Mexicaanse zonnebloem (Tithonia rotundifolia)

Foto: Krzysztof Ziarnek, Kenraiz, CC BY-SA 4.0 · bron

Eenjarige plant · Asteraceae

Mexicaanse zonnebloem

Tithonia rotundifolia

In andere talen: Tournesol mexicain (Français) · Mexican sunflower (English)

De Mexicaanse zonnebloem is een stevige eenjarige uit Mexico en Midden-Amerika, uit dezelfde familie als de zonnebloem en de dahlia. In één zomer groeit ze uit tot een brede plant van 1–1,5 m met grote, fluweelachtige bladeren. Van juli tot de eerste vorst draagt ze enkelvoudige bloemen van zo’n 7 cm in vurig oranje met een geel hart; er zijn ook gele vormen. Tuiniers kweken haar voor de warme kleur in de nazomer, als snijbloem en omdat vlinders, bijen en hommels er massaal op afkomen. Bekende rassen zijn het hoge ‘Torch’ en het compactere ‘Goldfinger’.

  • Licht

    Volle zon

    warm en licht

  • Vocht

    Droog tot normaal

    geen natte voeten

  • Grond

    Zand, leem of klei

    elke zuurtegraad

  • Winterhard

    tot 2 °C

    beschermen in strenge winters

  • Grootte

    1,5 m

    hoog, 0,6 m breed

  • Bloei

    juli–oktober

Feiten op een rij
Hoogte1,5 m
Inheems in BelgiëNee, aangeplant
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen en vlinders
Giftig voor mens en huisdierNiet als giftig bekend
Bloeijuli–oktober

Herkennen

Hoe herken je een Mexicaanse zonnebloem?

Groeivorm
Rechtopgaande, vertakte eenjarige, 1–1,5 m hoog en zo’n 60 cm breed, met stevige, behaarde stengels.
Blad
Groot, eirond tot driehoekig, soms gelobd, donkergroen en fluweelachtig behaard.
Bloem
Enkelvoudige bloemhoofdjes van zo’n 7 cm met oranje lintbloemen rond een geel hart, van juli tot oktober.
Kleur
Oranje tot oranjerood; bij sommige rassen geel.
Stengel
De bloemsteel is hol en wordt vlak onder de bloem dikker; hij knakt makkelijk.

Bloei: juli–oktober · Zaaien: maart–april · Planten: mei–juni

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Vurig oranje bloemen van juli tot de eerste vorst: een blikvanger in de nazomerborder.
  • Een van de beste vlinderplanten onder de eenjarigen; ook bijen en hommels komen op de bloemen af.
  • Groeit snel tot 1,5 m: ideaal om in één seizoen een lege plek of de achterkant van een border te vullen.
  • Een mooie snijbloem met lange stelen voor een zomers boeket.
  • Verdraagt hitte en droogte en heeft geen rijke grond nodig.

Waar staat een Mexicaanse zonnebloem graag?

  • Volle zon en warmte: hoe heter de zomer, hoe beter ze groeit en bloeit.
  • Gewone tot arme, goed doorlatende grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk. In te rijke grond groeit ze slap.
  • Droog tot normaal vochtig: eenmaal geworteld verdraagt ze droogte goed.
  • Beschut tegen harde wind, want de hoge stengels kunnen omwaaien. Plant 50–60 cm uit elkaar.
Licht
Zon
Grondsoort
Zand, leem of klei
Zuurtegraad
Niet kieskeurig
Vocht
Droog of normaal
Grootte
1,5 m hoog, 0,6 m breed
Winterhard
Vorstgevoelig: pas buiten na de laatste nachtvorst (half mei)

Mooi samen met

  • Dahlia: Dezelfde warme kleuren en dezelfde late bloei.
  • Zinnia: Een kleurrijke, lagere eenjarige vooraan, even warmteminnend.
  • Patagonisch ijzerhard: Paarse schermen tussen het oranje, ook een vlindermagneet.
  • Siergrassen: Wuivende halmen als contrast met het grove blad.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een Mexicaanse zonnebloem?

Planten in mei–juni.

