Reuzenlook (Allium giganteum)

Foto: Wadester16, CC BY-SA 3.0 · bron

Bol- of knolgewas · Amaryllidaceae

Reuzenlook

Allium giganteum

In andere talen: Ail géant (Français) · Giant onion (English)

Reuzenlook (Allium giganteum) is een imposante sierui uit Centraal-Azië en een van de grootste soorten in zijn geslacht. Uit een grote bol groeien in het voorjaar brede, grijsgroene bladeren, gevolgd door kaarsrechte, kale stengels tot 1,4 m. In juni–juli staan daarop dichte, bolronde bloemhoofden van zo’n 10–15 cm, opgebouwd uit talloze kleine, stervormige, lilapaarse bloempjes. Tuiniers houden van hem als blikvanger die boven de border uittorent, als bijen- en vlinderplant en als snijbloem. Ook uitgebloeid blijven de zaadhoofden nog lang mooi staan.

Let op: Alle delen zijn giftig voor honden en katten, net als ui en knoflook. Houd huisdieren weg van bollen en blad, en bewaar bollen buiten hun bereik.

  • Licht

    Volle zon

    warm en licht

  • Vocht

    Droog tot normaal

    geen natte voeten

  • Grond

    Zand, leem of klei

    neutraal tot kalkrijk

  • Winterhard

    Volledig winterhard

    tot -20 °C

  • Grootte

    1,4 m

    hoog, 0,3 m breed

  • Bloei

    juni–juli

Feiten op een rij
Hoogte1,4 m
Inheems in BelgiëNee, aangeplant
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen en vlinders
Giftig voor mens en huisdierJa, let op met kinderen en huisdieren
Bloeijuni–juli

Herkennen

Hoe herken je een reuzenlook?

Groeivorm
Kale, kaarsrechte stengels tot 1,4 m, boven een rozet van blad van ongeveer 30 cm breed.
Blad
Breed, riemvormig en grijsgroen, aan de voet. Het verschijnt vroeg in het voorjaar en verdort al tijdens de bloei.
Bloem
Dichte, bolronde bloemhoofden van zo’n 10–15 cm, uit talloze stervormige bloempjes, in juni–juli.
Kleur
Lila tot purperpaars; de zaadhoofden worden later strokleurig.
Geur
Gekneusd blad en gebroken stengels ruiken naar ui.

Bloei: juni–juli · Planten: september–november

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Spectaculaire, paarse bollen op 1,4 m hoogte: een echte blikvanger in juni–juli.
  • Bijen, hommels en vlinders komen massaal op de bloemen af.
  • Een lang houdbare snijbloem, en gedroogd een sieraad voor maanden.
  • De zaadhoofden blijven na de bloei decoratief in de border.
  • Neemt weinig grondoppervlak in: je kunt hem tussen andere vaste planten zetten.

Waar staat een reuzenlook graag?

  • Volle zon: in de schaduw worden de stengels slap en de bloemen kleiner.
  • Goed doorlatende zand-, leem- of kleigrond, neutraal tot kalkrijk; maak zware klei luchtiger met grof zand.
  • Droog tot normaal vochtig; in natte grond, zeker in de winter, rot de bol.
  • Beschut tegen harde wind. Plant 25–30 cm uit elkaar, in groepjes van drie tot vijf tussen lagere vaste planten.
Licht
Zon
Grondsoort
Zand, leem of klei
Zuurtegraad
Neutraal of kalkrijk
Vocht
Droog of normaal
Grootte
1,4 m hoog, 0,3 m breed
Winterhard
Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

  • Kattenkruid: Een lage, blauwe wolk die het verdorrende blad verbergt.
  • Ooievaarsbek: Dichte bodembedekker in roze of blauw rond de kale stengels.
  • Vrouwenmantel: Zachtgroen blad en geelgroene bloemen aan de voet.
  • Siersalie: Paarse aren op kniehoogte onder de paarse bollen.
  • Siergrassen: Luchtige halmen waar de bollen boven uitsteken.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een reuzenlook?

Planten in september–november.

  1. Plant in september–november, zodat de bol voor de winter wortels maakt.
  2. Graaf een plantgat van 20 cm diep, ongeveer drie keer de hoogte van de bol.
  3. Leg in zware grond een laagje grof zand of grind onderin, zodat er geen water rond de bol blijft staan.
  4. Zet de bol met de punt naar boven, 25–30 cm uit elkaar, en dek af met grond.
  5. Plant lagere vaste planten ervoor die het verdorrende blad later verbergen.

