Allium schubertii

Hoe herken je een Allium schubertii?

Bol

Ronde bol van ongeveer 5 cm met een bruine huid; plant hem in de herfst.

Blad

Enkele brede, riemvormige, grijsgroene bladeren die in het voorjaar verschijnen en rond de bloei afsterven.

Bloem

Een losse bol tot 40 cm breed van roze-paarse, stervormige bloempjes op steeltjes van zeer verschillende lengte, in juni.

Stengel

Stevig en kaal, 30–50 cm hoog.

Zaadbol

Na de bloei droogt de hele bloeiwijze in tot een strokleurige ster vol zaaddoosjes.

Bloei: juni · Planten: september–oktober

Waarom in je tuin?

• Een spectaculaire, vuurwerkachtige bloeiwijze tot 40 cm breed: een echte blikvanger in juni.
• Bijen en hommels bezoeken de vele kleine bloempjes.
• Een opvallende snijbloem; gedroogd blijft de bol maandenlang decoratief.
• Droogtebestendig: ideaal voor een grindtuin of een zonnige, droge border.
• Ook geschikt voor een grote pot op een zonnig terras.

Waar staat een Allium schubertii graag?

• Volle zon, zo warm mogelijk: bijvoorbeeld voor een zuidmuur of in een grindtuin.
• Zandige of lemige, zeer goed doorlatende grond, neutraal tot kalkrijk.
• Droog, vooral in de zomer en de winter, wanneer de bol rust. Natte grond in de winter doet de bol rotten.
• Op zware of natte grond: plant hem in een pot of op een verhoogd bed met grof zand of grind.
• Plant op 30–40 cm afstand, zodat de grote bloeiwijzen elkaar niet raken.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog

Grootte

0,5 m hoog, 0,4 m breed

Winterhard

Matig winterhard (tot -12 °C): bescherm hem in strenge winters

Mooi samen met

• Kattenkruid: Verbergt de afstervende bladeren en bloeit tegelijk in het blauw.
• Vedergras: Luchtige halmen die met de sterren meewiegen in de wind.
• Lavendel: Dezelfde warme, droge plek en een mooi paars contrast.
• Wolfsmelk: Grijsgroen blad en een sterke vorm voor de grindtuin.
• Salie: Rechtopstaande paarse aren rond dezelfde tijd.

Hoe en wanneer plant je een Allium schubertii?

Planten in september–oktober.

1. Plant de bollen in september–oktober.
2. Graaf per bol een gat en strooi een laagje grof zand of grind onderin voor de afwatering.
3. Plant de bol 10–15 cm diep, met de punt naar boven.
4. Houd 30–40 cm afstand, eventueel tussen lage vaste planten die later het afstervende blad verbergen.
5. Geef bij een droge herfst één keer water; daarna is regen voldoende.
6. In een pot: gebruik potgrond met een derde grof zand of grind en een pot met een afvoergat.

Verzorgen

Water

Na het planten meestal niet nodig. In het voorjaar alleen bij lange droogte; na de bloei droog houden.

Bemesten

In de tuin niet nodig. In een pot in het voorjaar wat mest voor bolgewassen.

Bladeren

Het blad sterft al af tijdens de bloei. Laat het vanzelf verwelken en haal het pas weg als het helemaal droog is.

Uitgebloeide bloemen

Laat de bloeiwijze staan als sculptuur of snijd ze voor een droogboeket. Wil je geen zaailingen, knip ze dan af voor het zaad rijp is.

Snijbloem

Snijd de stengels als de meeste bloempjes open zijn; ze houden lang in een vaas.

Tip: Geef hem een warme, droge plek in de volle zon; op natte grond zet je hem liever in een pot die je in de winter droog zet. Laat na de bloei de ingedroogde bol staan: die blijft maandenlang een sculptuur.

Wanneer snoei je een Allium schubertii?

Wanneer: Een bolgewas hoef je niet te snoeien. Na de bloei knip je hooguit de stengel af.

