Robinia

Hoe herken je een robinia?

Groeivorm

Boom van 15–25 m met een open, onregelmatige kroon; vormt vaak groepjes door wortelopslag.

Blad

Verspreid, geveerd met 9–19 ovale, gaafrandige blaadjes en een eindblaadje. Aan de bladvoet twee scherpe stekels.

Schors

Grijsbruin en diep, netvormig gegroefd, vaak gedraaid.

Bloem

Hangende trossen witte, sterk geurende vlinderbloemen in mei–juni; geliefd bij bijen.

Vrucht

Platte bruine peulen van 5–10 cm die lang aan de boom blijven.

Verschil met de valse christusdoorn

De valse christusdoorn heeft veel kleinere blaadjes zonder eindblaadje.

Bloei: juni · Oogst en vruchten: mei–juni · Snoeien: juni–augustus

Herkennen per kenmerk: Gevinde bladeren · Hangende bloemtrossen · Peulen · Dorens of stekels

Lijkt op, maar is het niet

• Valse christusdoorn Gleditsia triacanthos: veel kleinere blaadjes zonder eindblaadje. Verschil met valse christusdoorn

Waarom in je tuin?

• Waarom hij geliefd is: de witte bloemtrossen in mei–juni zijn een topplant voor bijen, de bron van ‘acaciahoning’.
• Hij levert het duurzaamste inlandse hout: palen, speeltoestellen en tuinmeubelen zonder behandeling.
• Hij groeit op arme, droge zandgrond en in de stad, waar weinig andere bomen willen.
• Waarom liever niet: hij verspreidt zich met wortelopslag in de natuur en is giftig. Een inheemse boom zoals winterlinde (voor bijen) of wintereik (voor droge zandgrond) is een betere keuze.

Waar staat een robinia graag?

• Volle zon; in de schaduw van andere bomen kwijnt hij weg.
• Elke grond, ook arme, droge zandgrond: met wortelknolletjes bindt hij stikstof uit de lucht.
• Juist daarom hoort hij niet bij heide, duinen, schrale graslanden of bosranden: daar verrijkt hij de grond en verdringt hij de oorspronkelijke planten.
• Reken op een kroon van 12 m breed en op wortelopslag tot vele meters van de stam.

Licht

Volle zon

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Droog

Grootte

25 m hoog, 12 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Winterlinde: Een inheems alternatief voor de bijen: bloeit eind juni–juli en geeft lindehoning.
• Wintereik: Een inheemse boom voor dezelfde droge, arme zandgrond.
• Wilde lijsterbes: Een kleine inheemse boom met geveerd blad, witte bloemen en bessen voor vogels.
• Ruwe berk: Groeit net zo snel op arme zandgrond, maar is inheems en niet invasief.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Verdragen de schaduw onder deze boom: mahonie, rododendron, olijfwilg, skimmia, haagliguster, camelia, altijdgroene sneeuwbal, haagkamperfoelie

Hoe en wanneer plant je een robinia?

1. Plant liever een inheemse boom: winterlinde voor de bijen, of wintereik, ruwe berk of wilde lijsterbes op droge zandgrond.
2. Kies je toch een robinia, bijvoorbeeld in een stadstuin ver van natuur, plant dan van november tot maart, in volle zon.
3. Plant hem niet bij een weide met paarden of ander vee, en niet waar kleine kinderen spelen: schors, blad en zaden zijn giftig.
4. Leg geen bestrating of borders vlak bij de stam: wortels die je beschadigt, maken extra opslag.

Verzorgen

Wortelopslag

Maai of knip opslag elk jaar weg, zo laag mogelijk, en trek jonge scheuten met wortel en al uit. Zo put je de wortels uit.

Bemesten

Nooit nodig: hij maakt zijn eigen stikstof.

Water

Enkel het eerste jaar bij lange droogte.

Peulen

Ruim gevallen peulen op waar kinderen of dieren komen: de zaden zijn giftig.

Oude bomen

Het hout is breekbaar: laat oude bomen bij paden of huizen geregeld nakijken op scheuren en dode takken.

Tip: Wil je duurzaam tuinhout zonder behandeling? Koop robiniahout voor palen en tuinmeubelen, in plaats van zelf een boom te planten.

Wanneer snoei je een robinia?

Snoeimaanden: juni–augustus.

Wanneer: Dode, zieke en gebroken takken kan je het hele jaar verwijderen. Snoei bij voorkeur in de zomer.

Hoe:

• Snoei zo weinig mogelijk: zware snoei of kappen lokt massaal wortelopslag uit.
• Het hout is breekbaar: haal dode en gescheurde takken tijdig weg en controleer oude bomen op scheuren.
• Wil je een robinia kwijt, zaag hem dan niet zomaar om, maar laat hem eerst afsterven door hem te ringen (zie Problemen).

Let op: Draag handschoenen: de twijgen hebben scherpe stekels en schors en blad zijn giftig. Laat snoeihout niet liggen waar paarden of vee erbij kunnen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Liever niet

Robinia vermeerdert zichzelf al te goed. Zet geen opslag of zaailingen uit en geef ze niet weg; plant liever een inheemse boom.

