op de wortelstok, die op een zegel lijken.
- Elk jaar laat de afgestorven stengel een nieuw litteken op de wortelstok achter: zo kun je ruwweg tellen hoe oud een stuk is.
- Deze tuinplant is een kruising tussen Polygonatum multiflorum en Polygonatum odoratum.