Twee op een rij
Rode kornoelje of witte kornoelje? Zo zie je het verschil
Cornus sanguinea · Cornus alba
Een rode kornoelje herken je aan de twijgen die alleen aan de zonkant rood kleuren en aan de blauwzwarte besjes; een witte kornoelje heeft glanzend koraalrode twijgen rondom, een blauwgrijze bladonderkant en witte besjes.
Kijk in de winter naar de twijgen: bij de witte kornoelje zijn ze helemaal glanzend bloed- tot koraalrood, bij de rode kornoelje vooral aan de kant die in de zon staat. Beide hebben tegenoverstaand, gaafrandig blad met boogvormige nerven en platte schermen witte bloempjes. In de nazomer geven de besjes de doorslag: blauwzwart of wit.
| Rode kornoelje | Witte kornoelje | |
|---|---|---|
| Blad | Tegenoverstaand, ovaal, 4–8 cm, gaafrandig, met boogvormige nerven. Scheur je het blad voorzichtig, dan blijven dunne witte draadjes hangen. Herfstkleur wijnrood. | Tegenoverstaand, 5–10 cm, eirond met een spitse top, gaafrandig, met boogvormige nerven; onderzijde blauwgrijs. Vaak bont gerand. Herfstkleur rood tot paars. |
| Bloei | Platte schermen witte bloempjes in juni (mei–juni). | Platte schermen met geelwitte bloempjes in mei–juni. |
| Vrucht | Blauwzwarte besjes, niet eetbaar. | Witte tot blauwig witte besjes in de nazomer; niet eetbaar. |
| Schors | Twijgen aan de zonkant bloedrood, vooral in de winter. | Jonge twijgen glanzend bloed- tot koraalrood, vooral in de winter; oudere takken grijsbruin. |
| Vorm en hoogte | Struik, 2–4 m | Struik, 2–3 m |
| Standplaats | Zon of halfschaduw, elke tuingrond, normaal | Zon of halfschaduw, elke tuingrond, vochtig tot nat |
| Inheems in België | Ja | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen en vogels | – |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend | Niet als giftig bekend |
| Snoeimaanden | Februari–maart | Maart–april |
Het beste kenmerk per seizoen
- Lente
- De witte kornoelje bloeit in mei–juni met geelwitte bloempjes, de rode kornoelje in juni met witte schermen. Scheur bij beide een blad voorzichtig: er blijven dunne witte draadjes hangen, typisch voor kornoeljes.
- Zomer
- Draai een blad om: blauwgrijs aan de onderkant bij de witte kornoelje, groener bij de rode. Bonte vormen met wit of geel gerande bladeren zijn meestal witte kornoeljes.
- Herfst
- De besjes beslissen: blauwzwart bij de rode kornoelje, wit tot blauwig wit bij de witte kornoelje. Het blad van de rode kornoelje kleurt wijnrood, dat van de witte rood tot paars.
- Winter
- Nu vallen beide op met hun rode twijgen. Bij de witte kornoelje kleuren de jonge twijgen rondom koraalrood; bij de rode kornoelje zijn ze aan de zonkant bloedrood en aan de schaduwkant groenig.
Waar groeien ze?
De rode kornoelje is inheems en groeit in hagen, houtkanten en bosranden, het liefst op kalkhoudende grond. De witte kornoelje komt uit Siberië, Noord-China en Korea en staat bij ons in tuinen en openbaar groen, vaak in groepen langs vijvers of wegen.
Welke kies je voor je tuin?
- Kies de inheemse rode kornoelje voor een gemengde haag, een houtkant of een talud: hij groeit bijna overal, vormt via uitlopers een dicht struweel en geeft bloemen voor insecten en besjes voor de vogels.
- De witte kornoelje is de beste keuze voor felle wintertwijgen in een border of bij een vijver; snoei hem elk voorjaar flink, want alleen jonge twijgen kleuren mooi rood. De besjes van beide zijn niet eetbaar.
Wist je dat? Het harde, taaie hout van de rode kornoelje werd vroeger gebruikt voor spiesen en pinnen; de Engelse naam dogwood komt waarschijnlijk van dagwood, ‘spieshout’.
Verder lezen
- Fiche: Rode kornoelje
- Fiche: Witte kornoelje
- Rode kornoelje snoeien: wanneer en hoe
- Witte kornoelje snoeien: wanneer en hoe
- Determinatietabel