
Foto: William (Ned) Friedman, CC BY-SA 4.0 · bron
Struik · Magnoliafamilie (Magnoliaceae)
Magnolia
· ook: Beverboom
De magnolia is een van de mooiste voorjaarsbloeiers: in maart–april opent hij grote, tulp- of stervormige bloemen in wit, roze of paars op de nog kale takken. Het is een struik of boompje van 4–8 m dat traag groeit en met de jaren breed en sierlijk wordt. De bekendste is de tulpmagnolia (Magnolia × soulangeana); de stermagnolia (Magnolia stellata) blijft veel kleiner. Hij wil een beschutte plek, humusrijke, licht zure grond en vooral rust: hoe minder je snoeit en spit, hoe beter.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zure grond
zuur
Winterhard
In heel België
geen bescherming nodig
Grootte
4–8 m
hoog
Bloei
maart–mei
| Snoeimaanden | mei–juli |
|---|---|
| Hoogte | 4–8 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Weinig |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | maart–mei |
Herkennen
Hoe herken je een magnolia?
- Groeivorm
- Struik of boompje van 4–8 m, vaak meerstammig, met een brede, open kroon.
- Blad
- Verspreid, groot (10–20 cm), omgekeerd eivormig en gaafrandig.
- Schors
- Glad en grijs.
- Bloem
- Grote witte, roze of paarse tulp- of stervormige bloemen, maart–april, vóór het blad.
- Vrucht
- Kegelvormige vruchten met rode zaden.
- Verschil met de Amerikaanse tulpenboom
- De tulpenboom heeft blad met een afgeknotte top en bloeit pas in juni.
Bloei: maart–mei · Snoeien: mei–juli
Herkennen per kenmerk: Witte bloesem · Roze bloesem · Paarse of blauwe bloemen
Lijkt op, maar is het niet
- Amerikaanse tulpenboom Liriodendron tulipifera: blad met afgeknotte top en bloei in juni. Verschil met Amerikaanse tulpenboom
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Spectaculaire bloei in maart–april, nog vóór het blad.
- Ook in de winter mooi, met harige bloemknoppen op grijze takken.
- Weinig werk: snoeien is zelden nodig.
- Een maat voor elke tuin: de stermagnolia past in een kleine tuin, de tulpmagnolia is een solitair voor een ruime tuin.
Waar staat een magnolia graag?
- Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
- Beschut, uit de koude wind, en liefst niet op het oosten: de ochtendzon na een vorstnacht kleurt bevroren bloemen bruin.
- Humusrijke, licht zure grond die vocht vasthoudt maar niet nat blijft; op kalkrijke grond krijgen de meeste magnolia’s gele bladeren.
- Reken op 4–5 m breed voor een tulpmagnolia: zet hem vrij, als blikvanger in het gazon of de border.
- Licht
- Zon of halfschaduw
- Grond
- Zure grond
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 8 m hoog, 5 m breed
- Winterhard
- In heel België, geen bescherming nodig
Mooi samen met
- Japanse esdoorn: Houdt van dezelfde beschutte plek en humusrijke grond, en kleurt mooi in de herfst.
- Rododendron: Bloeit na de magnolia, op dezelfde licht zure grond.
- Lavendelheide: Groenblijvend, met witte bloemtrossen in het voorjaar; ook voor zure grond.
- Kleine maagdenpalm: Groenblijvende bodembedekker die de grond koel houdt, zodat je niet hoeft te schoffelen.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een magnolia?
- Plant in het voorjaar (maart–april) of in de vroege herfst, uit pot of met kluit.
- Graaf een ruim, niet te diep plantgat en meng er bladaarde of compost door.
- Zet de kluit niet dieper dan hij stond: de vlezige wortels lopen ondiep.
- Zet een jonge boom aan een paal en bedek de grond met een laag bladaarde of schors.
- Kies meteen de goede plek: een magnolia laat zich slecht verplanten.
Verzorgen
- Water
- De eerste jaren bij droogte, ook in de zomer: dan worden de bloemknoppen voor volgend jaar gevormd.
