Sneeuwbal

Hoe herken je een sneeuwbal?

Groeivorm

Breed uitgroeiende struik van 2–3 m hoog en breed met veel rechte stengels vanaf de voet.

Blad

Eirond tot rond, 5–10 cm, grof getand met opvallende parallelle nerven; glanzend groen, in de herfst geel tot rood en bordeauxrood.

Bloem

Platte schermen van 5–10 cm breed met kleine witte bloemen, in mei–juni.

Vrucht

Kleine, blauwzwarte bessen van 0,5–1 cm in september–oktober.

Wortels

Vezelig, met uitlopers: er komt wortelopslag en met de jaren een dichte groep.

Bloei: mei–juni · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: maart en juni

Waarom in je tuin?

• Drie seizoenen mooi: witte schermen in mei–juni, blauwzwarte bessen in het najaar en een rode herfstkleur.
• Bijen en andere insecten bezoeken de bloemen; vogels eten de bessen.
• Verdraagt ook natte grond, wat voor veel struiken een probleem is.
• Volledig winterhard en heel sterk: er is geen bijzondere zorg nodig.
• Mooi in een natuurlijke haag of een vogelvriendelijke border.

Waar staat een sneeuwbal graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon zijn de bloei en de herfstkleur het rijkst.
• Zand, leem, klei of veenachtige grond, zuur tot kalkrijk. Humusrijk en vochthoudend is het best.
• Normale tot natte grond; hij verdraagt tijdelijk water rond de wortels, bijvoorbeeld bij een vijver of in een lage hoek.
• Heel winterhard: beschutting is niet nodig.
• Reken op 2–3 m ruimte; in een natuurlijke haag plant je om de 1–1,5 m.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem, klei of veen

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal of nat

Grootte

3 m hoog, 3 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -35 °C)

Mooi samen met

• Gelderse roos: Een inheemse struik voor dezelfde natuurlijke haag, met rode bessen.
• Rode kornoelje: Rode stengels in de winter, ook goed op vochtige grond.
• Moerasspirea: Wit gebloemd en geurend, voor een natte hoek aan de voet.
• Hazelaar: Een stevige struik voor een vogelvriendelijke haag.

Hoe en wanneer plant je een sneeuwbal?

Planten in maart–april en oktober–november.

1. Plant in maart–april of in oktober–november, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en maak de zijkanten los.
3. Meng de uitgegraven grond met compost, zeker op arme zandgrond.
4. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond aan.
5. Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond het eerste jaar vochtig.
6. Leg een laag mulch van 5–8 cm rond de voet.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar wekelijks bij droogte. Daarna redt hij zich meestal zelf; geef water in lange hete perioden.

Bemesten

In het voorjaar een schep compost of organische mest is genoeg.

Mulchen

Een laag bladcompost in het voorjaar houdt de grond koel en vochtig.

Bessen

Je krijgt meestal meer bessen als je twee of meer struiken dicht bij elkaar plant: ze bestuiven elkaar.

Wortelopslag

Steek uitlopers die je niet wilt in het voorjaar af met een spade.

Tip: Plant minstens twee struiken bij elkaar voor meer bessen voor de vogels en geef hem een plek waar de grond niet uitdroogt.

Wanneer snoei je een sneeuwbal?

Snoeimaanden: maart en juni.

Wanneer: Na de bloei, in juni, voor een lichte bijsnoei. Een grondige verjonging doe je in maart.

Hoe:

• Knip te lange of uitstekende takken terug tot een zijtak om de vorm te houden.
• Haal dode, zwakke en kruisende stengels helemaal aan de voet weg.
• Verjong een oude struik door in maart elk jaar een derde van de oudste stengels laag bij de grond af te zagen.
• Steek wortelopslag rond de struik af.

Let op: Hij bloeit op takken van vorig jaar: een flinke snoeibeurt in het voorjaar kost bloemen en bessen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zachte stekken

In juni–juli: stekken van 10–12 cm van jonge, nog groene scheuten, onderste bladeren weg, in vochtige stekgrond onder plastic. Na enkele weken zitten er wortels aan.

Afsteken

In het voorjaar of najaar een bewortelde uitloper met een spade afsteken en meteen verplanten.

Zaaien

Het zaad heeft een koude periode nodig en kiemt traag, soms pas na twee winters. Het is geen snelle methode.

Hoe komt een sneeuwbal de winter door?

Winterhard tot −35 °C.

• Volledig winterhard tot ongeveer −35 °C: ook in strenge Belgische winters is geen bescherming nodig.
• Laat de bessen hangen: vogels eten ze in het najaar en de vroege winter.
• In een pot (kies een compact ras): zet de pot tegen een muur en wikkel hem in jute, zodat de wortels niet bevriezen.

Ziektes en plagen

• Bladkevers: Het blad krijgt gaatjes door larven (mei–juni) en kevers (later). Raap larven af en knip in de winter takken met rijtjes eitjes weg.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad bij droogte en weinig luchtcirculatie. Geef water aan de voet, laat ruimte tussen de planten en knip aangetaste bladeren weg.
• Weinig bessen: Meestal komt dat doordat er maar één struik staat of door late vorst tijdens de bloei. Een tweede struik ernaast helpt.
• Bladluis: Op jonge scheuten in mei. Spuit ze af met water of laat lieveheersbeestjes hun werk doen.

Het jaar rond

• Maart: Planten. Eventueel verjongen door een derde van de oudste stengels weg te nemen. Compost geven.
• April: Planten en mulchen. Wortelopslag afsteken.
• Mei: Eerste bloemen: bijen komen op bezoek.
• Juni: Bloei. Na de bloei licht bijsnoeien. Zachte stekken nemen.
• Juli: Water geven bij droogte. Zachte stekken nemen.
• September: De bessen rijpen en de vogels komen.
• Oktober: Planten. De herfstkleur begint: rood tot bordeauxrood.
• November: Planten. Het blad valt.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vogels

Bessen, zaden of insecten als voedsel, of een plek om te nestelen.

Wist je dat?

• De rechte, stevige stengels werden door de inheemse volkeren van Noord-Amerika voor pijlen gebruikt, vandaar de Engelse naam ‘arrowwood’.
• De soortnaam dentatum betekent ‘getand’ en verwijst naar de getande bladranden.
• In zijn thuisland groeit hij vaak langs beken en in vochtige bossen, wat verklaart waarom hij natte grond verdraagt.