Eendagsbloem (Tradescantia × andersoniana)

Foto: Jamain, CC BY-SA 3.0 · bron

Vaste plant · Commelinaceae

Eendagsbloem

Tradescantia × andersoniana

In andere talen: Éphémère de Virginie (Français) · Spiderwort (English)

De eendagsbloem is een groep tuinhybriden van Noord-Amerikaanse soorten, vooral Tradescantia virginiana. Hij vormt pollen van smal, grasachtig blad, waarboven van juni tot september trossen bloemen met drie bloemblaadjes staan, in blauw, violet, purper, roze of wit en met een pluizig hart van behaarde meeldraden. Elke bloem gaat ’s ochtends open en verwelkt dezelfde dag, maar er volgen wekenlang nieuwe. Tuiniers waarderen hem omdat hij makkelijk is, lang bloeit en ook in vochtige, zware grond goed groeit. Bekende rassen zijn ‘Osprey’ (wit met blauwe meeldraden), ‘Concord Grape’ (purper, met blauwgrijs blad) en ‘Sweet Kate’ (goudgeel blad met violetblauwe bloemen).

Let op: Licht giftig. Het sap kan bij mensen en huisdieren de huid irriteren. Draag handschoenen bij het snoeien en scheuren, en houd katten en honden die aan planten knagen in de gaten.

  • Licht

    Zon of halfschaduw

    liefst wat zon

  • Vocht

    Normaal tot nat

    mag niet uitdrogen

  • Grond

    Leem, klei of veen

    zuur tot neutraal

  • Winterhard

    Volledig winterhard

    tot -30 °C

  • Grootte

    0,5 m

    hoog, 0,5 m breed

  • Bloei

    juni–september

Feiten op een rij
Snoeimaandenmaart en juli
Hoogte0,5 m
Inheems in BelgiëNee, aangeplant
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen
Giftig voor mens en huisdierJa, let op met kinderen en huisdieren
Bloeijuni–september

Herkennen

Hoe herken je een eendagsbloem?

Groeivorm
Losse pol van 40–60 cm hoog en ongeveer 50 cm breed, met rechte tot overhangende stengels.
Blad
Lang, smal en grasachtig, iets vlezig en gegroefd; bij breken komt er slijmerig sap uit.
Bloem
Drie brede bloemblaadjes in een driehoek, 2–4 cm breed, in trossen aan de stengeltoppen. Van juni tot september.
Kleur
Blauw, violet, purper, roze of wit, met gele helmknoppen op behaarde, vaak blauwe meeldraden.
Wortels
Vlezige wortels in een compacte pol die langzaam breder wordt.

Bloei: juni–september · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart en juli

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Bloeit van juni tot september, met een tweede bloeigolf als je hem na de eerste bloei terugknipt.
  • Groeit goed in vochtige en zware grond, ook aan de rand van een vijver.
  • Bijen verzamelen het stuifmeel uit de bloemen.
  • Bijzondere bloemen: drie brede bloemblaadjes in een driehoek, met een pluizig hart.
  • Weinig werk: hij is winterhard en zelden ziek.

Waar staat een eendagsbloem graag?

  • Zon of halfschaduw. In volle zon alleen als de grond vochtig blijft; op zonnige dagen sluiten de bloemen dan al in de namiddag.
  • Humusrijke, vochthoudende grond: leem, klei of venige grond, zuur tot neutraal.
  • Normaal vochtig tot nat: hij verdraagt natte grond en groeit goed aan een vijverrand. Op droog zand gedijt hij slecht.
  • Plant op 40–50 cm, in groepjes van drie of meer.
Licht
Zon en halfschaduw
Grondsoort
Leem, klei of veen
Zuurtegraad
Zuur of neutraal
Vocht
Normaal of nat
Grootte
0,5 m hoog, 0,5 m breed
Winterhard
Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

  • Daglelie: Ook elke bloem één dag, en ook graag in vochtige grond.
  • Siberische lis: Gelijkaardig smal blad en blauwe bloemen in juni, in dezelfde vochtige grond.
  • Vrouwenmantel: Een zachte, gele rand vooraan, mooi naast blauw en purper.
  • Hosta: Grote bladeren als rustige tegenhanger in de halfschaduw.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een eendagsbloem?

Planten in maart–mei en september–oktober.

  1. Plant in maart–mei of in september–oktober.
  2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er compost of bladaarde door.
  3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond aan.
  4. Houd 40–50 cm tussen de planten.
  5. Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond de eerste weken vochtig.
  6. Leg een laag bladcompost rond de voet om het vocht vast te houden.