Hoe:

• Laat de uitgebloeide bloeiwijze staan om in te drogen, of snijd ze voor een droogboeket.
• Laat de bladeren helemaal afsterven: ze voeden de bol voor de bloei van volgend jaar.
• Knip verdroogde bladeren en stengels pas weg als ze bruin zijn en vanzelf loskomen.

Let op: Knip de bladeren niet groen af: dan krijgt de bol te weinig reserves en bloeit hij volgend jaar minder.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Broedbolletjes

Rond de bol vormen zich kleine bolletjes. Graaf de bol op als het blad afgestorven is, haal ze los en plant ze in de herfst opnieuw. Ze bloeien na een paar jaar.

Zaaien

Zaai rijp zaad in de herfst in een pot met zanderige zaaigrond en zet die buiten. Het duurt enkele jaren voor de zaailingen bloeien.

Hoe komt een Allium schubertii de winter door?

Winterhard tot −12 °C: beschermen in strenge winters.

• Matig winterhard, tot ongeveer −12 °C. In een gewone Belgische winter overleeft hij in droge, goed doorlatende grond, maar natte kou is gevaarlijk.
• Dek de plantplek in de winter af met een laag grind, droog blad of dennentakken.
• Op natte grond: plant hem in een pot en zet die in de winter droog en vorstvrij, bijvoorbeeld in een koude garage of onder een afdak.
• Potten die buiten blijven: bescherm ze tegen te veel regen en wikkel ze in bij strenge vorst.

Ziektes en plagen

• Bolrot: De bol rot weg in natte, zware grond. Plant op een droge, goed doorlatende plek of in een pot met grof zand.
• Slakken: Vreten aan de jonge bladeren in het voorjaar. Raap ze ’s avonds op.
• Geel blad bij de bloei: Normaal: het blad sterft bij deze soort al tijdens de bloei af. Verberg het achter lage vaste planten.
• Weinig of geen bloei: Te koud, te nat of te veel schaduw. Verplaats de bollen naar een warmere, drogere plek.

Het jaar rond

• Maart: De eerste bladeren verschijnen. Letten op slakken.
• April: Bladgroei. Alleen water geven bij lange droogte.
• Mei: De bloemknop verschijnt.
• Juni: Bloei: een vuurwerk van roze-paarse sterretjes. Snijden voor de vaas.
• Juli: De bloeiwijze droogt in: laten staan of snijden om te drogen. Blad laten afsterven.
• Augustus: Afgestorven blad weghalen. Eventueel broedbolletjes oogsten.
• September: Bollen planten, 10–15 cm diep.
• Oktober: Bollen planten. Zaaien in een pot.
• November: Plantplek afdekken met grind of droog blad.
• December: Potten droog en beschut zetten.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Sieruien zijn echte uien (Allium), familie van ui, look, prei en bieslook, en net als die zijn ze giftig voor honden en katten: alle delen, vooral de bollen, bevatten zwavelverbindingen die de rode bloedcellen beschadigen en bloedarmoede kunnen geven. Katten zijn er gevoeliger voor dan honden, en de klachten (sufheid, bleek tandvlees, rode of bruine urine) komen soms pas na enkele dagen. Ook paarden, schapen en ander vee kunnen er ziek van worden. Al ruiken blad en bol naar ui, ze worden niet als groente gekweekt: eet ze niet en bewaar bloembollen nooit bij de uien in de keuken, want ze zijn niet bedoeld om te eten en kunnen met bestrijdingsmiddelen behandeld zijn. Plant ze niet waar je hond graaft, bewaar losse bollen buiten het bereik van huisdieren en kinderen, en zet een vaas met sieruien niet waar je kat aan de stengels knabbelt. Heeft je hond of kat van een bol of blad gegeten, bel dan je dierenarts, ook als hij nog niets laat merken. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• In het Engels heet hij ook tumbleweed onion: in zijn droge thuisland breekt de uitgedroogde bloeiwijze af en rolt ze met de wind mee, waarbij ze zaad verspreidt.
• De bloeiwijze droogt zo goed in dat ze vaak in droogboeketten en bloemstukken wordt gebruikt.
• Hij is familie van ui, prei en knoflook, en net als bij die planten ruikt het blad naar ui als je het kneust.