Foto: Thomas Mathis, CC BY-SA 3.0 · bron
Vaste plant · Saxifragaceae
Trossteenbreek
Saxifraga paniculata
In andere talen: Saxifrage paniculée (Français) · Livelong saxifrage (English)
De trossteenbreek (Saxifraga paniculata) groeit van nature in de bergen van Europa, op kalkrijke rotsen en in steenachtige weiden. De kleine, groenblijvende, zilvergrijze rozetten hebben een rand met witte kalkkorstjes die de plant zelf afscheidt. In mei–juni verschijnen bloemstengels van ongeveer 20 cm met losse pluimen van crèmewitte, soms fijn roodgestippelde bloempjes. Door bijrozetten vormt hij met de jaren een dicht kussen, ideaal voor een rotstuin, trog, muurvoeg of grindbed. Hij is zeer winterhard en vraagt weinig, zolang de grond maar goed doorlatend is.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Droog
verdraagt droogte
Grond
Zand of leem
neutraal tot kalkrijk
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
0,2 m
hoog, 0,2 m breed
Bloei
mei–juni
| Snoeimaanden | juni–juli |
|---|---|
| Hoogte | 0,2 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | mei–juni |
Herkennen
Hoe herken je een trossteenbreek?
- Groeivorm
- Kleine rozetten die met de jaren een dicht kussen vormen, ongeveer 20 cm hoog in bloei en 20 cm breed.
- Blad
- Smal, lepel- tot tongvormig, leerachtig, met een gezaagde rand vol witte kalkkorstjes; grijsgroen.
- Bloem
- Losse pluimen van crèmewitte, soms fijn roodgestippelde bloempjes op een opgaande stengel, van mei tot juni.
- Wortels
- Ondiep en fijn; hij vraagt goede drainage en verdraagt natte grond in de winter slecht.
Bloei: mei–juni · Planten: maart–april en september · Snoeien: juni–juli
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Groenblijvende, zilvergrijze rozetten die het hele jaar sieren, ook in de winter.
- Droogtebestendig en tevreden met arme, steenachtige grond.
- Perfect voor een rotstuin, trog, muurvoeg of grindbed.
- Compact (ongeveer 20 cm hoog en breed) en gemakkelijk te combineren.
- Zeer winterhard, tot ongeveer −30 °C.
Waar staat een trossteenbreek graag?
- Volle zon tot lichte halfschaduw; hoe meer licht, hoe compacter de rozetten.
- Zand of leem, neutraal tot kalkrijk, schraal en steenachtig.
- Droog tot normaal vochtig, maar nooit staande nattigheid, zeker niet in de winter.
- Reken op 15–20 cm per plant; ideaal in een trog, muurvoeg of tussen stenen.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Neutraal of kalkrijk
- Vocht
- Droog
- Grootte
- 0,2 m hoog, 0,2 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -30 °C)
Mooi samen met
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een trossteenbreek?
Planten in maart–april en september.
- Plant in maart–april of in september, als de grond niet bevroren of drassig is.
- Meng veel grof grind of grof zand door de grond zodat het water goed wegloopt; zware grond is niet geschikt.
- Zet de rozet even diep als in de pot en begraaf het hart niet.
- Houd 15–20 cm tussen de planten.
- Geef na het planten even water, daarna alleen bij langdurige droogte.
- Leg een laag fijn grind rond de rozetten, zodat de hals droog blijft.
Verzorgen
- Water
- Zelden nodig; in een trog bij langdurige droogte een beetje water geven.
- Bemesten
- Niet nodig. Te rijke grond geeft losse, kwetsbare rozetten.
- Mulchen
- Fijn grind rond de rozetten houdt de hals droog; geen compost of bladeren.
- Uitgebloeide bloemstengels
- Knip ze na de bloei af aan de basis.
- Opruimen
- Haal gevallen bladeren en onkruid weg van de rozetten; ze kunnen anders gaan rotten.
Tip: Meng bij het planten veel grof grind door de grond en leg grind rond de rozetten: zo blijven ze droog en komen de kalkkorstjes mooi tot hun recht.
Wanneer snoei je een trossteenbreek?
Snoeimaanden: juni–juli.
Wanneer: Na de bloei, in juni–juli.
Hoe:
- Knip de uitgebloeide bloemstengels af aan de basis.
- Knip niet in de gezonde rozetten zelf.
- Verwijder in maart bruine, dode rozetten voorzichtig.
Vermeerderen
- Bijrozetten
- In juni–juli na de bloei bijrozetten met wortels afsteken en planten in zandige grond, of eerst in potgrond met zand laten wortelen.
- Zaaien
- In de herfst het fijne zaad oppervlakkig op zandige zaaigrond strooien en buiten laten staan; de kou helpt de kieming.
Hoe komt een trossteenbreek de winter door?
Winterhard tot −30 °C.
- Zeer winterhard, tot ongeveer −30 °C: in Belgische winters is geen bescherming nodig.
- Het gevaar is natte grond in de winter, niet vorst: zorg voor goede afwatering en een laag grind.
- In een trog of pot: zet hem schuin of op potvoetjes zodat regenwater wegloopt.
Ziektes en plagen
- Rot door natte voeten: Rozetten worden zacht of zwart. Verbeter de drainage met grind en kies een zonnige plek.
- Gerekte, losse rozetten: Te weinig licht of te rijke grond. Verplant naar meer zon en schralere grond.
- Taxuskever: De larven vreten de wortels: rozetten verwelken en laten los. Biologische aaltjes in de grond helpen.
- Verstikking: Gevallen bladeren of overwoekerende buurplanten smoren de rozetten. Haal ze regelmatig weg.
Het jaar rond
- Maart: Planten. Dode rozetten opruimen.
- April: Planten. Fijn grind rond de rozetten.
- Mei: Begin van de bloei.
- Juni: Bloei. Uitgebloeide stengels afknippen.
- Juli: Afknippen. Bijrozetten afsteken.
- Augustus: Alleen bij langdurige droogte water geven.
- September: Planten. Zaaien.
- Oktober: Gevallen bladeren van de rozetten halen.
- November: Groenblijvend; geen werk.
- December: Rust.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De witte korstjes aan de bladranden zijn kalk, die de plant via kleine poriën zelf afscheidt; het is geen vuil of ziekte.
- Vroeger heette de soort Saxifraga aizoon: aizoon komt uit het Grieks en betekent ‘altijd levend’.