Ereprijs

Hoe herken je een ereprijs?

Groeivorm

Lage vaste plant van 30–40 cm hoog en 40 cm breed, met een mat van bladrozetten en rechte bloemaren.

Blad

Rozetten van glanzende, donkergroene, lancetvormige bladeren van 5–10 cm; in zachte winters wintergroen.

Bloem

Kleine bloemen in losse aren van 20–40 cm, van april tot juni.

Kleur

Lichtblauw tot bijna wit, met fijne, donkerder blauwe nerven.

Wortels

Kruipende uitlopers waarmee de mat langzaam breder wordt.

Bloei: april–juni · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: maart en juli

Waarom in je tuin?

• Bloeit al in april–juni, wanneer veel andere vaste planten nog niet in bloei staan.
• Glanzende, bijna groenblijvende bladrozetten die ook buiten de bloeitijd mooi blijven.
• Een nette, lage bodembedekker voor de voorgrond van de border.
• Bijen en andere insecten bezoeken de bloemen.
• Zeer winterhard en weinig onderhoud.

Waar staat een ereprijs graag?

• Zon tot halfschaduw: in volle zon bloeit hij rijk, in halfschaduw blijft het blad frisser.
• Humusrijke, goed doorlatende grond: zand, leem of klei met compost, neutraal tot zuur of kalkrijk.
• Gewone grond die niet uitdroogt en niet te nat staat.
• Reken op 40 cm ruimte per plant, of 25–30 cm voor een snel dichte mat.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

0,4 m hoog, 0,4 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Ooievaarsbek: Bloeit later door boven de lage mat.
• Vrouwenmantel: Zachte, gele schuimwolken naast het frisse blauw.
• Sleutelbloem: Bloeit in dezelfde periode in halfschaduw.
• Narcissen: Vroege bollen komen door de mat omhoog.

Hoe en wanneer plant je een ereprijs?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond niet bevroren of drassig is.
2. Graaf een plantgat dat even breed is als de kluit en meng er een schep compost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
4. Plant op 30–40 cm afstand van de buren; in groepen komt hij het best tot zijn recht.
5. Geef meteen water en leg een dun laagje mulch van bladcompost rond de plant.

Verzorgen

Water

Hou de grond gelijkmatig licht vochtig, vooral in het eerste jaar en in droge zomers.

Bemesten

In het voorjaar een schep compost of organische mest; meer is niet nodig.

Mulchen

Een dun laagje bladcompost houdt de grond koel; dek de rozetten niet af.

Uitgebloeide bloemen

Knip de aren na de bloei terug: dat houdt de mat compact en geeft verse bladrozetten.

Delen

Scheur de mat om de 3–4 jaar uit elkaar als hij in het midden kaal wordt.

Tip: Scheur de matten na enkele jaren uit elkaar en plant de jonge, bewortelde delen opnieuw; dat houdt de plant vitaal. Hij is mooi als lage rand langs een pad.

Wanneer snoei je een ereprijs?

Snoeimaanden: maart en juli.

Wanneer: Na de bloei in juli, en een opruimbeurt in maart.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide aren na de bloei af tot net boven de bladrozetten.
• Verwijder in maart beschadigd of bruin blad van de winter.
• Knip te ver uitgelopen uitlopers terug als de mat te groot wordt.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In het voorjaar of in september: de mat met een spade in stukken met wortels en rozetten delen en meteen opnieuw planten.

Stekken

In mei–juni stekken van 5–8 cm van niet-bloeiende scheuten in vochtige stekgrond; na enkele weken wortelen ze.

Hoe komt een ereprijs de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in Vlaanderen is geen bescherming nodig.
• De bladrozetten blijven in zachte winters meestal groen; bruin of beschadigd blad knip je in maart weg.
• Natte winters op zware klei zijn het grootste risico: zorg voor goede drainage, dan overleeft hij makkelijk.
• In een pot: gebruik goed doorlatende grond en zet de pot niet in een natte hoek.

Ziektes en plagen

• Slakken: Aangevreten bladrozetten in het voorjaar. Raap ze ’s avonds op en strooi grove schors rond de plant.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad bij vochtig, benauwd weer. Zorg voor ruimte en verwijder aangetast blad.
• Wortelrot: Slappe, bruine rozetten in natte grond, vooral in de winter. Plant op een droge plek of verbeter de drainage.
• Kale mat: Het midden wordt open na enkele jaren. Deel de mat in het voorjaar en plant de jonge delen opnieuw.

Het jaar rond

• Maart: Dood blad opruimen. Planten. Delen.
• April: Begin van de bloei. Planten.
• Mei: Volle bloei. Stekken nemen.
• Juni: Laatste bloei. Stekken nemen.
• Juli: Uitgebloeide aren terugknippen.
• Augustus: Water geven bij droogte.
• September: Planten of delen.
• Oktober: Planten.
• November: Rust.
• December: Rust.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De soortnaam gentianoides betekent ‘gentiaanachtig’, naar de blauwe bloemen die aan gentiaan doen denken.
• Het is een van de vroegst bloeiende ereprijzen in de tuin.
• De bladrozetten blijven in zachte winters vaak groen, waardoor de plant ook in die periode als bodembedekker dienst doet.