Xeranthemum

Hoe herken je een xeranthemum?

Groeivorm

Rechtopstaande, vertakte eenjarige van 50–70 cm hoog en ongeveer 30 cm breed.

Blad

Smal, lancetvormig, zilvergrijs en licht wollig behaard.

Bloem

Madeliefachtige bloemen van 2–4 cm met papierachtige schutbladeren, van juli tot september.

Kleur

Roze, paars en wit; er bestaan ook gevulde vormen.

Wortels

Penwortel: hij verdraagt verplanten slecht, dus zaai liever ter plaatse of in losse potjes.

Bloei: juli–september · Zaaien: maart–mei · Planten: mei

Waarom in je tuin?

• Papierachtige bloemen van juli tot september die ook gedroogd jarenlang mooi blijven.
• Droogbloeier bij uitstek: pluk, hang ondersteboven op en maak er boeketten van.
• Houdt van zon en schrale, droge grond waar veel andere zomerbloeiers het laten afweten.
• Bijen bezoeken de bloemen.
• Zilvergrijs blad geeft een zachte, luchtige uitstraling in de border.

Waar staat een xeranthemum graag?

• Volle zon: hoe zonniger, hoe beter de bloei.
• Doorlatende, schrale zand- of leemgrond, neutraal tot kalkrijk.
• Droog: hij verdraagt droogte uitstekend, maar geen natte grond.
• Reken op 20–25 cm tussen de planten; op winderige plekken geef je takken of een net als steun.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog

Grootte

0,6 m hoog, 0,3 m breed

Winterhard

Verdraagt lichte vorst (tot -5 °C)

Mooi samen met

• Strobloem: Een tweede droogbloeier in dezelfde droge, zonnige grond.
• Gipskruid: Wolkjes witte bloemen tussen de papieren bloemen.
• Lavendel: Geurend blad en blauwe aren in volle zon.
• Kogeldistel: Blauwe bollen die ook goed drogen.
• Vedergras: Zachte pluimen die meebewegen in de wind.

Hoe en wanneer plant je een xeranthemum?

Planten in mei.

1. Zaai in maart binnen in aparte potjes, of in april–mei ter plaatse als de grond niet meer vriest.
2. Zaai ondiep (ongeveer 0,5 cm) in losse, doorlatende grond; hij kiemt in 1–2 weken bij ongeveer 18 °C.
3. Zet jonge planten in mei op 20–25 cm van elkaar, op een zonnige, droge plek.
4. Haal de kluit onbeschadigd uit het potje, want de penwortel verdraagt storing slecht.
5. Geef meteen water; daarna enkel bij langdurige droogte.
6. Zaai je ter plaatse, zaai dan in rijen en dun de zaailingen later uit op 20–25 cm.

Verzorgen

Water

Weinig: alleen de eerste weken en bij extreme droogte. Te veel water geeft slappe planten en rot.

Bemesten

Niet nodig. Op voedselrijke grond groeit hij slap en gaat hij makkelijk om.

Steun

Op winderige plekken helpt wat opgezet takkenhout of een net om de stengels recht te houden.

Uitbloeien

Verwijder uitgebloeide bloemen of pluk ze voor boeketten: zo komen er steeds nieuwe knoppen.

Oogsten voor droogbloemen

Pluk de bloemen net als ze openstaan, bind ze samen en hang ze ondersteboven op een luchtige, schaduwrijke plek.

Tip: Zaai in april–mei ter plaatse op een zonnige, droge plek. Pluk de bloemen net als ze open zijn en hang ze ondersteboven: zo blijven ze jaren mooi.

Wanneer snoei je een xeranthemum?

Wanneer: Hij wordt niet gesnoeid. Pluk of knip de bloemen tijdens de bloei.

Hoe:

• Pluk de bloemen net als ze openstaan, met een lange steel, voor boeketten of om te drogen.
• Knip uitgebloeide bloemen weg voor een langere bloei.
• Na de eerste vorst trek je de hele plant eruit.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien binnen

In maart in aparte potjes met zaaigrond; ondiep zaaien, 1–2 weken bij ongeveer 18 °C. Na half mei buiten planten.

Zaaien ter plaatse

In april–mei op een zonnige, droge plek, ondiep en in rijen; dun uit op 20–25 cm.

Hoe komt een xeranthemum de winter door?

Winterhard tot −5 °C: beschermen in strenge winters.

• Eenjarig: na de bloei of de eerste vorst gaat de plant dood.
• Jonge planten verdragen lichte vorst tot ongeveer −5 °C, maar strenge winters overleeft hij niet.
• Zaad dat in de herfst blijft liggen, kan in het voorjaar opkomen; of oogst zaad en bewaar het droog.

Ziektes en plagen

• Rot: Te veel water of een natte zomer laat de stengelvoet rotten. Zaai in doorlatende, droge grond.
• Slappe groei: Op rijke grond of in halfschaduw groeit hij lang en slap. Plant in volle zon in schrale grond.
• Slakken: Jonge zaailingen worden opgegeten. Strooi slakkenkorrels op basis van ijzerfosfaat of zaai wat dichter.
• Bladluis: Op jonge scheuten. Spuit af met water of laat lieveheersbeestjes hun werk doen.
• Meeldauw: Wit poeder bij een vochtige, benauwde zomer. Zorg voor ruimte tussen de planten en knip aangetaste delen weg.

Het jaar rond

• Maart: Binnen zaaien in aparte potjes.
• April: Ter plaatse zaaien als de grond niet meer bevriest.
• Mei: Jonge planten naar buiten. Ter plaatse zaaien.
• Juni: Onkruid wieden. Zaailingen uitdunnen.
• Juli: Eerste bloei. Bloemen plukken om te drogen.
• Augustus: Volle bloei. Blijven plukken.
• September: Laatste bloemen. Zaad oogsten.
• Oktober: Planten opruimen na de eerste vorst.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam Xeranthemum komt uit het Grieks en betekent zoiets als ‘droge bloem’.
• De ‘bloemblaadjes’ zijn eigenlijk papierachtige schutbladeren; de echte bloemetjes zitten in het hart.
• Bloemen die op tijd worden geplukt en ondersteboven gedroogd, blijven jarenlang mooi.