Engels raaigras

Zo herken je hem

Groeivorm

Overblijvend gras in losse tot dichte polletjes, 10–60 cm hoog, zonder uitlopers.

Blad

Smal, 2–6 mm breed, donkergroen en aan de onderkant opvallend glanzend; in de knop gevouwen. Kort tongetje en kleine oortjes aan de bladvoet.

Bloem

Platte, rechte aar van 10–25 cm, van mei tot augustus. De aartjes zitten afwisselend links en rechts, met hun smalle kant tegen de stengel, en hebben geen naalden.

Stengel

Glad, rechtop of schuin opstijgend; de voet van de scheuten is vaak rood- tot paarsachtig.

Wortels

Een dicht netwerk van fijne wortels, vooral in de bovenste laag van de bodem.

Verwarring met

Italiaans raaigras heeft naalden aan de aartjes, is groter en lichter groen en heeft opgerold jong blad. Kweek heeft kruipende wortelstokken en aartjes die met hun brede kant tegen de stengel staan. Bij raaigras zit er maar één kafje aan de buitenkant van elk aartje.

Bloei: mei–augustus · Snoeien: juni en september

Waarom in je tuin?

• Zeer sterk tegen betreding: ideaal voor paden, speelgazons en plekken waar veel gelopen wordt.
• Voedsel voor rupsen van graslandvlinders en nachtvlinders die op allerlei grassen leven.
• De rijpe zaden worden gegeten door mussen, vinken en andere zaadeters.
• Overwinterende ganzen grazen graag op raaigrasweiden in de polders.
• Kiemt en groeit snel: kale plekken in een gazon zijn binnen een paar weken weer groen.
• Een belangrijk voedergewas voor koeien en paarden en een van de meest gezaaide grassen van Europa.

Waar staat een engels raaigras graag?

• In het wild in graslanden, wegbermen en op dijken, paden, erven en andere betreden, voedselrijke plaatsen.
• Houdt van vruchtbare, vochthoudende grond: leem, klei of humusrijk zand. Op arme, droge grond verdwijnt het langzaam.
• Zon tot lichte schaduw; in diepe schaduw wordt het ijl.
• In de tuin: in een gazon, speelweide of pad. In een bloemenweide zaai je liever weinig of geen raaigras.

Mooi samen met

• Witte klaver: Bloeit tussen het gras van een gazon, bindt stikstof uit de lucht en is geliefd bij bijen.
• Kleine ratelaar: Remt de grassen af en maakt zo ruimte voor bloemen in een te grasrijke weide.
• Madeliefje: Bloeit bijna het hele jaar tussen het korte gras van een gazon.
• Gewone rolklaver: Gele bloemen voor bijen en waardplant voor blauwtjes in een weide.
• Margriet: Witte bloemen in mei–juni die mooi opvallen tussen de grassen van een hooiland.

Hoe en wanneer plant je een engels raaigras?

1. Raaigras zaai je: haal nooit planten of graszoden uit een berm of uit de natuur. Koop zaad of een gazonmengsel bij een tuincentrum of zaadhandel.
2. Zaai van half april tot eind mei of van eind augustus tot half september, als de grond warm en vochtig is.
3. Maak de grond fijn en vlak, strooi het zaad in twee richtingen, ongeveer 25–35 g per m² voor een gazon, en hark het licht in.
4. Rol of druk de grond aan en houd hem vochtig tot het gras 5 cm hoog is; het kiemt al na een à twee weken.
5. Voor een bloemrijke weide kies je een mengsel van inheemse grassen en bloemen met weinig of geen raaigras, en zaai je dat in september–oktober.
6. Maai een nieuw gazon voor het eerst als het gras 8–10 cm hoog is, en dan niet korter dan 5 cm.

Verzorgen

Water

Een gazon met raaigras wordt bruin bij lange droogte, maar loopt na regen weer uit. Sproeien is meestal niet nodig.

Bemesten

In een gazon hooguit één keer per jaar wat compost. In een bloemenweide nooit: mest maakt raaigras zo sterk dat de bloemen verdwijnen.

Maaien

Een gazon maai je van april tot oktober op 4–6 cm. Een hooiland maai je twee keer per jaar, eind juni en in september, en je voert het maaisel af.

