Witte klaver

Zo herken je hem

Groeivorm

Laag en kruipend, 5–20 cm hoog. Lange bovengrondse uitlopers wortelen op de knopen en vormen dichte matten.

Blad

Drietallig, op lange stelen die rechtstreeks uit de uitlopers komen. De ronde tot eironde blaadjes zijn fijn getand en hebben vaak een witachtige V-vormige vlek.

Bloem

Bolronde hoofdjes van 1,5–2,5 cm op lange, bladloze steeltjes, van mei tot september. Wit of licht roze, met een honingachtige geur.

Vrucht/Zaad

Na de bloei buigen de bloempjes omlaag en worden ze bruin. Daarin zitten kleine peultjes met 3–4 gele tot bruine zaadjes.

Wortels

Een penwortel bij jonge planten, daarna vooral wortels op de knopen, met roze knolletjes waarin stikstofbindende bacteriën leven.

Verwarring met

Rode klaver heeft paarsroze hoofdjes zonder lange steel en kruipt niet. Bastaardklaver heeft roze-witte hoofdjes en wortelt niet op de knopen. Witte klaverzuring heeft hartvormige blaadjes en smaakt zuur.

Bloei: mei–september · Snoeien: april–oktober

Waarom in je tuin?

• Topplant voor bijen: honingbijen en hommels halen er van mei tot september nectar en stuifmeel.
• Waardplant voor rupsen van onder meer het icarusblauwtje en verschillende nachtvlinders.
• Maakt zelf stikstof aan via wortelknolletjes, zodat een gazon met klaver groen blijft zonder kunstmest.
• Verdraagt maaien en betreding: ideaal voor een bloemrijk gazon of een speelweide.
• Werd vroeger bewust in weilanden gezaaid als eiwitrijk veevoer en als groenbemester.

Waar staat een witte klaver graag?

• In het wild: gazons, weilanden, bermen, dijken, paden en open plekken op vrijwel elke grondsoort.
• Zon of lichte halfschaduw; in diepe schaduw bloeit hij nauwelijks.
• Gewone tot vochtige grond: zand, leem of klei. Arme grond is geen probleem, want hij maakt zelf stikstof aan.
• Ideaal in een bloemrijk gazon, een speelweide, tussen tegels of als groenbemester op kale grond.

Mooi samen met

• Madeliefje: De klassieke partner in een bloemrijk gazon, in bloei van maart tot oktober.
• Gewone brunel: Paarse bloemen in de zomer; verdraagt ook maaien.
• Gewone rolklaver: Gele vlinderbloemen en waardplant voor het icarusblauwtje.
• Kruipend zenegroen: Blauwe bloemen in het voorjaar, voor de klaver bloeit.

Hoe en wanneer plant je een witte klaver?

1. Zaai van april tot juni of van eind augustus tot half september, als de grond warm en vochtig is.
2. Meng het fijne zaad met wat zand, strooi het breedwerpig uit en hark het hooguit 0,5 cm in.
3. In een bestaand gazon: maai kort, hark de grasmat open en zaai in de kale plekken.
4. Druk de grond aan en houd hem 2–3 weken vochtig tot de kiemplantjes er staan.
5. Plantjes uit een kwekerij van inheemse planten zet je op 20–30 cm; ze vormen in één seizoen een mat.
6. Graaf nooit planten uit in de natuur; koop zaad of plantjes van inheemse herkomst.

Verzorgen

Water

Na het zaaien vochtig houden. Daarna niet meer nodig: in een droge zomer bloeit hij minder, maar hij komt terug.

Bemesten

Nooit nodig. Stikstofmest helpt vooral het gras, dat de klaver dan verdringt.

Maaien

Maai om de 3–4 weken op 5–6 cm, zodat hij tussendoor kan bloeien. Maai liefst in twee helften, zodat er altijd bloemen voor de bijen overblijven.

Woekeren

In een border kruipen de uitlopers tussen andere planten. Trek ze geregeld los; ze wortelen ondiep.

Zaad laten vallen

Laat af en toe een stuk ongemaaid tot de hoofdjes bruin zijn: zo zaait hij zichzelf uit.

Tip: Wil je een bijvriendelijk gazon zonder veel werk? Maai hoger (5–6 cm) en minder vaak, en stop met bemesten: de klaver verschijnt vanzelf en houdt het gazon groen.

Snoeien en maaien

Snoeimaanden: april–oktober.

Wanneer: Maaien van april tot oktober, om de 3–4 weken.

Hoe:

• Zet de maaier op 5–6 cm: korter maaien laat weinig bloemen over.
• Maai na een bloeigolf, als de meeste hoofdjes bruin zijn.
• Wissel af: maai de ene helft, en de andere helft twee weken later.
• Maai in oktober een laatste keer en laat het gazon dan rusten.

Let op: Maai niet als het gazon vol bloemen en bijen staat: maai liefst ’s avonds of vlak na een bloeigolf.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

In april–juni of eind augustus–september; kiemt in 1–2 weken bij warm, vochtig weer.

Uitlopers

Steek in het voorjaar een stukje mat met gewortelde uitlopers af en plant het elders.

Hoe komt een witte klaver de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Blijft in zachte winters deels groen; bij strenge vorst sterven de bladeren af, maar de uitlopers overleven.
• Volledig winterhard, tot ver onder −25 °C.
• In het voorjaar loopt hij vanaf de knopen weer uit en vult hij kale plekken in het gazon.

Ziektes en plagen

• Bijen in het gazon: Een bloeiend klavergazon zit vol bijen. Laat kinderen er schoenen dragen, of maai de speelzone vaker.
• Te veel klaver: Wie een zuiver grasgazon wil, ziet klaver als onkruid. Klaver wijst op arme grond: zie het als een gratis bemester.
• Snuitkevertjes: Halvemaanvormige hapjes uit de bladrand. Onschuldig; vogels en loopkevers ruimen ze op.
• Meeldauw: Een wit waas op de bladeren in droge nazomers. Maaien en wat regen lossen het vanzelf op.

Het jaar rond

• Maart: De uitlopers lopen weer uit. Kale plekken in het gazon openharken.
• April: Zaaien. Eerste maaibeurt op 5–6 cm.
• Mei: Begin van de bloei. Maaien om de 3–4 weken, in twee helften.
• Juni: Volle bloei, druk bezocht door bijen en hommels. Maaien na een bloeigolf.
• Juli: Bloei. Maaien om de 3–4 weken; laat een stuk staan voor zaad.
• Augustus: Bloei. Eind augustus zaaien in kale plekken. Maaien.
• September: Laatste bloemen. Zaaien tot half september. Maaien.
• Oktober: Laatste maaibeurt van het jaar.
• November: Rust. Bij zacht weer blijven de bladeren deels groen.
• December: Rust.

Wist je dat?

• Een klavertjevier is een zeldzame afwijking en geldt al eeuwenlang als geluksbrenger.
• De wetenschappelijke naam zegt het al: Trifolium betekent ‘drieblad’ en repens ‘kruipend’.
• Sommige planten van witte klaver maken blauwzuur vrij als het blad beschadigd wordt, een verdediging tegen slakken; zulke planten komen vaker voor in warmere streken.