Verzorgen

Water
Zelden nodig. Enkel bij langdurige droogte in het voorjaar, als het blad en de stengel groeien.
Bemesten
Strooi bij het uitlopen een handje compost of organische mest rond de plant.
Steun
Op een winderige plek een dunne stok naast de stengel, of plant hem tussen stevige vaste planten.
Blad
Laat het blad vanzelf verdorren: de bol laadt zich ermee op. Verberg het achter lagere planten.
Uitgebloeide bloemen
Laat de zaadhoofden staan als sieraad, of snij ze om te drogen.

Tip: Plant 20 cm diep in volle zon en zet lagere vaste planten ervoor: het blad verdort al tijdens de bloei.

Wanneer snoei je een reuzenlook?

Wanneer: Snoeien is niet nodig. Haal het blad pas weg als het helemaal verdord is.

Hoe:

  • Trek of knip het blad weg als het helemaal geel en droog is.
  • Laat de stengels met zaadhoofden staan zolang ze mooi zijn, of snij ze om te drogen.
  • Wil je geen zaailingen, knip dan de zaadhoofden af voor het zaad uitvalt.
  • Knip de stengels aan de voet af als ze in de herfst slap worden.

Let op: Knip het blad niet af zolang het groen is, ook al ziet het er wat rommelig uit: de bol heeft het nodig.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Broedbolletjes
Oudere bollen vormen broedbolletjes. Graaf ze in juli–augustus op als het blad verdord is en plant ze in de herfst opnieuw. Ze bloeien pas na enkele jaren.
Zaaien
Zaai rijp zaad in de herfst in een pot buiten; de kou helpt de kieming. Het duurt jaren voor er een bloeiende plant is.

Hoe komt een reuzenlook de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

  • Winterhard tot ongeveer −20 °C: in België is geen bescherming nodig.
  • Natte grond in de winter is gevaarlijker dan vorst: in zware klei rotten de bollen. Een laagje grind onder de bol helpt.
  • Het blad komt vroeg op en kan bij late vorst bruine puntjes krijgen; dat is vooral een schoonheidsfout.
  • In een pot: kies een diepe pot met goede afwatering en zet hem bij strenge vorst tegen een muur of pak hem in.

Ziektes en plagen

  • Bolrot: De bol wordt zacht en de plant komt niet meer op, meestal in natte, zware grond. Plant in doorlatende grond met grind onder de bol.
  • Slakken: Vreten in het voorjaar aan het jonge blad. Raap ze ’s avonds weg of leg een laagje grind rond de plant.
  • Verdorrend blad: Normaal: het blad verdort al tijdens de bloei. Plant lagere vaste planten ervoor.
  • Omvallende stengels: Op een winderige plek of in te rijke, natte grond. Geef een stok of plant op een beschutte plek.

Het jaar rond

  • Maart: Het blad komt op. Letten op slakken.
  • April: Compost of organische mest geven. Steun plaatsen op winderige plekken.
  • Mei: Bloemknoppen verschijnen. Het blad begint te verdorren.
  • Juni: Bloei. Bloemen snijden voor de vaas.
  • Juli: Bloei en zaadhoofden. Snijden om te drogen.
  • Augustus: Verdord blad weghalen. Broedbolletjes afnemen.
  • September: Bollen planten.
  • Oktober: Bollen planten.
  • November: Laatste bollen planten.

Gebruiken

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Sieruien zijn echte uien (Allium), familie van ui, look, prei en bieslook, en net als die zijn ze giftig voor honden en katten: alle delen, vooral de bollen, bevatten zwavelverbindingen die de rode bloedcellen beschadigen en bloedarmoede kunnen geven. Katten zijn er gevoeliger voor dan honden, en de klachten (sufheid, bleek tandvlees, rode of bruine urine) komen soms pas na enkele dagen. Ook paarden, schapen en ander vee kunnen er ziek van worden. Al ruiken blad en bol naar ui, ze worden niet als groente gekweekt: eet ze niet en bewaar bloembollen nooit bij de uien in de keuken, want ze zijn niet bedoeld om te eten en kunnen met bestrijdingsmiddelen behandeld zijn. Plant ze niet waar je hond graaft, bewaar losse bollen buiten het bereik van huisdieren en kinderen, en zet een vaas met sieruien niet waar je kat aan de stengels knabbelt. Heeft je hond of kat van een bol of blad gegeten, bel dan je dierenarts, ook als hij nog niets laat merken. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen
Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Vlinders
Nectar voor dagvlinders.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • Allium is de Latijnse naam voor knoflook. Reuzenlook is familie van ui, prei en knoflook; gekneusd blad ruikt dan ook naar ui.
  • De gedroogde bloemhoofden houden maandenlang hun vorm en worden veel gebruikt in droogboeketten.
  • Bij een herindeling van de plantenfamilies werden de uien bij de amaryllisfamilie gevoegd: reuzenlook is nu familie van de narcis.

Tuinplanten · Alle soorten

Laden…