Verzorgen

Water
Houd de grond vochtig en geef in droge periodes ruim water. Droogte geeft bruine bladpunten en minder bloemen.
Bemesten
Compost in het voorjaar en na het terugknippen in juli. Te veel mest geeft veel slap blad en weinig bloemen.
Mulchen
Een laag bladcompost in het voorjaar houdt de grond koel en vochtig.
Steun
Het blad valt na regen of na de eerste bloei open. Een lage plantensteun in mei houdt de pol netjes.
Scheuren
Om de 3–4 jaar in het voorjaar, als de pol in het midden kaal wordt en minder bloeit.

Tip: Knip de plant na de eerste bloei helemaal tot de grond terug en geef water en compost: na enkele weken staat hij er weer fris bij en bloeit hij opnieuw.

Wanneer snoei je een eendagsbloem?

Snoeimaanden: maart en juli.

Wanneer: Knip de hele plant na de eerste bloeigolf, meestal in juli, tot net boven de grond terug. In maart ruim je het oude, dode blad op.

Hoe:

  • Knip alle stengels en bladeren terug tot 5–10 cm boven de grond.
  • Geef daarna water en een schep compost: binnen enkele weken komt er fris blad en volgt een tweede bloei.
  • Knip tussendoor uitgebloeide trossen weg als je geen zaailingen wilt.
  • Ruim in maart het afgestorven blad van vorig jaar op.

Let op: Draag handschoenen: het slijmerige sap kan de huid irriteren.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren
In maart–april of in september: steek de pol op en verdeel hem in stukken met elk een paar scheuten en wortels. Meteen terugplanten en water geven.
Zaailingen
Hij zaait zich vaak zelf uit. De zaailingen hebben soms een andere kleur dan de moederplant; verplant ze in het voorjaar naar een goede plek.

Hoe komt een eendagsbloem de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

  • Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C. Bovengronds sterft hij af; in het voorjaar loopt hij weer uit.
  • Geen bescherming nodig; een laag bladcompost over de pol is genoeg.
  • In een pot: zet hem tegen een muur en zorg dat de pot niet in een plas water vastvriest.

Ziektes en plagen

  • Slordig, omvallend blad: Na de eerste bloei of na regen valt de pol open. Knip hem tot de grond terug: hij loopt fris en compact uit.
  • Slakken: Vreten in het voorjaar aan de jonge scheuten. Raap ze ’s avonds op, vooral bij vochtig weer.
  • Weinig bloei: Te veel schaduw, te droge grond of te veel mest. Geef water, bemest minder en scheur oude pollen.
  • Zaailingen: Jonge plantjes in andere kleuren duiken op tussen de moederplant. Knip uitgebloeide trossen weg of trek de zaailingen uit.

Het jaar rond

  • Maart: Oud blad opruimen. Planten of scheuren.
  • April: Planten. Compost geven en mulchen.
  • Mei: Planten. Lage steun plaatsen. Letten op slakken.
  • Juni: Begin van de bloei. Water geven bij droogte.
  • Juli: Na de eerste bloei tot de grond terugknippen. Water en compost geven.
  • Augustus: Fris blad en nieuwe knoppen. Water geven bij droogte.
  • September: Tweede bloei. Planten of scheuren.
  • Oktober: Planten. Het blad begint af te sterven.

Gebruiken

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Het sap in blad en stengels van tradescantia kan de huid irriteren: bij gevoelige mensen geeft het jeuk en roodheid, en honden en katten die vaak door of tegen de plant lopen of erop kauwen, krijgen soms een rode, jeukende huid, vooral op buik, poten en snuit, of last van mond en maag. Hang of zet hem buiten het bereik van huisdieren, draag handschoenen bij het snoeien, stekken en verpotten, en was daarna je handen. Laat in de tuin geen honden in een perk met eendagsbloemen liggen. Gooi overtollige ranken van de vaderplant in de groenbak of op de compost, nooit in de natuur. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen
Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • Elke bloem leeft maar één dag. De bloemblaadjes vallen niet af, maar verschrompelen tot een soort gelei.
  • De naam eert John Tradescant en zijn zoon, Engelse tuiniers en plantenverzamelaars uit de 17e eeuw. Tradescantia virginiana kwam in hun tijd uit Virginia naar Engeland.
  • De haartjes op de meeldraden bestaan uit rijtjes losse cellen. Onder een microscoop zie je er de celstroming in, en wetenschappers gebruiken ze om de effecten van straling te meten.

Tuinplanten · Alle soorten

Laden…