Hoe hij zich verspreidt

Vooral met wortelopslag, die tot vele meters van de stam opschiet, zeker na kappen of snoeien. Zaden kiemen op open, verstoorde grond.

Hoe komt een robinia de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard.
• De peulen blijven tot in de winter hangen: samen met de diep gegroefde schors herken je hem zo ook in een kale kroon.
• Opslag en zaailingen herken je in de winter aan de stekels op de twijgen.

Ziektes en plagen

• Wortelopslag: Tientallen scheuten rond de boom, vooral na kappen, snoeien of graafwerk. Maai of knip ze elk jaar weg en trek jonge scheuten uit.
• Verwijderen: Een robinia die je omzaagt, schiet massaal uit. Ring hem eerst: haal een brede strook schors rond de stam weg, maar laat een smalle brug staan. De boom verzwakt dan langzaam; haal de brug een jaar later weg en zaag de boom pas om als hij dood is. Laat grote bomen door een vakman aanpakken.
• Takbreuk: Het hout is breekbaar: bij storm breken takken en scheuren oude stammen. Laat oude bomen nakijken.
• Bladmineerders: Kleine, lichte vlekken en gangetjes in de blaadjes in de zomer, van rupsjes van mineermotjes. Onschuldig voor de boom.

Het jaar rond

• Maart: Opslag van vorig jaar uittrekken nu de grond zacht is.
• Mei: Bloei: bijen in de witte trossen; de bloemen zijn eetbaar.
• Juni: Bloei loopt af; zomersnoei van dode en gescheurde takken; opslag maaien.
• Juli: Zomersnoei; opslag opnieuw maaien.
• Augustus: Laatste maand voor de zomersnoei; peulen rijpen.
• September: Peulen opruimen waar kinderen of dieren komen.
• November: Plantseizoen: kies een inheemse boom in plaats van een robinia.

Wat kan je ermee?

Hout

Het duurzaamste inlandse hout: palen, speeltoestellen en tuinmeubelen zonder behandeling.

Eten en drinken

De witte bloemen zijn eetbaar, bijvoorbeeld als beignets.

Voor de natuur

Topplant voor bijen: de bron van ‘acaciahoning’.

Let op: Schors, bladeren en zaden zijn giftig. Verspreidt zich via wortelopslag in de natuur.

Eetbaar en bruikbaar

Bloemen (mei–juni)

Pluk de witte, zoet geurende bloemtrossen eind mei en begin juni, als de meeste bloempjes net open zijn. Ze smaken zoet, naar honing en verse peultjes. Klassiek zijn beignets; voor siroop trek je de bloempjes van de steeltjes.

Bewaring

Gebruik de bloemen dezelfde dag, want ze worden snel bruin. Siroop houdt een jaar in uitgekookte flessen.

Let op: Alleen de bloemen zijn eetbaar. Schors, bladeren, peulen en zaden van de robinia zijn giftig: eet de bloemsteeltjes niet mee en eet niet te veel bloemen tegelijk. Verwar robinia niet met goudenregen (gele bloemtrossen, zeer giftig) of blauweregen (blauwpaarse trossen, giftig): robinia heeft witte bloemen, geveerde bladeren met ovale blaadjes en doorns in paartjes aan de twijgen. Pluk ver van drukke wegen en bespoten velden, en eet nooit iets wat je niet met zekerheid herkend hebt. Robinia is een invasieve exoot: plant hem niet aan in de buurt van natuurgebieden.

Eten en gebruiken doe je op eigen risico: zie de gebruiksvoorwaarden.

Recepten

• Robiniabeignets (Gerecht · 4 personen · 30 min)
• Robiniabloesemsiroop (Siroop · ± 1 liter · 30 min + 24 uur trekken)
• Robiniabloesemlikeur (Likeur · ± 800 ml · 20 min + 2 weken trekken + 2 weken rijpen)
• Yoghurtcake met robiniabloesem (Gerecht · 1 cake van 25 cm · 20 min + 50 min bakken)

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Afkomstig uit Noord-Amerika en ingeburgerd; op zandgronden verdringt hij andere soorten. Schors en zaden zijn giftig.
• ‘Acaciahoning’ komt eigenlijk van de robinia: de echte acacia’s groeien in warme landen.
• De boom is genoemd naar Jean Robin, tuinman van de Franse koning, die hem rond 1600 in Parijs kweekte.
• Met wortelknolletjes bindt hij stikstof uit de lucht; zo maakt hij arme grond rijk, waarna brandnetel en braam de heideplanten verdringen.
• De naam eert Jean Robin, tuinman van de Franse koning. Een robinia die hij rond 1601 in Parijs plantte, staat er nog altijd, gestut, in het square René-Viviani.
• Als vlinderbloemige leeft hij samen met bacteriën in zijn wortels die stikstof uit de lucht binden. Zo verrijkt hij de bodem, waardoor brandnetels en bramen er welig tieren.