Verschralen

Wil je van een raaigrasgazon een bloemenweide maken, maai dan een paar jaar lang twee keer per jaar en voer het maaisel telkens af, zodat de grond armer wordt.

Ratelaar

Zaai kleine ratelaar in een grasrijke weide: die halfparasiet tapt grassen af, remt ze en geeft bloemen meer ruimte.

Tip: Wil je van je gazon een bloemenweide maken, spit dan niet om, maar maai twee keer per jaar en voer het maaisel af: zo wordt de grond armer en verliest raaigras zijn voorsprong. Zaai er kleine ratelaar bij om het sneller te laten gaan.

Snoeien en maaien

Snoeimaanden: juni en september.

Wanneer: In een hooiland eind juni en in september; een gazon maai je van april tot oktober, telkens als het gras 8–10 cm hoog is.

Hoe:

• Maai een hooiland met een zeis, bosmaaier of balkmaaier op 5–10 cm hoogte.
• Laat het maaisel een paar dagen liggen zodat zaden uitvallen en dieren kunnen wegkruipen, en hark het dan weg.
• Laat bij elke maaibeurt een strook of hoek staan: daar overwinteren rupsen en andere insecten in de graspollen.
• Maai een gazon nooit meer dan een derde van de lengte in één keer weg.

Let op: Kijk voor het maaien van hoog gras of er geen egels, padden of jonge vogels in zitten, en maai van binnen naar buiten zodat dieren kunnen vluchten.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Zaai in april–mei of van eind augustus tot half september; kiemt na 7–14 dagen. In een weide zaait het zich ook zelf uit als je de aren laat rijpen.

Zoden

Stukken graszode kun je verplaatsen om kale plekken in een gazon te herstellen, het hele groeiseizoen door bij vochtig weer.

Hoe komt een engels raaigras de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Blijft de hele winter groen; bij strenge vorst verkleurt het blad wat, maar in maart loopt het weer uit.
• Winterhard tot ongeveer −25 °C, al kan lange, strenge vorst zonder sneeuw kale plekken geven.
• Ganzen, konijnen en hazen grazen in de winter op het groene blad.
• Laat een strook hoger gras staan: rupsen en kevers overwinteren tussen de pollen.

Ziektes en plagen

• Overheersen: In een bloemenweide op rijke grond verdringt raaigras de bloemen. Maai en voer af, zaai kleine ratelaar en bemest nooit.
• Roest: Oranje stuifpoeder op het blad in de nazomer, vooral bij droogte. Gewoon maaien en het maaisel afvoeren; het gras herstelt.
• Rode draad: Rozerode plekken met roze draadjes in het gazon bij nat weer. Vaak een teken van een uitgeputte grond: wat compost en verluchten helpen.
• Hooikoorts: Het stuifmeel is een belangrijke oorzaak van hooikoorts van mei tot juli. Maai een gazon voor het in aar komt als iemand in huis gevoelig is.
• Kale plekken: Na droogte of veel betreding: hark de plek open, zaai bij en houd vochtig.

Het jaar rond

• Maart: Het gras begint weer te groeien. Mos en vilt uit het gazon harken.
• April: Zaaien en kale plekken bijzaaien. Eerste maaibeurt van het gazon.
• Mei: De aren verschijnen en de bloei begint.
• Juni: Volle bloei: veel stuifmeel in de lucht. Hooiland maaien eind juni.
• Juli: Het zaad rijpt. Mussen en vinken eten ervan.
• Augustus: Eind augustus: de beste tijd om te zaaien.
• September: Tweede maaibeurt van het hooiland, maaisel afvoeren. Kale plekken bijzaaien.
• Oktober: Laatste maaibeurt van het gazon.
• December: Blijft groen. Ganzen en konijnen grazen op het blad.

Wist je dat?

• De naam raaigras is ontleend aan het Engelse ray-grass; vandaar ook de naam Engels raaigras.
• Lolium was bij de Romeinen de naam van dolik, een giftig verwant onkruid in graanvelden, dat Vergilius al ‘ongelukkig’ noemde. Dolik wordt vaak gezien als het onkruid tussen de tarwe uit de Bijbel.
• Engels raaigras was in de 17e eeuw een van de eerste grassen die in Engeland bewust werden gezaaid voor weiden en hooi.