Perzische slaapboom

Hoe herken je een Perzische slaapboom?

Groeivorm

Kleine boom met een of meer stammen en een brede, platte, schermvormige kroon; bij ons meestal 4–6 m hoog en breed.

Blad

Dubbel geveerd, tot 30 cm lang, met heel veel kleine blaadjes die ’s nachts dichtvouwen. Loopt pas laat uit, vaak in juni.

Bloem

Pluizige bolletjes van lange roze en witte meeldraden, in juli–augustus aan de toppen van de takken.

Geur

Zoet en licht fruitig, vooral op warme avonden.

Vrucht

Platte, lichtbruine peulen van 10–15 cm, die vaak tot in de winter aan de boom hangen.

Bloei: juli–augustus · Planten: april–juni · Snoeien: juni

Waarom in je tuin?

• Een exotische bloei midden in de zomer, als de meeste bomen allang uitgebloeid zijn.
• De pluizige bloemen geuren zoet en lokken bijen en vlinders.
• Het luchtige blad geeft een lichte, gefilterde schaduw: ideaal boven een terras.
• Eenmaal ingeworteld verdraagt hij droogte en hitte goed.
• Als vlinderbloemige bindt hij stikstof uit de lucht en vraagt hij weinig mest.

Waar staat een Perzische slaapboom graag?

• Volle zon: hoe warmer, hoe beter hij bloeit. Een plek voor een zuidmuur is ideaal.
• Doorlatende zand-, leem- of kleigrond, zuur tot kalkrijk. Natte voeten in de winter verdraagt hij slecht.
• Normale tot droge grond: eenmaal ingeworteld is hij droogtebestendig.
• Beschut tegen koude noorden- en oostenwind.
• Reken op 4–6 m ruimte voor de kroon en plant hem minstens 3 m van gebouwen.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

6 m hoog, 6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

• Lavendel: Houdt van dezelfde zonnige, droge plek en bloeit tegelijk.
• Afrikaanse lelie: Blauwe bolschermen onder de roze pluizen.
• Vedergras: Wuivende halmen in een zonnige grindborder.
• Kattenkruid: Een blauwe onderbeplanting die droogte verdraagt en ook bijen lokt.

Hoe en wanneer plant je een Perzische slaapboom?

Planten in april–juni.

1. Plant in april, mei of juni, zodat hij een hele zomer heeft om in te wortelen voor de eerste winter.
2. Koop een plant in een pot: hij heeft een penwortel en verdraagt verplanten slecht.
3. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit. Maak zware grond losser met grof zand of fijn grind.
4. Zet de plant even diep als in de pot, druk aan en zet een boompaal aan de windkant.
5. Geef meteen een flinke gieter water en het eerste jaar bij droogte wekelijks.
6. Leg een mulchlaag rond de voet, maar niet tegen de stam.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar wekelijks bij droogte. Daarna alleen in lange droge periodes; in een pot regelmatig in de zomer.

Bemesten

Weinig nodig: wat compost in het voorjaar volstaat. Te veel mest geeft zacht hout dat slecht afhardt voor de winter.

Geduld

Hij loopt pas laat uit, vaak in juni. Een kale boom in mei is dus niet dood: wacht af voor je iets wegknipt.

Pot

In een grote pot met doorlatende grond kan hij jaren mee; verpot om de twee à drie jaar in het voorjaar.

Opruimen

De peulen en kleine blaadjes vallen in de herfst; veeg ze op van terras of gazon.

Tip: Plant hem waar je in de zomer ’s avonds zit: dan zie je het blad dichtklappen en ruik je de bloemen. Wacht tot eind juni met snoeien, want hij loopt laat uit.

Wanneer snoei je een Perzische slaapboom?

Snoeimaanden: juni.

Wanneer: Hij heeft weinig snoei nodig. Snoei pas in juni, als het blad verschenen is en je ziet welke takken de winter overleefd hebben.

Hoe:

• Knip door de vorst afgestorven takpunten terug tot op levend hout, net boven een blad of knop.
• Haal kruisende en te laag hangende takken weg, zodat de schermvorm mooi blijft.
• Bij jonge bomen kies je één of enkele sterke stammen en haal je concurrerende scheuten weg.
• Zaag nooit grote takken weg: grote wonden genezen slecht.

Let op: Snoei niet in de winter of het vroege voorjaar: dan zie je nog niet wat dood is en kunnen verse wonden bevriezen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Het harde zaad week je een nacht in heet water (niet kokend). Zaai in april binnen bij 20 °C in diepe potjes; het kiemt binnen enkele weken. Zaailingen bloeien na een paar jaar en lijken niet altijd op de moederplant.

Wortelstekken

In de winter stukjes wortel van 5 cm in een pot met zanderige stekgrond leggen, koel en vorstvrij. In het voorjaar lopen ze uit.

Hoe komt een Perzische slaapboom de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Winterhard tot ongeveer −15 °C. Oudere bomen doorstaan de meeste Belgische winters op een warme, beschutte plek.
• Jonge bomen zijn gevoeliger: leg de eerste winters een dikke mulchlaag over de wortels en wikkel de kroon bij strenge vorst in vliesdoek.
• Natte grond in de winter is gevaarlijker dan kou: zorg voor een goede drainage.
• In een pot: zet hem in de winter vorstvrij en koel, bijvoorbeeld in een onverwarmde garage; hij mag dan donker staan, want hij is kaal.

Ziektes en plagen

• Late uitloop: In mei staat hij nog kaal. Dat is normaal: wacht tot eind juni voor je beslist dat een tak dood is.
• Vorstschade: Takpunten lopen niet meer uit na een strenge winter. Knip ze in juni terug tot op levend hout.
• Wortelrot: De boom kwijnt en het blad verwelkt, op natte, zware grond. Voorkomen door doorlatende grond en geen water in de winter.
• Bladluis en bladvlooien: Kleverig blad en zwarte schimmel op het terras eronder. Afspuiten met water; vogels en lieveheersbeestjes doen de rest.

Het jaar rond

• Januari: Jonge bomen bij strenge vorst inpakken in vliesdoek.
• April: Planten. Wat compost geven.
• Mei: Planten. Nog kaal: geduld.
• Juni: Het blad verschijnt. Dode takpunten wegknippen.
• Juli: Bloei. Jonge bomen water geven bij droogte.
• Augustus: Bloei. Geurt op warme avonden.
• September: Peulen worden bruin. Zaad oogsten.
• Oktober: Bladval. Niet meer bemesten.
• November: Mulchlaag over de wortels van jonge bomen.
• December: Potplanten vorstvrij zetten.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De blaadjes vouwen ’s avonds en bij donker weer dicht, alsof de boom gaat slapen: vandaar de naam slaapboom.
• Het geslacht is genoemd naar Filippo degli Albizzi, een Italiaanse edelman die de boom rond het midden van de 18e eeuw in Europa invoerde.
• De pluizen zijn geen bloemblaadjes maar tientallen lange meeldraden per bloempje; de echte bloemblaadjes zijn piepklein.