Foto: Dalgial, CC BY-SA 3.0 · bron
Heester · Oleaceae
Witte forsythia
Abeliophyllum distichum
In andere talen: Forsythia blanc (Français) · White forsythia (English)
De witte forsythia komt uit Korea, waar ze in het wild zeldzaam is. Het is een losse, bladverliezende struik van 1–1,5 m met dunne, boogvormig overhangende takken, familie van de gewone forsythia. Al in februari–maart gaan op de kale takken de donkere, purperen knoppen open in witte, soms licht roze getinte bloempjes met een zoete amandelgeur. Daarmee is ze een van de vroegste geurende struiken in de tuin. Er bestaat ook een roze bloeiende vorm, en tegen een muur blijft ze compact genoeg voor een kleine tuin.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -20 °C
Grootte
1,5 m
hoog, 1,5 m breed
Bloei
februari–april
| Snoeimaanden | april |
|---|---|
| Hoogte | 1,5 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | februari–april |
Herkennen
Hoe herken je een witte forsythia?
- Groeivorm
- Losse struik van 1–1,5 m hoog en breed, met dunne, boogvormige takken; tegen een muur kan ze hoger geleid worden.
- Blad
- Eirond, dofgroen en tegenoverstaand, in twee rijen langs de twijgen.
- Bloem
- Vierslippige, stervormige bloempjes van ongeveer 1 cm in trosjes langs de takken van vorig jaar, in februari–maart.
- Kleur
- Wit, soms met een roze zweem, uit donkere, purperen knoppen.
- Geur
- Zoet, met een vleugje amandel; vooral op een zachte, zonnige dag goed te ruiken.
- Vrucht
- Ronde, platte, gevleugelde vruchtjes; in onze tuinen weinig opvallend.
Bloei: februari–april · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: april
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Bloeit al in februari–maart, als er nog weinig in de tuin te beleven valt.
- Zoet geurende bloemen: plant haar bij een pad of een deur.
- Vroege bloemen voor bijen en hommels die bij zacht weer al vliegen.
- De takken zijn mooi om in knop te snijden en binnen in een vaas te laten opengaan.
- Blijft compact genoeg voor een kleine tuin of een plek tegen een muur.
Waar staat een witte forsythia graag?
- Zon tot lichte halfschaduw; hoe meer zon in de zomer, hoe meer bloemknoppen.
- Een beschutte plek tegen een zuid- of westmuur beschermt de vroege bloemen tegen nachtvorst.
- Goed doorlatende zand-, leem- of kleigrond; zuur tot kalkrijk is goed.
- Normaal vochtig, zonder natte voeten in de winter.
- Reken op 1,5 m ruimte; tegen een muur volstaat 1 m breedte.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 1,5 m hoog, 1,5 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -20 °C)
Mooi samen met
- Sneeuwklokje: Bloeit in dezelfde weken aan de voet van de struik.
- Lenteroos: Witte, roze of purperen bloemen in de late winter, ook graag in lichte schaduw.
- Krokus: Paarse krokussen geven contrast met de witte bloemen.
- Italiaanse clematis: Klimt in de zomer door de struik en bloeit als de witte forsythia alleen nog blad heeft.
- Toverhazelaar: Nog een geurende winterbloeier, met gele of oranje bloemen.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een witte forsythia?
Planten in maart–april en oktober–november.
- Plant in maart–april of in oktober–november.
- Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er wat compost door.
- Zet de struik even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
- Houd 1,5 m afstand tot andere struiken; tegen een muur plant je 30–40 cm van de muurvoet.
- Geef een flinke gieter water, ook als het regent.
- Mulch met bladcompost of houtsnippers.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar wekelijks bij droogte. Tegen een muur blijft de grond vaak droog: geef daar ook later water bij lange droogte.
- Bemesten
- In april, na de bloei en de snoei, wat compost of organische mest.
- Mulchen
- Een laag bladcompost in het voorjaar houdt de grond vochtig.
- Leiden
- Tegen een muur kun je de takken aan draden of een rek vastmaken, zodat een waaier ontstaat.
- Vorstbescherming
- Dreigt strenge nachtvorst tijdens de bloei, leg dan ’s nachts een vlies over de struik.
Tip: Snijd in januari een paar takken in knop en zet ze binnen in een vaas met water: na een paar dagen gaan ze open en geuren ze door de kamer.
Wanneer snoei je een witte forsythia?
Snoeimaanden: april.
Wanneer: Meteen na de bloei, in april. Ze bloeit op het hout van vorig jaar.
Hoe:
- Knip uitgebloeide takken terug tot een sterke jonge scheut of knop.
- Haal elk jaar een of twee van de oudste takken aan de voet weg om de struik jong te houden.
- Verwijder dode, zwakke en kruisende takken.
- Tegen een muur: knip takken die van de muur weg groeien terug en bind de rest aan.
Let op: Snoei niet in de zomer, herfst of winter: dan knip je de bloemknoppen van volgend voorjaar weg.
Vermeerderen
- Afleggen
- Takken die de grond raken wortelen makkelijk. Buig in de zomer een lage tak naar de grond, pin hem vast en snijd hem na een jaar los.
- Zachte stekken
- In mei–juni stekken van jonge scheuten in vochtige stekgrond onder plastic laten wortelen.
- Halfrijpe stekken
- In juli–augustus stekken van 10 cm van stevige scheuten van dit jaar, onder plastic in vochtige stekgrond.
Hoe komt een witte forsythia de winter door?
Winterhard tot −20 °C.
- Winterhard tot ongeveer −20 °C: in België overleeft de struik gewone winters zonder bescherming.
- Het risico zit bij de bloemen: strenge nachtvorst in februari–maart kan ze bruin kleuren. Een plek tegen een muur of een vlies helpt.
- In een pot: wikkel de pot in jute en zet hem tegen een beschutte muur.
Ziektes en plagen
- Bevroren bloemen: Bruine bloemen na een vorstnacht. Plant beschut of leg een vlies over de struik bij vorst tijdens de bloei.
- Weinig bloei: Te veel schaduw of op het verkeerde moment gesnoeid. Snoei alleen meteen na de bloei.
- Saai in de zomer: Na de bloei is het een gewone groene struik. Laat er een zomerbloeiende clematis door groeien.
- Kale, warrige struik: Te weinig gesnoeid. Haal elk jaar na de bloei enkele oude takken aan de voet weg.
Het jaar rond
- Januari: Knoppen zwellen. Takken snijden om binnen te laten bloeien.
- Februari: Begin van de bloei. Vlies klaarleggen bij strenge vorst.
- Maart: Volle bloei. Planten.
- April: Laatste bloemen; meteen daarna snoeien. Compost geven. Planten.
- Mei: Mulch aanbrengen. Zachte stekken nemen.
- Juni: Lage takken afleggen.
- Juli: Halfrijpe stekken nemen. Water geven bij droogte.
- Augustus: Water geven bij droogte, zeker tegen een muur.
- Oktober: Planten.
- November: Planten. Niet meer snoeien.
- December: Rust. De bloemknoppen zijn al gevormd.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Het is de enige soort in het geslacht Abeliophyllum; in het wild komt ze alleen in Korea voor.
- De naam betekent ‘met bladeren als Abelia’; distichum verwijst naar de bladeren die in twee rijen staan.
- Ze is geen echte forsythia, maar wel familie: beide horen tot de olijffamilie, net als jasmijn, sering en es.