  1. Zaai in maart–april binnen, liefst in april, twee zaden per potje van 8–9 cm, 0,5–1 cm diep, bij 18–20 °C; houd de sterkste zaailing over.
  2. Kweek de zaailingen licht en niet te warm, zodat ze stevig blijven, en verpot ze zo nodig in een grotere pot.
  3. Laat ze in mei een week buiten wennen en plant ze na half mei uit op een warme, zonnige plek.
  4. Zet ze even diep als in de pot, op 50–60 cm afstand, en plaats bij hoge rassen meteen een stevige stok.
  5. Geef goed water en houd de grond de eerste weken licht vochtig.

Verzorgen

Water
Na het planten regelmatig water geven; daarna enkel bij lange droogte. In een pot vaker.
Bemesten
Liever niet: te veel mest geeft veel blad, slappe stengels en minder bloemen. Wat compost bij het planten volstaat.
Steun
Bind hoge planten vast aan een stevige stok of span een touw rond een groepje, zeker op een winderige plek.
Uitgebloeide bloemen
Knip ze regelmatig weg tot het volgende zijscheutje: de plant blijft dan langer nieuwe bloemen maken.
Snijbloemen
Snijd ze ’s ochtends, net als ze opengaan, en ga voorzichtig om met de holle stelen.

Tip: Ga zuinig om met mest: op arme, warme grond blijft de Mexicaanse zonnebloem steviger en bloeit ze rijker dan op rijke grond.

Wanneer snoei je een Mexicaanse zonnebloem?

Wanneer: Een eenjarige die je niet hoeft te snoeien. Je kunt jonge planten toppen en de hele zomer uitgebloeide bloemen wegknippen.

Hoe:

  • Knip de top van jonge planten van zo’n 30 cm uit voor een bredere, stevigere plant met meer bloemen.
  • Knip uitgebloeide bloemen weg tot net boven een blad of zijscheut.
  • Trek de plant na de eerste vorst uit en zet hem op de composthoop.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad
In maart–april binnen zaaien bij 18–20 °C. In een warme nazomer kun je zelf zaad oogsten van hoofdjes die aan de plant zijn uitgerijpt en droog geworden; bewaar het zaad droog en koel.

Hoe komt een Mexicaanse zonnebloem de winter door?

Winterhard tot 2 °C: beschermen in strenge winters.

  • Niet winterhard: ze verdraagt geen temperaturen onder ongeveer 2 °C en sterft bij de eerste vorst.
  • Ruim de planten na de eerste vorst op en zaai in het voorjaar opnieuw.
  • Wil je zelf zaad, laat dan in september een paar mooie bloemen staan om uit te rijpen.

Ziektes en plagen

  • Zwarte luis: Zwarte bladluizen op de stengeltoppen en onder de bloemknoppen. Afspuiten met water of de ergste toppen wegknippen; lieveheersbeestjes helpen.
  • Slakken: Ze vreten jonge planten kaal in mei–juni. Bescherm ze de eerste weken en raap ze ’s avonds weg.
  • Omvallen of knakken: Hoge stengels waaien om of breken bij wind en regen. Stokken, een beschutte plek en toppen helpen.
  • Late bloei: Na een koude, natte zomer bloeit ze pas laat. Plant uit in warme grond en kies de zonnigste plek.

Het jaar rond

  • Maart: Binnen zaaien bij 18–20 °C.
  • April: Binnen zaaien. Zaailingen verpotten.
  • Mei: Afharden. Na half mei uitplanten.
  • Juni: Uitplanten. Stokken plaatsen. Jonge planten toppen.
  • Juli: Begin van de bloei. Vlinders op de bloemen.
  • Augustus: Volle bloei. Bloemen snijden. Uitgebloeide bloemen wegknippen.
  • September: Bloei. Water geven bij lange droogte. Zaad laten rijpen.
  • Oktober: Laatste bloei. Na de eerste vorst opruimen.

Gebruiken

Goed voor dieren

Bijen
Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Vlinders
Nectar voor dagvlinders.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • Tithonia is genoemd naar Tithonos uit de Griekse mythologie, de geliefde van Eos, de godin van de dageraad.
  • De bloemsteel is hol en wordt vlak onder de bloem dikker: daarom knakt hij zo makkelijk.
  • Ondanks de naam is het geen echte zonnebloem, maar wel familie: beide horen bij de composietenfamilie.

Tuinplanten · Alle soorten

Laden…