- Mulchen
- Elk voorjaar een laag bladaarde of compost; spit of schoffel niet onder de kroon.
- Bemesten
- Weinig nodig; op armere grond in maart wat compost of een meststof voor zuurminnende planten.
- Geduld
- Een jonge plant bloeit soms pas na een paar jaar rijk; een zaailing pas na vele jaren.
Tip: Plant hem niet op het oosten: na een vorstnacht kleurt de vroege zon de bevroren bloemen bruin. Een plek met middag- of avondzon, beschut tegen wind, is beter.
Wanneer snoei je een magnolia?
Snoeimaanden: mei–juli.
Wanneer: Na de bloei (mei–juli).
Hoe:
- Snoei zo weinig mogelijk: grote wonden genezen slecht en je verliest de bloemknoppen.
- Haal alleen dode, kruisende of storende takken weg en zaag terug tot op een zijtak of de stam, zonder een stomp te laten staan.
- Bij een geënte plant: knip wilde scheuten van onder de entplaats weg zodra je ze ziet.
Let op: Snoei niet in de winter of het vroege voorjaar: dan knip je de bloemknoppen weg en bloeden de wonden.
Vermeerderen
- Afleggen
- Buig in het voorjaar een lage tak naar de grond, kerf hem aan de onderkant licht in en dek hem af met aarde; na 1–2 jaar kan je hem losmaken.
- Zaaien
- Haal in de herfst de rode zaadhuid van de zaden, laat ze koud overwinteren en zaai in het voorjaar. Zaailingen bloeien pas na vele jaren en lijken niet altijd op de ouder.
Hoe komt een magnolia de winter door?
Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.
- Goed winterhard; het risico zit in late nachtvorst, die open bloemen bruin kleurt.
- De harige bloemknoppen zitten de hele winter al klaar: knip er niet aan.
- Dreigt er nachtvorst in volle bloei, dan kan je een kleine struik met een vlies afdekken.
Ziektes en plagen
- Nachtvorst: Bruine, slappe bloemen na een koude nacht. Bij een grote boom is er weinig aan te doen; kies een beschutte plek, en eventueel een ras dat later bloeit.
- Schildluis: Bultjes op de twijgen, kleverige honingdauw en zwarte roetdauw op het blad. Borstel ze weg of knip zwaar aangetaste twijgjes weg.
- Gele bladeren: Geel blad met groene nerven op kalkrijke grond. Mulch met bladaarde en geef een meststof voor zuurminnende planten.
- Weinig bloei: Te jong, te veel schaduw, droogte in de zomer of op het verkeerde moment gesnoeid. Geef water in droge zomers en snoei alleen na de bloei.
Het jaar rond
- Maart: Planten; eerste bloemen bij de stermagnolia.
- April: Volle bloei: let op nachtvorst.
- Mei: Snoeien na de bloei, alleen als het nodig is; mulchen.
- Juni: Snoei afronden; water geven bij droogte.
- Juli: Laatste maand om te snoeien; de bloemknoppen voor volgend jaar worden gevormd.
- September: Kegelvormige vruchten met rode zaden.
- Oktober: Zaden oogsten om te zaaien; planten kan weer.
Gebruiken
Wat kan je ermee?
- Tuin en landschap
- Spectaculaire voorjaarsbloeier als solitair in een ruime tuin.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Magnolia’s behoren tot de oudste bloemplanten; de bloemen worden door kevers bestoven.
- De naam eert de Franse plantkundige Pierre Magnol (1638–1715) uit Montpellier.
- De harige knoppen die je de hele winter ziet, zijn de bloemknoppen van het volgende voorjaar.
- Magnolia is genoemd naar Pierre Magnol, een Franse plantkundige uit Montpellier die als een van de eersten planten in families indeelde.
- De bekendste tuinmagnolia, Magnolia × soulangeana, is een kruising die begin 19e eeuw ontstond in de tuin van Étienne Soulange-Bodin bij Parijs.