Allium siculum

Hoe herken je een Allium siculum?

Groeivorm

Rechte, stevige stengel van 80–100 cm boven een pol smalle bladeren; ongeveer 20 cm breed.

Blad

Lijnvormig, gekield en wat gedraaid, grijsgroen. Het ruikt sterk naar knoflook als je het kneust en verdort rond de bloei.

Bloem

Losse schermen van hangende, klokvormige bloemen op lange, gebogen steeltjes, in mei en juni.

Kleur

Groenig crème met een paarsrode tot oudroze waas.

Vrucht

Na de bloei draaien de steeltjes omhoog en staan de zaaddozen rechtop, als een kroontje of kandelaar.

Bol

Middelgrote bol die zich vermeerdert met bijbolletjes en zaad.

Bloei: mei–juni · Planten: september–november · Snoeien: juli

Waarom in je tuin?

• Een van de meest bijzondere bolplanten: hangende klokjes in zachte, gemengde kleuren op een hoge, slanke stengel.
• Bijen en hommels zijn dol op de nectarrijke bloemen.
• Twee keer sierwaarde: eerst de hangende bloemen, daarna de rechtopstaande zaaddozen.
• Groeit in zon en halfschaduw, en in zand, leem of klei.
• Een mooie snijbloem, en de zaadhoofden zijn uitstekend om te drogen.

Waar staat een Allium siculum graag?

• Volle zon of halfschaduw, ook lichte schaduw onder bomen of aan een bosrand.
• Zand-, leem- of kleigrond, goed doorlatend, neutraal tot kalkrijk.
• Droog tot normaal vochtig; geen grond die in de winter onder water staat.
• Plant in groepjes van 5–10 bollen op 10–15 cm van elkaar, tussen vaste planten die het verdorde blad verbergen.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog of normaal

Grootte

1 m hoog, 0,2 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Akelei: Bloeit tegelijk, ook in halfschaduw, met hangende bloemen in bijpassende kleuren.
• Ooievaarsbek: Bedekt de grond en verbergt het verdorde blad.
• Vedergras: Fijne, wuivende pluimen die de hoge stengels nog luchtiger maken.
• Wolfsmelk: Frisgroene schermen die mooi aansluiten bij het groen van de klokjes.

Hoe en wanneer plant je een Allium siculum?

Planten in september–november.

1. Plant de bollen in september, oktober of november.
2. Maak de grond los en meng op zware klei wat grof zand onder in het plantgat.
3. Plant de bollen 10–15 cm diep, ongeveer drie keer hun eigen hoogte, met de punt naar boven.
4. Hou 10–15 cm afstand en plant in groepjes, liefst tussen lagere vaste planten.
5. Dek af, druk aan en geef water als de herfst droog is.
6. Markeer de plek, zodat je de bollen niet beschadigt als je in de border werkt.

Verzorgen

Water

Zelden nodig; alleen in een droog voorjaar, als de bloemstengel groeit.

Bemesten

In maart een dun laagje compost volstaat.

Blad

Verdort rond de bloei. Laat het toch staan tot het droog is: de bol haalt er reserves uit.

Steun

Meestal niet nodig. In diepe schaduw of heel rijke grond kunnen de stengels wat scheef groeien.

Zaadhoofden

Laat ze staan als sieraad of knip ze in juli weg voor het zaad uitvalt.

Snijbloem

Snijd de stengels als de eerste klokjes open zijn; zaadhoofden pluk je als ze droog en strogeel zijn.

Tip: Laat een paar zaadhoofden staan: de rechtopstaande, strogele zaaddozen zijn in de zomer bijna even mooi als de bloemen en goed te drogen voor een boeket. Knip de rest weg voor ze openspringen.

Wanneer snoei je een Allium siculum?

Snoeimaanden: juli.

Wanneer: Snoeien is niet nodig. Knip in juli de stengels met zaaddozen weg als je geen zaailingen wil, of laat ze staan als sieraad en voor een droogboeket.

Hoe:

• Knip de stengels vlak boven de grond af voor de zaaddozen openspringen.
• Laat het blad staan tot het geel en droog is.
• Pluk zaadhoofden voor een droogboeket als ze strogeel en stevig zijn, en hang ze ondersteboven te drogen.

Let op: Hij zaait zich makkelijk uit: knip de zaaddozen weg voor ze openspringen als je hem niet overal in de border wil.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Vers zaad in de herfst zaaien in een pot die buiten blijft staan; het kiemt in het voorjaar. Zaailingen bloeien na ongeveer 3 jaar.

Bijbolletjes

In juli–augustus, als de plant in rust is, de bollen opgraven, de bijbolletjes losmaken en in september weer planten.

Hoe komt een Allium siculum de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Winterhard tot ongeveer −20 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Natte grond in de winter is het grootste gevaar; zorg voor een goede afwatering.
• In een pot: kies een diepe pot, zet hem tegen een muur en laat de potgrond niet doorweken.

Ziektes en plagen

• Te veel zaailingen: Op een goede plek zaait hij zich ruim uit. Knip de zaaddozen op tijd weg en trek ongewenste zaailingen uit als ze nog klein zijn.
• Bolrot: De bol wordt zacht en komt niet meer op, in te natte grond. Plant opnieuw op een beter doorlatende plek.
• Slakken: Ze vreten aan het jonge blad in het voorjaar. Raap ze ’s avonds weg.
• Scheve stengels: In te veel schaduw groeien de stengels naar het licht. Geef hem een lichtere plek of zet hem tussen stevige buren.

Het jaar rond

• Maart: Het blad komt op. Compost geven.
• April: De bloemstengels groeien. Letten op slakken.
• Mei: Begin van de bloei. Bijen en hommels op de klokjes.
• Juni: Bloei. De eerste zaaddozen richten zich op.
• Juli: Zaaddozen wegknippen of laten staan. Verdord blad weghalen.
• Augustus: Droge zaadhoofden plukken voor een boeket.
• September: Bollen planten.
• Oktober: Bollen planten. Vers zaad zaaien in een pot.
• November: Laatste bollen planten.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Sieruien zijn echte uien (Allium), familie van ui, look, prei en bieslook, en net als die zijn ze giftig voor honden en katten: alle delen, vooral de bollen, bevatten zwavelverbindingen die de rode bloedcellen beschadigen en bloedarmoede kunnen geven. Katten zijn er gevoeliger voor dan honden, en de klachten (sufheid, bleek tandvlees, rode of bruine urine) komen soms pas na enkele dagen. Ook paarden, schapen en ander vee kunnen er ziek van worden. Al ruiken blad en bol naar ui, ze worden niet als groente gekweekt: eet ze niet en bewaar bloembollen nooit bij de uien in de keuken, want ze zijn niet bedoeld om te eten en kunnen met bestrijdingsmiddelen behandeld zijn. Plant ze niet waar je hond graaft, bewaar losse bollen buiten het bereik van huisdieren en kinderen, en zet een vaas met sieruien niet waar je kat aan de stengels knabbelt. Heeft je hond of kat van een bol of blad gegeten, bel dan je dierenarts, ook als hij nog niets laat merken. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Nectaroscordum betekent ‘nectarknoflook’: de klokjes maken veel nectar, en bijen en hommels hangen eronder om ze leeg te drinken.
• Botanici plaatsten hem lang in een apart geslacht, Nectaroscordum; tegenwoordig rekent men hem meestal weer tot Allium.
• De bloemknoppen zitten eerst samen in een papierachtig vlies, dat openscheurt als de klokjes gaan hangen.