Valse christusdoorn

Hoe herken je een valse christusdoorn?

Groeivorm

Boom van 15–25 m met een open, brede kroon en fijn, luchtig blad; loopt laat uit (mei).

Blad

Verspreid, geveerd of dubbel geveerd met veel (20–30) kleine blaadjes van 1,5–3 cm, zonder eindblaadje; goudgeel in de herfst.

Schors

Donker grijsbruin; wilde bomen hebben grote, vertakte doornen op stam en takken. Straatbomen zijn meestal doornloos.

Bloem

Kleine, groengele bloempjes in korte trosjes in juni; onopvallend, maar geliefd bij bijen.

Vrucht

Lange (20–40 cm), platte, gedraaide bruine peulen; sommige doornloze vormen dragen er weinig of geen.

Verschil met de robinia

De robinia heeft minder en grotere blaadjes met een eindblaadje, en paarsgewijze stekels aan de bladvoet.

Bloei: juni · Snoeien: juli–augustus en november–februari

Herkennen per kenmerk: Gevinde bladeren · Peulen · Dorens of stekels

Lijkt op, maar is het niet

• Robinia Robinia pseudoacacia: minder en grotere blaadjes met eindblaadje, en paarsgewijze stekels aan de bladvoet. Verschil met robinia

Waarom in je tuin?

• Fijn, luchtig blad met lichte schaduw: gras en planten groeien eronder gewoon door.
• Verdraagt droogte, hitte en verharde stadsgrond: een sterke boom voor een warme, droge plek.
• Doornloze vormen zoals ‘Sunburst’ (goudgeel jong blad) en ‘Skyline’ zijn veilig in een tuin.
• De kleine bloempjes in juni geven nectar voor bijen.
• Goudgele herfstkleur, en de fijne blaadjes verdwijnen na de bladval vanzelf tussen het gras.

Waar staat een valse christusdoorn graag?

• Volle zon: dan groeit hij het best en kleurt het blad van ‘Sunburst’ het mooist.
• Elke goed doorlatende grond, van arm zand tot klei en kalk; verdraagt droogte, hitte en verharde stadsgrond.
• Reken op een kroon tot 12 m breed: de soort is voor een ruime tuin, een park of een straat; ‘Sunburst’ blijft wat kleiner.
• Mooi als lichte schaduwboom bij een terras: kies dan altijd een doornloze vorm.

Licht

Volle zon

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Droog

Grootte

20 m hoog, 12 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Pruikenboom: Een paarsbladige pruikenboom geeft een mooi contrast met het goudgele blad van ‘Sunburst’ en houdt ook van een zonnige, droge plek.
• Echte lavendel: Bloeit in de zon aan de rand van de lichte kroon en verdraagt dezelfde droge grond.
• Kattenkruid: Een droogtebestendige vaste plant die in de lichte schaduw lang bloeit voor bijen.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Verdragen de schaduw onder deze boom: mahonie, rododendron, olijfwilg, skimmia, haagliguster, camelia, altijdgroene sneeuwbal, haagkamperfoelie

Hoe en wanneer plant je een valse christusdoorn?

1. Plant van november tot maart, als de grond niet bevroren is; een boom in pot kan het hele jaar, behalve bij vorst of droogte.
2. Koop een geënte, doornloze vorm (zoals ‘Skyline’ of ‘Sunburst’): zaailingen hebben meestal wel doornen.
3. Graaf een ruim plantgat, zet de boom even diep als hij stond en druk de grond goed aan.
4. Zet een steunpaal aan de windkant en bind de stam losjes vast; haal paal en band na 2–3 jaar weg.
5. Geef ruim water na het planten en het eerste jaar bij droogte.

Verzorgen

Water

De eerste twee jaar bij droogte; daarna redt hij zich ook in droge zomers.

Bemesten

Niet nodig: hij groeit ook op arme grond.

Bladval

De kleine blaadjes vallen tussen het gras en verteren snel: harken is nauwelijks nodig.

