Basterdklaver

Zo herken je hem

Groeivorm

Kortlevend, overblijvend kruid van 20–60 cm, met opstijgende tot rechtopgaande, kale stengels die niet aan de knopen wortelen.

Blad

Drietallig; de deelblaadjes zijn eirond tot elliptisch, 1–3 cm, fijn gezaagd en zonder witte vlek. Grote, spitse steunblaadjes.

Bloem

Bolle hoofdjes van 1,5–2,5 cm op lange steeltjes uit de bladoksels; de bloempjes zijn eerst wit, kleuren daarna roze en hangen na de bloei bruin naar beneden. Bloeit van juni tot september.

Vrucht/Zaad

Kleine peultjes met twee tot vier zaadjes, verborgen tussen de verdorde, bruine bloempjes.

Wortels

Een penwortel met zijwortels en stikstofbindende knolletjes; geen kruipende stengels.

Verwarring met

Witte klaver heeft kruipende, wortelende stengels, vaak een witte vlek op de blaadjes en meestal witte hoofdjes. Rode klaver heeft roze tot paarsrode hoofdjes die vlak boven twee blaadjes zitten. Basterdklaver herken je aan de wit-roze hoofdjes op lange steeltjes en de opstijgende, niet wortelende stengels.

Bloei: juni–september · Snoeien: juli en september

Waarom in je tuin?

• Bloeit van juni tot september en is een goede nectarplant: honingbijen, hommels en andere bijen bezoeken de hoofdjes druk.
• Bindt via knolletjes aan de wortels stikstof uit de lucht.
• De tweekleurige hoofdjes, wit en roze, zijn mooi in een vochtige bloemenweide.
• Verdraagt nattere en zuurdere grond dan rode klaver, en geeft daar toch een klaverbloei.
• Een oude voederplant: het werd vroeger gezaaid in hooilanden en weiden, vooral op natte grond.

Waar staat een basterdklaver graag?

• In het wild in vochtige graslanden, hooilanden, bermen, langs sloten, op akkerranden en braakland.
• Zon tot lichte halfschaduw.
• Vochtige tot natte, matig voedselrijke klei- of leemgrond; het verdraagt ook wat zure grond.
• In de tuin: in een vochtige bloemenweide, een natte berm of aan de rand van een vijver.

Mooi samen met

• Echte koekoeksbloem: Roze, rafelige sterretjes in dezelfde vochtige hooiweide.
• Moerasrolklaver: Gele bloemen voor hommels in dezelfde natte weide.
• Pinksterbloem: Bloeit eerder, in april–mei, in hetzelfde vochtige grasland.
• Grote ratelaar: Een halfparasiet die het gras afremt, zodat klavers en kruiden meer ruimte krijgen.

Hoe en wanneer plant je een basterdklaver?

1. Koop zaad van inheemse herkomst bij een zadenhandel voor inheemse planten; vraag liefst naar wilde herkomst en niet naar zaad van voederrassen.
2. Zaai in maart–april of in augustus–september ter plaatse op open grond, of in een bestaand grasland op opengeharkte plekjes.
3. Strooi dun, hark licht in en druk aan.
4. Hou de grond vochtig tot de kieming.
5. Plantjes uit een pot zet je op 30 cm van elkaar.
6. Graaf nooit planten uit in de natuur.

Verzorgen

Water

In een vochtige weide niet nodig; op droge grond kwijnt het weg.

Bemesten

Niet nodig; het maakt zelf stikstof aan.

Maaien

Een vochtige bloemenweide maai je half juli, na de eerste bloei, en opnieuw in september; voer het maaisel af.

Kortlevend

De planten leven maar een paar jaar. Laat ze zaad zetten, zodat er nieuwe opkomen.

Grazers

Zaai het niet in een paardenweide en hou het daar beperkt; lees de waarschuwing hieronder.

Tip: Zaai basterdklaver op het natste stuk van je bloemenweide, waar rode klaver het moeilijk heeft: het verdraagt nattere grond en geeft de bijen daar toch een klaverbloei.

Snoeien en maaien

Snoeimaanden: juli en september.

Wanneer: Geen echte snoei. Een vochtige bloemenweide maai je half juli en opnieuw in september.

Hoe:

• Maai na de eerste bloei, als een deel van de hoofdjes bruin is: dan bloeit het opnieuw in de nazomer.
• Laat het maaisel een paar dagen liggen en voer het dan af.
• Laat een strook staan tot in het najaar voor insecten.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Rijpt van juli tot september. Pluk droge hoofdjes, wrijf ze uit en zaai in het voorjaar of de nazomer.

Hoe komt een basterdklaver de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Het blad sterft grotendeels af; de plant overwintert met knoppen aan de voet.
• Volledig winterhard en bestand tegen natte winters.
• In het voorjaar loopt het snel weer uit.

Ziektes en plagen

• Kortlevend: Na twee tot drie jaar verdwijnen oude planten. Laat ze zaad zetten of zaai bij.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad in droge nazomers. Onschuldig.
• Verdringing: In hoog, rijk gras verdwijnt het. Maai twee keer per jaar en voer het maaisel af.
• Paardenweide: Veel basterdklaver in een paardenweide of in hooi kan problemen geven. Hou het daar beperkt.

Het jaar rond

• Maart: Zaaien op opengeharkte plekjes in een vochtige weide.
• April: De plant loopt weer uit.
• Juni: Eerste wit-roze hoofdjes; bijen en hommels komen af.
• Juli: Volle bloei. Half juli maaien na de eerste bloei.
• Augustus: Tweede bloei op de hergroei. Zaaien kan.
• September: Laatste bloei; tweede maaibeurt en maaisel afvoeren.
• November: Rust; de plant overwintert aan de voet.

Wist je dat?

• De Engelse naam alsike komt van Alsike, een parochie in Zweden, waar Linnaeus de plant aantrof.
• Linnaeus dacht dat het een kruising was tussen witte en rode klaver, vandaar hybridum en de Nederlandse naam basterdklaver; in werkelijkheid is het een eigen soort.
• Vroeger was het een belangrijk voedergewas op natte, zure grond, waar rode klaver slecht groeit.