Lederboom

Hoe herken je een lederboom?

Groeivorm

Brede, opgaande struik of kleine boom van ongeveer 5 m hoog en 4 m breed, vaak meerstammig.

Blad

Samengesteld uit drie ovale blaadjes van ongeveer 5–10 cm; aromatisch als je ze kneust; geel in de herfst.

Bloem

Kleine, groenwitte, zoet geurende bloempjes in schermen, in juni.

Vrucht

Platte, ronde, gevleugelde vruchtjes van ongeveer 2,5 cm in trossen, die tot in de winter blijven hangen.

Wortels

Diep en sterk, waardoor hij droogte goed doorstaat.

Bloei: juni · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: februari–maart

Waarom in je tuin?

• Geurende, nectarrijke bloemen in juni: een bijenmagneet in de zomer.
• Aromatisch, mooi drietallig blad dat in de herfst geel kleurt.
• Sierlijke, gevleugelde vruchttrossen die tot in de winter blijven hangen.
• Zeer winterhard en tevreden met droge, arme grond.
• Groeit in zon en halfschaduw; geschikt voor natuurlijke tuinen en losse hagen.
• Weinig werk: hij heeft nauwelijks snoei of verzorging nodig.

Waar staat een lederboom graag?

• Zon of halfschaduw; in de zon bloeit en vrucht hij het rijkst.
• Goed doorlatende grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk; arme grond is geen probleem.
• Droog tot normaal vochtig; natte voeten verdraagt hij slecht.
• Verdraagt wind en is zeer winterhard.
• Reken op 3–4 m per boom; als losse haag plant je op 1–1,5 m.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

5 m hoog, 4 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Sering: Houdt van zon en droge grond, en bloeit net voor zijn bloemen.
• Rode kornoelje: Sterk in dezelfde droge grond en mooi met rode takken in de winter.
• Vlinderstruik: Bloeit later in de zomer op dezelfde zonnige plek en trekt vlinders aan.
• Siergrassen: Zachte halmen die mooi afsteken tegen het aromatische blad.

Hoe en wanneer plant je een lederboom?

Planten in maart–april en oktober–november.

1. Plant in maart–april of in oktober–november, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een plantgat dat twee keer zo breed is als de kluit en meng er een paar scheppen compost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
4. Houd 3–4 m tussen de planten; in een losse haag 1–1,5 m.
5. Geef meteen een flinke gieter water, ook als het regent.
6. Leg een laag schors of bladcompost rond de voet, zonder de stam te bedekken.

Verzorgen

Water

De eerste twee zomers bij droogte wekelijks flink water. Daarna zelden nodig.

Bemesten

Nauwelijks nodig. Eventueel in het voorjaar wat compost rond de voet.

Mulchen

Een laag schors of bladcompost houdt de grond vochtig en weert onkruid.

Vruchten

Laat de vruchttrossen hangen: ze zijn sierlijk en geven structuur in de winter.

Tip: Plant hem op een zonnige of halfbeschaduwde plek met droge grond en laat hem vrij uitgroeien. Zet hem dicht bij een terras, dan geniet je van de geur van de bloemen in juni.

Wanneer snoei je een lederboom?

Snoeimaanden: februari–maart.

Wanneer: In februari–maart, voor de knoppen uitlopen. Hij hoeft weinig gesnoeid te worden.

Hoe:

• Knip dode, zwakke en kruisende takken weg tot op een gezonde zijtak of aan de voet.
• Kort te lange takken in tot een zijtak voor een mooie, evenwichtige vorm.
• Als je hem als boom wilt, snoei dan de onderste takken weg en bouw een kroon op.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Zaai verse zaden in de herfst buiten in een pot, of bewaar ze 2–3 maanden koud en zaai in het voorjaar. Ze kiemen traag.

Vegetatief

Selecties zoals de goudgele vorm worden door kwekers vegetatief vermeerderd (enten of stekken); koop liever een plant.

Hoe komt een lederboom de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Zeer winterhard, tot ongeveer −30 °C: in Vlaanderen is geen bescherming nodig.
• De vruchttrossen blijven vaak tot in de winter hangen en geven structuur aan de tuin.
• Jonge planten krijgen een laag mulch rond de voet; een pot is voor een grote boom op lange termijn niet geschikt.

Ziektes en plagen

• Late uitloop: Hij loopt laat uit in het voorjaar, vaak pas in mei. Dat is normaal: geef hem tijd en knip niet te vroeg dode takken.
• Bladluis: Kleine luizen op jonge scheuten in het voorjaar. Afspuiten met water volstaat meestal; lieveheersbeestjes helpen mee.
• Wortelrot: Verwelkend, geel blad door te natte grond. Verbeter de afwatering of verplant hem naar een drogere plek.
• Zaailingen: De gevleugelde vruchtjes verspreiden zich soms. Trek ongewenste jonge plantjes uit zolang ze klein zijn.

Het jaar rond

• Februari: Snoeien voor de knoppen uitlopen.
• Maart: Planten. Snoeien. Compost geven.
• April: Planten. Late uitloop van het blad.
• Mei: Water geven bij droogte, vooral jonge planten.
• Juni: Bloei: geurende bloemen met bijen.
• Augustus: Vruchten rijpen aan de takken.
• September: Zaden verzamelen.
• Oktober: Planten. Gele herfstkleur.
• November: Planten. Mulch aanbrengen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De Engelse naam hoptree komt van de vruchten, die vroeger als vervanger voor hop in bier werden gebruikt.
• Hij hoort bij de wijnruitfamilie (Rutaceae), net als citrusvruchten: vandaar het aromatische blad.
• Er bestaat een goudgele vorm, ‘Aurea’, met geelgroen blad.