Twee op een rij
Gewone vlier of trosvlier? Zo zie je het verschil
Sambucus nigra · Sambucus racemosa
Een gewone vlier herken je aan de grote, platte schermen romige bloemen in mei–juni, de zwartpaarse bessen en het witte merg in de twijgen; een trosvlier heeft eivormige pluimen geelwitte bloemen al in april–mei, scharlakenrode bessen in juni–juli en bruin merg.
Snijd een twijg door: wit merg bij de gewone vlier, lichtbruin merg bij de trosvlier. In bloei of in vrucht is het nog makkelijker: platte schermen en zwarte bessen, of eivormige trossen en knalrode bessen.
| Gewone vlier | Trosvlier | |
|---|---|---|
| Blad | Tegenoverstaand, geveerd met 5–7 gezaagde, spitse blaadjes. Gekneusd ruikt het blad onaangenaam. | Tegenoverstaand, geveerd met meestal 5 spitse, scherp gezaagde blaadjes; gekneusd onaangenaam ruikend. |
| Bloei | Grote platte schermen met romige, geurige bloempjes in mei–juni. | Eivormige, rechtopstaande pluimen met geelwitte bloempjes in april–mei, samen met het blad. |
| Vrucht | Hangende schermen met zwartpaarse bessen (aug.–sept.). Rauw licht giftig, gekookt lekker in siroop of confituur. | Dichte, eivormige trossen glanzend scharlakenrode bessen in juni–juli; rauw giftig, vooral de pitjes. |
| Schors | Grijsbruin en kurkachtig gegroefd; jonge twijgen met opvallende wratjes (lenticellen) en zacht, wit merg. | Grijsbruin met opvallende wratjes (lenticellen); het merg in de twijgen is lichtbruin. |
| Vorm en hoogte | Struik, 3–10 m, struik of kleine boom | Struik, 2–4 m |
| Standplaats | Zon tot schaduw, elke tuingrond, normaal | Zon of halfschaduw, zure grond, normaal |
| Inheems in België | Ja | Ja |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor vogels | – |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend | Ja, let op met kinderen en huisdieren |
| Snoeimaanden | November–maart | November–maart |
Het beste kenmerk per seizoen
- Lente
- De trosvlier bloeit eerst, in april–mei, samen met het blad, met rechtopstaande, eivormige pluimen; de gewone vlier volgt in mei–juni met grote, platte schermen die sterk geuren.
- Zomer
- In juni–juli hangt de trosvlier vol dichte trossen scharlakenrode bessen; de gewone vlier heeft dan nog groene bessen, die pas in augustus–september zwartpaars worden.
- Herfst
- De gewone vlier hangt vol zwartpaarse bessen in hangende schermen, een feest voor tientallen vogelsoorten. De trosvlier is dan meestal al leeggegeten.
- Winter
- Beide hebben twijgen met opvallende wratjes en tegenoverstaande knoppen. Snijd een twijg door: het merg is wit bij de gewone vlier en lichtbruin bij de trosvlier. De trosvlier blijft ook kleiner, 2–4 m.
Waar groeien ze?
Beide zijn inheems. De gewone vlier groeit bijna overal: in bosranden, hagen, op braakland en in tuinen, zelfs in de schaduw. De trosvlier houdt van zure grond en halfschaduw en is vooral in de Ardennen een typische struik van kapvlakten en bosranden.
Welke kies je voor je tuin?
- Wil je oogsten, kies dan de gewone vlier: van de bloemen maak je siroop of thee, van de bessen confituur, maar eet ze alleen gekookt. Vogels smullen van beide.
- De rauwe bessen van de trosvlier zijn giftig, vooral de pitjes: pluk ze niet om te eten en houd jonge kinderen uit de buurt. Ook rauwe bessen, blad en stengels van de gewone vlier zijn licht giftig.
Wist je dat? De trosvlier geeft vogels voedsel midden in de zomer, wanneer weinig andere struiken al rijpe bessen dragen.
Verder lezen
- Fiche: Gewone vlier
- Fiche: Trosvlier
- Gewone vlier snoeien: wanneer en hoe
- Trosvlier snoeien: wanneer en hoe
- Determinatietabel