Sanvitalia

Hoe herken je een sanvitalia?

Groeivorm

Lage, kruipende of hangende plant van 10–20 cm hoog en 40 cm breed, met dun vertakte stengels.

Blad

Klein, eirond tot lancetvormig, 2–5 cm lang, tegenoverstaand, donkergroen en licht ruw.

Bloem

Klein, margrietachtig, 2–2,5 cm, met gele tot oranjegele lintbloemen rond een donker hart, van juni tot oktober.

Kleur

Goudgeel tot oranje met een donkerbruin tot bijna zwart hart.

Wortels

Ondiep en vezelig; verplanten verdraagt hij matig.

Bloei: juni–oktober · Zaaien: maart–mei · Planten: mei–juni

Waarom in je tuin?

• Bloeit van juni tot oktober onafgebroken met kleine, gele bloemetjes met een donker hart.
• Droogtebestendig en weinig veeleisend, ideaal voor zonnige, droge plekken.
• Een prima bodembedekker die de grond snel bedekt en onkruid onderdrukt.
• Mooi in potten, balkonbakken en hangmanden, waar de stengels over de rand hangen.
• De bloemen trekken bijen aan.

Waar staat een sanvitalia graag?

• Volle zon voor een rijke bloei; in halfschaduw wordt hij ijl.
• Goed doorlatende, arme tot gewone grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk. In natte grond rot hij.
• Droog tot normaal vochtig; laat de grond tussen twee gietbeurten opdrogen.
• Een warme, open plek; hij verdraagt wind en hitte goed.
• Plant op 25–30 cm van elkaar of vier planten in een pot van 30 cm.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,15 m hoog, 0,4 m breed

Winterhard

Vorstgevoelig: pas buiten na de laatste nachtvorst (half mei)

Mooi samen met

• Lobelia: Blauwe bloempjes die mooi contrasteren met geel.
• Verbena: Paarse of roze schermen in dezelfde zon en droogte.
• Petunia: Grote trompetten naast de kleine, gele bloemetjes.
• Siergrassen: Fijne halmen en pluimen met een speels contrast voor de lage mat.

Hoe en wanneer plant je een sanvitalia?

Planten in mei–juni.

1. Zaai in maart–april binnen, of vanaf mei ter plaatse; verplant de jonge planten met zorg, want hij verdraagt wortelverstoring matig.
2. Zaai twee of drie zaden per potje en gebruik zaaigrond; dek het zaad hooguit licht af.
3. Plant uit na half mei, als er geen nachtvorst meer wordt verwacht, op een zonnige plek met goed doorlatende grond.
4. Zet de plantjes even diep als in de kweekpot en verstoor de kluit zo weinig mogelijk.
5. Houd 25–30 cm tussen de planten en druk de grond aan.
6. Geef meteen water en daarna alleen als de grond droog aanvoelt.

Verzorgen

Water

Matig: laat de grond tussen twee gietbeurten opdrogen. In potten bij warm weer regelmatig, in de border zelden.

Bemesten

Spaarzaam: een lichte dosis bloemenmest elke vier weken is genoeg. Te veel voeding geeft veel blad en weinig bloemen.

Uitgebloeide bloemen

Weghalen is niet strikt nodig; wil je de plant netjes houden, knip dan verwelkte bloemen weg.

Trimmen

Kort lange, slappe stengels midden in de zomer in, zodat hij weer vertakt en nieuwe bloemen vormt.

Verpotten

Eenjarig; gebruik elk jaar verse potgrond.

Tip: Zaai in maart–april binnen of in mei ter plaatse en verplant zo min mogelijk, want hij verdraagt wortelverstoring matig. Plant in volle zon in goed doorlatende grond en geef weinig water en mest.

Wanneer snoei je een sanvitalia?

Wanneer: Hij wordt niet echt gesnoeid; knip in juli of augustus alleen lange, slappe stengels lichtjes in.

Hoe:

• Kort lange, slappe stengels midden in de zomer in tot de helft; hij loopt weer uit en bloeit verder.
• Knip verwelkte bloemen of bruine delen weg als je de plant netjes wilt houden.
• Haal de afgestorven plant na de eerste vorst weg.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien (binnen)

In maart–april bij 18–21 °C: zaai dun, dek het zaad licht af en houd het vochtig. Het kiemt in 1–2 weken. Plant uit na half mei, met zo min mogelijk wortelverstoring.

Zaaien (buiten)

In mei ter plaatse: zaai dun op de zonnige plek en dun uit tot 25–30 cm tussen de planten.

Hoe komt een sanvitalia de winter door?

Winterhard tot 0 °C: beschermen in strenge winters.

• Niet winterhard: hij verdraagt hooguit lichte vorst rond 0 °C en sterft in het najaar af.
• Ruim de planten in oktober op en leg ze op de composthoop.
• Zaai het volgende voorjaar opnieuw uit zaad; je kunt dat zelf oogsten uit de droge bloemhoofdjes.

Ziektes en plagen

• Meeldauw: Wit poederlaagje op blad bij vochtig, benauwd weer. Geef de planten ruimte, giet aan de voet en knip aangetaste delen weg.
• Wortelrot: Slappe, geel wordende plant in natte grond. Zorg voor goed doorlatende grond en geef minder water.
• Slakken: Jonge plantjes worden afgevreten. Verzamel slakken ’s avonds of leg slakkenvallen.
• Bladluis: Kleine insecten op jonge scheuten en knoppen. Afspoelen met water of een zachte zeepoplossing.
• Weinig bloei: Te veel schaduw of te veel mest geeft veel blad en weinig bloemen. Zet hem in de zon en geef weinig mest.

Het jaar rond

• Maart: Binnen zaaien bij 18–21 °C.
• April: Zaaien en overdag laten wennen aan de buitenlucht.
• Mei: Na half mei uitplanten of ter plaatse zaaien.
• Juni: Eerste bloei. Weinig water geven.
• Juli: Volle bloei. Lange, slappe stengels inkorten.
• Augustus: Bloei. Water geven bij droogte.
• September: Bloei. Eventueel zaad oogsten.
• Oktober: Laatste bloei. Planten opruimen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De plant is genoemd naar de Italiaanse botanicus Federico Sanvitali (18de eeuw).
• Ondanks de Engelse naam ‘creeping zinnia’ is hij geen echte zinnia; wel zijn ze nauw verwant.
• Wat op één bloem lijkt, is een bloemhoofdje van veel kleine bloempjes, typisch voor de composietenfamilie.