
Foto: Ptelea, CC BY-SA 3.0 · bron
Boom · Malvaceae
Mongoolse linde
Tilia mongolica
In andere talen: Tilleul de Mongolie (Français) · Mongolian lime (English)
De Mongoolse linde komt uit Noordoost-Azië, uit Mongolië en het noorden van China. Hij blijft kleiner dan de meeste andere lindes en heeft fijn, diep gelobd blad dat bij velen eerder aan esdoorn doet denken. In juli draagt hij geurende, crèmegele bloemen die bijen en hommels aantrekken. Hij heeft weinig last van bladluizen en kleverige honingdauw, en is daardoor een nette laanboom of solitair voor wat kleinere tuinen. Hij is volledig winterhard.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -35 °C
Grootte
12 m
hoog, 8 m breed
Bloei
juli
| Snoeimaanden | december–februari |
|---|---|
| Hoogte | 12 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juli |
Herkennen
Hoe herken je een Mongoolse linde?
- Groeivorm
- Kleine tot middelgrote loofboom van 10–12 m hoog en 6–8 m breed, met een ronde, dichte kroon.
- Blad
- Klein, 4–8 cm, diep driehoekig gelobd en gezaagd; glanzend donkergroen, in de herfst geel.
- Bloem
- Kleine, geurende, crèmegele bloemen in trosjes, in juli.
- Vrucht
- Kleine nootjes aan een bleek schutblad, die in de herfst rijpen.
- Schors
- Grijs en bij jonge bomen glad; wordt met de jaren fijn gegroefd.
Bloei: juli · Planten: maart–april en oktober–december · Snoeien: december–februari
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Past met 10–12 m hoogte in wat kleinere tuinen en straten dan de grote lindes.
- Geurende bloemen in juli, een feest voor bijen en hommels.
- Fijn, glanzend en diep gelobd blad geeft een luchtig, sierlijk effect.
- Weinig last van bladluizen en kleverige honingdauw: netjes boven terras of parkeerplaats.
- Volledig winterhard en gemakkelijk in de keuze van de grond.
Waar staat een Mongoolse linde graag?
- Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
- Zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk; bij voorkeur humusrijk en goed doorlatend. Hij verdraagt vrij goed droogte, maar niet een natte voet.
- Normaal vochtige grond; jonge bomen krijgen water in droge zomers.
- Reken op 6–8 m breedte en houd minstens 5 m afstand van gebouwen, leidingen en verharding.
- Vrij beschut tegen harde, droge wind.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 12 m hoog, 8 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -35 °C)
Mooi samen met
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een Mongoolse linde?
Planten in maart–april en oktober–december.
- Plant in maart–april of van oktober tot december, als de grond niet bevroren of te nat is.
- Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit, maar niet dieper, en maak de wand los.
- Zet de boom even diep als in de kwekerij of container; de wortelaanzet mag niet onder de grond verdwijnen.
- Bevestig een boompaal en bind de stam losjes vast met een boombinder. Controleer die elk jaar.
- Geef meteen 15–20 liter water en leg een laag houtsnippers of bladcompost van 5 cm rond de voet, zonder de stam aan te raken.
Verzorgen
- Water
- De eerste 2–3 jaar bij droogte wekelijks een flinke beurt van 15–20 liter. Daarna redt hij zich meestal zelf.
- Bemesten
- Op goede grond niet nodig. Op arme grond in het voorjaar een laag compost onder de kroon.
- Mulchen
- Een ring van houtsnippers of compost houdt de grond vochtig en het gras uit de buurt van de stam.
- Stamverzorging
- Maai en trim niet vlak langs de stam; schade aan de schors geeft makkelijk ziektes.
- Bladafval
- Het afgevallen blad kun je als mulch of compost hergebruiken.
Tip: Hij is een goede keuze als je een linde wilt zonder de grote kroon van de gewone linde: hij blijft rond 10–12 m. Plant hem toch niet te dicht bij het huis; ook deze wortels hebben ruimte nodig.
Wanneer snoei je een Mongoolse linde?
Snoeimaanden: december–februari.
Wanneer: Snoei in de rust, van december tot februari, op een droge, vorstvrije dag. Een jonge boom vorm je in de eerste jaren; daarna is nauwelijks snoei nodig.
Hoe:
- Kweek een rechte stam met één doorgaande top en haal concurrerende toppen weg.
- Verwijder dode, kruisende en beschadigde takken; knip net buiten de takkenkraag.
- Wil je een hogere stam voor een laan of boven een terras, neem de onderste takken dan gespreid over een paar jaar weg.
- Om de kroon regelmatig te houden volstaat licht bijknippen.
Let op: Snoei nooit tijdens de bloei in juli, want dan zitten de bijen in de boom. Grote snoeiwerken laat je door een boomverzorger doen.
Vermeerderen
- Zaad
- Het zaad heeft een lange winterrust nodig. Zaai de nootjes in de herfst buiten; kieming kan een of twee jaar duren.
- Enten
- Kwekers vermeerderen selecties door enten op een onderstam. Dat is voor thuis meestal te moeilijk.
Hoe komt een Mongoolse linde de winter door?
Winterhard tot −35 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −35 °C: in België is geen bescherming nodig.
- Bescherm jonge stammen de eerste winters met een stamkoker tegen konijnen en reeën.
- Hij wordt te groot voor een pot en hoort in de volle grond.
Ziektes en plagen
- Bladluis en honingdauw: Hij heeft er minder last van dan andere lindes. Zie je toch plakkerige blaadjes, dan ruimen lieveheersbeestjes en zweefvliegen ze meestal op.
- Droogtestress: Bruine bladranden of vroege bladval na een hete zomer. Geef jonge bomen genoeg water en mulch de grond.
- Bladvlekken: Bruine vlekken op het blad in een vochtige zomer. Ruim in de herfst het blad op; behandelen is meestal niet nodig.
- Schorsschade: Konijnen en reeën knagen aan jonge stammen, en maaimachines beschadigen de voet. Een stamkoker lost dit op.
Het jaar rond
- Januari: Snoeien op een vorstvrije dag. Boompaal en binder controleren.
- Februari: Laatste kans om te snoeien vóór het voorjaar.
- Maart: Planten kan weer. Mulch aanbrengen.
- April: Planten tot half april. Nieuwe bomen water geven bij droogte.
- Mei: Het blad is volledig uit. Controle op bladluis.
- Juni: Jonge bomen water geven bij droogte.
- Juli: Bloei: geurende bloemen en veel bijen. Niet snoeien.
- Augustus: Bij droogte jonge bomen wekelijks water geven.
- September: Vruchten rijpen; eventueel zaad verzamelen.
- Oktober: Gele herfstkleur. Planten kan weer.
- November: Bladval; blad opruimen of als mulch gebruiken. Planten.
- December: Planten bij open weer. Met de wintersnoei beginnen.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De soortnaam mongolica verwijst naar Mongolië, waar de boom van nature groeit.
- Het blad is zo diep gelobd dat veel mensen het eerder voor esdoorn dan voor linde houden.
- Lindebloesem wordt door veel bijensoorten bezocht en lindehoning is wereldwijd een bekende honing.