Lavendelheide

Hoe herken je een lavendelheide?

Groeivorm

Groenblijvende, dichte, rondachtige struik van 1–3 m.

Blad

In rozetten aan de twijgtoppen, 3–8 cm, smal-ovaal, fijn gezaagd en leerachtig; jong blad koper- tot vuurrood.

Schors

Grijsbruin, schilferig.

Bloem

Hangende trossen kleine witte of roze klokjes (zoals lelietjes-van-dalen) in maart–april; de knoppen staan de hele winter al klaar.

Vrucht

Kleine, droge doosvruchtjes.

Verschil met de glansmispel

De glansmispel heeft ook rode jonge scheuten, maar groter blad en witte bloemschermen, en is niet kieskeurig voor de grond.

Verschil met skimmia

Skimmia heeft gaaf, aromatisch blad en rode knoppen in de winter.

Bloei: maart–april · Snoeien: mei

Herkennen per kenmerk: Groenblijvend blad · Hangende bloemtrossen

Lijkt op, maar is het niet

• Glansmispel Photinia: ook rode jonge scheuten, maar groter blad en witte bloemschermen; niet kieskeurig voor de grond. Verschil met glansmispel
• Skimmia Skimmia japonica: gaaf, aromatisch blad en rode knoppen in de winter. Verschil met skimmia

Waarom in je tuin?

• Het hele jaar groen, met vuurrode jonge scheuten in het voorjaar.
• Trossen witte of roze klokjes in maart–april, als er nog weinig bloeit.
• De vroege bloemen zijn goed voor hommelkoninginnen.
• Groeit traag en blijft compact: geschikt voor een kleine tuin of een grote pot.

Waar staat een lavendelheide graag?

• Halfschaduw tot schaduw, beschut tegen koude wind en tegen vroege ochtendzon na een vriesnacht.
• Zure, humusrijke grond die vochtig blijft maar niet nat is; op kalkrijke grond wordt het blad geel.
• Niet onder of naast een walnoot: hij verdraagt juglon, de stof die de walnoot afgeeft, slecht.
• Reken op 1–3 m hoog en zo’n 2 m breed; in een grote pot blijft hij kleiner.

Licht

Halfschaduw of schaduw

Grond

Zure grond

Vocht

Normaal

Grootte

2 m hoog, 2 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Rododendron: Wil dezelfde zure, humusrijke grond en halfschaduw.
• Camelia: Groenblijvend en vroeg bloeiend, voor dezelfde zure, beschutte plek.
• Japanse esdoorn: Fijn, sierlijk blad en herfstkleur naast het glanzende groen.
• Varens: Vullen de schaduwrijke, zure grond aan de voet van de struik.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Verdraagt schaduw en past onder grote bomen zoals: zomereik, wintereik, moeraseik, moseik, amerikaanse eik, steeneik
• Houden net als deze plant van zure grond: struikhei, rododendron, skimmia, framboos, blauwe bes, toverhazelaar, brem, gaspeldoorn

Liever niet bij

• De notelaar scheidt juglon af, waar deze plant gevoelig voor is: okkernoot

Hoe en wanneer plant je een lavendelheide?

1. Plant in april of in september–oktober.
2. Meng de plantgrond met zure bladcompost of grond voor rododendrons zonder turf; op kalkrijke grond kies je beter een grote pot of een verhoogd bed met zure grond.
3. Plant niet dieper dan hij in de pot stond: de wortels zitten ondiep.
4. Geef na het planten ruim regenwater en leg een laag naaldstrooisel, schors of bladcompost over de grond.

Verzorgen

Water

Geef regenwater bij droogte; kalkrijk leidingwater maakt de grond op termijn minder zuur.

Bemesten

In het voorjaar wat mest voor zuurminnende planten.

Mulchen

Een laag naaldstrooisel, schors of bladcompost houdt de ondiepe wortels koel en vochtig.

In pot

Gebruik zure potgrond en een pot met afvoergat, geef regenwater en bescherm de pot bij strenge vorst.

Tip: Heb je kalkrijke grond? Zet lavendelheide dan in een grote pot met zure potgrond en geef alleen regenwater: dat lukt veel beter dan de tuingrond zuur maken.

Wanneer snoei je een lavendelheide?

Snoeimaanden: mei.

Wanneer: Na de bloei, in mei.

Hoe:

• Weinig nodig: knip de uitgebloeide trossen weg, net onder de bloemtros.
• Kort te lange of scheve takken in tot net boven een bladrozet; hij loopt daar weer uit.

Let op: Alleen op zure grond; geef regenwater.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

Neem in de (na)zomer halfhoutige stekken van 8–10 cm en laat ze wortelen in een mengsel van zand en zure potgrond, onder glas of plastic.

Afleggen

Buig in het voorjaar een lage tak naar de grond, kerf hem licht in en dek hem af met zure grond; na een jaar heeft hij wortels.

Hoe komt een lavendelheide de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Winterhard; de bloemknoppen staan de hele winter klaar en verdragen gewone vorst.
• Late nachtvorst in april beschadigt de rode jonge scheuten en de bloemen: dek de struik dan af met vlies.

Ziektes en plagen

• Pierisnetwants: Bovenaan geelwit gespikkeld blad, onderaan zwarte vlekjes en kleine wantsen. Knip zwaar aangetaste takken weg; een plek die niet te warm en te droog is, helpt.
• Geel blad: Geel blad met groene nerven door kalk in de grond of in het gietwater. Geef regenwater en mest voor zuurminnende planten.
• Taxuskever: Halvemaanvormige hapjes uit de bladranden; de larven vreten aan de wortels. Bestrijd de larven in het voorjaar of de late zomer met aaltjes.
• Vorstschade: Bruine jonge scheuten na een late nachtvorst. Knip ze weg; de struik loopt opnieuw uit.

Het jaar rond

• Maart: De bloei begint: voedsel voor hommelkoninginnen.
• April: Bloei; jonge rode scheuten beschermen tegen late nachtvorst; planten.
• Mei: Snoeien: uitgebloeide trossen weg; aaltjes tegen taxuskever.
• Juni: Mulchen en regenwater geven bij droogte.
• Augustus: Stekken nemen; aaltjes tegen taxuskever.
• September: Planten kan weer.
• December: De bloemknoppen voor het voorjaar staan al klaar.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Groenblijvende struik voor zure grond, met rode jonge scheuten en vroege bloei.

Voor de natuur

De vroege bloemen zijn goed voor hommelkoninginnen.

Let op: Giftig voor mens en dier.

Goed voor dieren

Hommels

Nectar en stuifmeel voor hommels, ook uit diepe bloemen en vroeg in de lente.

Wist je dat?

• Alle delen zijn giftig, ook voor honden en katten. Hij wil zure grond, net als rododendron.
• In Japan heet hij asebi, geschreven met de tekens voor ‘paard’, ‘dronken’ en ‘boom’: paarden die van het blad eten, gaan wankelen.
• Pieris is genoemd naar de Pieriden, de muzen uit Pierië in de Griekse mythologie.
• In het Japans heet de struik asebi, geschreven met tekens die ‘paard-dronken-boom’ betekenen: paarden die van het blad eten, gaan wankelen.