Peulen

Bij vormen met vruchten vallen in de herfst en winter veel peulen: ruim ze op van paden en terras.

Wildscheuten

Knip scheuten onder de entplaats, op de stam of uit de voet, meteen weg: die komen van de onderstam en hebben vaak doornen.

Tip: Kies voor een tuin altijd een geënte, doornloze vorm: zaailingen en wilde bomen krijgen lange, vertakte doornen.

Wanneer snoei je een valse christusdoorn?

Snoeimaanden: juli–augustus en november–februari.

Wanneer: Dode, zieke en gebroken takken kan je het hele jaar verwijderen. Vormsnoei in de winter of zomer.

Hoe:

• Snoei weinig: een valse christusdoorn vormt vanzelf een mooie, open kroon.
• Geef een jonge boom vorm met één doorgaande stam en haal concurrerende toppen en kruisende takken weg.
• Kroon een boom bij een pad of terras geleidelijk op: haal elk jaar een of twee van de laagste takken weg.
• Draag dikke handschoenen bij wilde, gedoornde exemplaren.

Let op: De doornen van wilde bomen zijn hard en scherp: ruim snoeihout meteen op, want ze prikken door schoenzolen en fietsbanden.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Haal de zaden in de herfst uit de peulen, giet er heet water over en laat ze een nacht weken; zaai ze in het voorjaar. Zaailingen hebben meestal doornen.

Enten

Doornloze en goudgele vormen worden geënt op een zaailing; dat is werk voor de kweker.

Hoe komt een valse christusdoorn de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard.
• In de winter herken je hem aan de lange, gedraaide peulen in de kale kroon, en bij wilde bomen aan de vertakte doornen.

Ziektes en plagen

• Gleditsiagalmug: Blaadjes die opzwellen tot peulvormige gallen en bruin afvallen, vooral bij ‘Sunburst’. Ontsierend maar onschuldig voor de boom.
• Doornige scheuten: Wildscheuten van de onderstam en zaailingen hebben doornen. Knip ze weg zodra je ze ziet.
• Peulen: Vormen met vruchten laten veel peulen vallen. Kies voor een terras een vorm die weinig of geen peulen draagt.
• Droogte bij jonge bomen: Kleine blaadjes en vroege bladval in het eerste jaar na het planten. Geef water tot hij goed geworteld is.

Het jaar rond

• Januari: Vormsnoei bij zacht weer; wortelgoed planten.
• Februari: Laatste maand voor de wintersnoei.
• Maart: Plantseizoen loopt af.
• Mei: Late bladuitloop: geen zorgen als hij nog kaal is.
• Juni: Kleine groengele bloempjes voor de bijen.
• Juli: Zomersnoei: kruisende en te lage takken weg.
• Augustus: Zomersnoei kan nog; jonge bomen water bij droogte.
• Oktober: Goudgele herfstkleur; peulen rijpen en vallen.
• November: Plantseizoen begint; wintersnoei kan.
• December: Wintersnoei; peulen opruimen van paden.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Luchtige straat- en tuinboom met lichte schaduw; doornloze vormen voor tuinen.

Hout

Hard en duurzaam hout.

Voor de natuur

De onopvallende bloemen geven nectar voor bijen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Populaire straatboom; de goudgele vorm ‘Sunburst’ zie je in veel tuinen.
• De naam triacanthos betekent ‘driedoornig’: de doornen zijn vaak in drieën vertakt.
• Hoewel hij tot de vlinderbloemenfamilie hoort, bindt hij geen stikstof uit de lucht, anders dan de robinia.
• De Engelse naam honey locust verwijst naar het zoete vruchtvlees in de peulen.
• Het geslacht Gleditsia eert de Duitse botanicus Johann Gottlieb Gleditsch; triacanthos betekent ‘met drie doornen’, naar de vertakte dorens.
• De peulen bevatten een zoet, kleverig vruchtvlees. Daaraan dankt de boom zijn Engelse naam ‘honey locust’.