
Foto: Kathleen Houlahan Chayer, CC0 · bron
Vaste plant · Asteraceae
Aster
Symphyotrichum laeve
In andere talen: Aster lisse (Français) · Smooth aster (English)
Deze herfstaster (Symphyotrichum laeve, in het Engels ‘smooth aster’) komt uit de prairies, open bossen en bermen van midden en oost Noord-Amerika. Hij vormt een stevige, rechtopstaande pol van ongeveer 1 m hoog met blauwgroen, glad blad dat half om de stengel heen sluit. In september en oktober verschijnen losse pluimen met talloze violetblauwe bloemetjes met een geel hart. Bekend is het ras ‘Bluebird’. Het gladde blad is weinig gevoelig voor meeldauw, en deze aster verdraagt drogere grond dan de meeste andere asters. Zo bezorgt hij bijen en vlinders nectar op een moment dat er weinig anders bloeit.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog tot normaal
geen natte voeten
Grond
Zand of leem
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
1 m
hoog, 0,5 m breed
Bloei
september–oktober
| Snoeimaanden | maart |
|---|---|
| Hoogte | 1 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen en vlinders |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | september–oktober |
Herkennen
Hoe herken je een aster?
- Groeivorm
- Stevige, rechtopstaande pol van 0,8–1,2 m hoog en ongeveer 50 cm breed, met sterk vertakte stengels bovenaan.
- Blad
- Lancetvormig, blauwgroen, glad en wat leerachtig; het blad sluit half om de stengel heen.
- Bloem
- Losse pluimen met margrietachtige bloemetjes van 2–3 cm in violetblauw met een geel hart, in september en oktober.
- Wortels
- Korte wortelstokken die langzaam een bredere pol vormen; makkelijk te delen.
Bloei: september–oktober · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Bloeit in september en oktober, als veel andere vaste planten al uitgebloeid zijn.
- Het blauwgroene, gladde blad is de hele zomer een mooie achtergrond en is weinig gevoelig voor meeldauw.
- Verdraagt drogere grond dan de meeste asters, zonder dat de plant veel verzorging vraagt.
- Bijen en vlinders vinden er laat in het seizoen nectar.
- Mooi als snijbloem en stevig genoeg om meestal zonder steun te blijven staan.
Waar staat een aster graag?
- Volle zon; hij blijft er stevig en bloeit er het rijkst.
- Gewone tuingrond: zand of leem, zuur tot kalkrijk. Matig voedselrijk is ideaal.
- Normaal tot vrij droog; verdraagt droogte beter dan de meeste asters. Te natte grond is niet nodig.
- Reken op ongeveer 50 cm tussen de planten.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Droog of normaal
- Grootte
- 1 m hoog, 0,5 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -30 °C)
Mooi samen met
- Hemelsleutel: Roze tot rode bloemschermen in dezelfde herfstperiode en op dezelfde zonnige plek.
- Struisriet: Een rechtopstaand siergras dat de losse bloempluimen steunt.
- Rudbeckia: Gele bloemen vormen een mooi kleurcontrast met het violetblauw.
- Zonnehoed: Bloeit nog door in de nazomer in dezelfde zon.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een aster?
Planten in maart–mei en september–oktober.
- Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren is.
- Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er een beetje compost door.
- Zet de plant even diep als in de pot, met de top van de kluit gelijk met de grond.
- Houd 50 cm afstand tussen de planten.
- Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond het eerste seizoen licht vochtig.
- Leg een dun laagje compost of bladcompost rond de plant.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij droogte wekelijks water geven. Daarna verdraagt hij droogte goed; geef alleen in lange droge periodes water.
- Bemesten
- In het voorjaar een dun laagje compost. Te rijke grond geeft lange, slappe stengels.
- Steun
- Meestal niet nodig in volle zon. In rijke grond of op een winderige plek helpt een ring van twijgen.
- Uitgebloeide bloemen
- Laat ze staan: het zaad en de stengels geven structuur in de winter en insecten overwinteren erin.
- Delen
- Om de 3–4 jaar in het voorjaar de pol delen houdt de plant krachtig en rijk bloeiend.
Tip: Plant hem in volle zon op matig voedselrijke grond: dan blijft hij stevig en heb je zelden steun nodig. Laat de stengels in de winter staan voor insecten.
Wanneer snoei je een aster?
Snoeimaanden: maart.
Wanneer: In maart, voor de nieuwe scheuten uitlopen.
Hoe:
- Knip alle oude stengels tot ongeveer 10 cm boven de grond.
- Gebruik een scherpe snoeischaar of heggenschaar en ruim het snoeisel op.
- Haal tijdens het seizoen dode of gebroken stengels aan de voet weg.
Vermeerderen
- Delen
- In maart–april: steek de pol met een spade in stukken met wortels en scheuten en plant ze meteen terug.
- Stekken
- In april–mei: stekken van 8–10 cm van de jonge scheuten aan de voet, in vochtige stekgrond. Na enkele weken wortelen ze.
- Zaaien
- In het voorjaar buiten op een zaaibedje. Zaailingen kunnen afwijken van de moederplant.
Hoe komt een aster de winter door?
Winterhard tot −30 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
- Laat de uitgebloeide stengels staan tot maart: ze sieren de wintertuin en bieden insecten onderdak.
- In een pot: zet hem tegen een muur en wikkel de pot in jute bij strenge vorst.
Ziektes en plagen
- Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral bij droogte en bij te dicht planten. Deze aster is er weinig gevoelig voor; geef ruimte en water aan de voet.
- Slakken: Ze vreten jonge scheuten in het voorjaar. Raap ze ’s avonds op en bescherm de jonge planten.
- Bladluis: Op jonge scheuten in de zomer. Afspuiten met water; lieveheersbeestjes helpen mee.
- Omvallende stengels: Op te rijke grond of in de schaduw. Plant in volle zon en meng minder compost door de grond.
Het jaar rond
- Maart: Terugknippen tot 10 cm. Compost geven. Planten of delen.
- April: Planten of delen. Stekken van jonge scheuten nemen.
- Mei: Planten. Op slakken letten.
- Juni: Water geven in het eerste jaar bij droogte.
- Juli: Groei. Water geven in het eerste jaar bij droogte.
- Augustus: Knoppen vormen zich.
- September: Bloei begint. Planten kan nog.
- Oktober: Volle bloei. Planten of delen kan nog.
- November: Stengels laten staan als winterdecoratie en voor insecten.
- December: Rust.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
- Vlinders
- Nectar voor dagvlinders.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De naam aster komt uit het Grieks en betekent ‘ster’, naar de vorm van de bloem.
- De Noord-Amerikaanse asters werden in de jaren 1990 in het geslacht Symphyotrichum ondergebracht; daarom staan ze in catalogi soms onder twee namen.
- De Engelse naam ‘smooth aster’ verwijst naar de gladde, kale bladeren.