Hebe

Hoe herken je een hebe?

Groeivorm

Dichte, stevige bol van ongeveer 1 m hoog en 1 m breed, met rechtopgaande, dicht beblade takken.

Blad

Klein, eirond tot langwerpig, glanzend donkergroen en leerachtig, tegenover elkaar aan de stengel; het hele jaar aan de plant.

Bloem

Korte, witte bloemaren aan de top van de scheuten, in juni en juli.

Wortels

Vezelig en vrij ondiep: hij houdt van doorlatende grond en verdraagt geen natte voeten.

Gebruik

Als bol of lage haag, in een border en in een pot.

Bloei: juni–juli · Planten: april–mei · Snoeien: april en augustus

Waarom in je tuin?

• Glanzend, buxusachtig blad dat het hele jaar groen blijft en makkelijk in vorm blijft.
• Goed te scheren tot een lage haag of een bol, ook als compact alternatief voor buxus.
• Witte bloemetjes in juni–juli trekken bijen.
• Winterhard tot ongeveer −15 °C: in de meeste Belgische winters kan hij buiten blijven.
• Weinig onderhoud: één snoeibeurt na de bloei volstaat.

Waar staat een hebe graag?

• Volle zon tot halfschaduw; in zon blijft de bol compact en bloeit hij rijker.
• Doorlatende, humusrijke grond: zand, leem of lichte klei, zuur tot kalkrijk.
• Matig droog tot normaal vochtig; niet nat in de winter.
• Beschut tegen koude, droge oostenwind, zeker als de plant jong is.
• Reken op 80–100 cm per plant; voor een lage haag 50–60 cm.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

1 m hoog, 1 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

• Lavendel: Zelfde zonnige, doorlatende plek; geurende paarse bloemen.
• Rozen: Een lage hebe-rand aan de voet van een rozenbed houdt het netjes.
• Ooievaarsbek: Blauwe tot paarse bloemen naast het donkergroene blad.
• Siergrassen: Lichte pluimen die contrasteren met de dichte bol.
• Hemelsleutel: Late bloei in augustus–september op dezelfde grond.

Hoe en wanneer plant je een hebe?

Planten in april–mei.

1. Plant in april–mei, als de grootste vorst voorbij is, zodat de plant tot de winter goed kan wortelen.
2. Graaf een plantgat dubbel zo breed als de kluit; meng op zware grond zand of fijn grind door de aarde.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond stevig aan.
4. Laat 80–100 cm tussen losse planten; voor een lage haag 50–60 cm.
5. Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond het eerste jaar licht vochtig.
6. Leg een laag schors of bladcompost rond de voet, zonder de stengels te bedekken.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte, daarna alleen in lange droge periodes. In potten regelmatig, maar nooit met natte voeten.

Bemesten

In april een handvol organische mest of mest voor heesters; niet na augustus.

Mulchen

Een laag schors of bladcompost in het voorjaar houdt de grond vochtig en beschermt de wortels in de winter.

Uitgebloeide bloemen

Knip de aren na de bloei weg: dat is meteen de gelegenheid om de bol of haag in vorm te scheren.

Verpotten

Potplanten om de 2–3 jaar in april verpotten in een grotere pot met doorlatende grond.

Tip: Scheer hem direct na de bloei in vorm en snoei nooit in het kale hout. Hij is een goed alternatief voor een lage buxushaag, zeker op een zonnige, doorlatende plek.

Wanneer snoei je een hebe?

Snoeimaanden: april en augustus.

Wanneer: Na de bloei, in augustus, en een lichte opruimbeurt in april.

Hoe:

• Knip of scheer de uitgebloeide aren weg samen met een paar centimeter van de jonge scheuten.
• Schaar een haag met een lichte helling, zodat de voet iets breder is dan de top en er licht onderaan komt.
• In april: verwijder dode of door vorst beschadigde takjes tot op gezond hout, dat pas in mei goed te zien is.
• Een bol houd je rond met jaarlijks een lichte snoei, steeds in het groene hout.

Let op: Snoei niet diep in het oude, kale hout: daaruit loopt hij vaak niet meer uit. Snoei ook niet in de herfst.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Half verhoute stekken

In juli–september stekken van 5–8 cm van niet-bloeiende scheuten, onderste bladeren weg, in zandige potgrond. Meestal na 3–5 weken wortels.

Zaaien

Kan, maar rassen komen niet zuiver uit zaad; stekken is de betrouwbare manier.

Hoe komt een hebe de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Winterhard tot ongeveer −15 °C: in de meeste Belgische winters kan hij buiten blijven.
• Bescherm jonge planten bij strenge vorst met een winterdoek en leg in oktober een laag bladeren of schors rond de voet.
• In een pot: zet hem tegen een beschutte muur en wikkel de pot in jute, of zet hem vorstvrij.

Ziektes en plagen

• Vorstschade: Bruin blad en afgestorven takjes na een strenge winter. Wacht tot mei en knip dan terug tot gezond hout; vaak loopt hij uit de voet weer uit.
• Wortelrot: De plant kwijnt en verliest blad op te natte grond. Verbeter de drainage met zand of verplant op een hogere plek.
• Bladvlekken: Bruine of zwarte vlekken op de bladeren, vooral in natte periodes. Verwijder aangetaste bladeren en geef geen water over het blad.
• Kale, verholte plant: Te diep gesnoeid of te schaduwrijk. Snoei jaarlijks licht en geef meer zon.

Het jaar rond

• April: Planten. Dode takjes verwijderen. Mest geven.
• Mei: Planten. Vorstschade wegknippen.
• Juni: Begin van de bloei. Water geven bij droogte.
• Juli: Volle bloei, veel bijen. Stekken nemen vanaf eind juli.
• Augustus: Snoeien of scheren na de bloei. Stekken nemen.
• September: Stekken nemen.
• Oktober: Mulch of bladeren rond de voet leggen.
• November: Potten vorstvrij zetten. Jonge planten inpakken.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• In oudere boeken staat hij vaak als Hebe buxifolia, wat ‘met buxusbladeren’ betekent.
• Hebes werden lang als een eigen geslacht beschouwd, maar worden nu bij de ereprijzen (Veronica) gerekend.
• De naam Hebe verwijst naar de Griekse godin van de jeugd.