Zeeuws knoopje

Hoe herken je een zeeuws knoopje?

Groeivorm

Losse pol met vertakte, rechtopgaande stengels, 60–90 cm hoog en 40–50 cm breed.

Blad

Handvormig en diep ingesneden in drie tot zeven lobben, met getande rand; donkergroen.

Bloem

Bolle hoofdjes van kleine bloemetjes in een krans van stijve, papierachtige schutblaadjes, 2–4 cm breed; van juni tot augustus.

Kleur

Groenig wit, roze of wijnrood, vaak met groene of roze tipjes aan de schutblaadjes.

Wortels

Een compacte wortelstok; de pol breidt zich langzaam uit.

Bloei: juni–augustus · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: maart en juli

Waarom in je tuin?

• Bloeit wekenlang, van juni tot augustus, en na een snoeibeurt nog eens in de nazomer.
• Een heerlijke snijbloem die lang meegaat in de vaas en ook mooi droogt.
• Bijen en andere insecten zitten graag op de bloemhoofdjes.
• Groeit in zon en halfschaduw, op plekken die niet uitdrogen.
• Volledig winterhard en makkelijk in de border.

Waar staat een zeeuws knoopje graag?

• Zon of halfschaduw; in de volle zon alleen als de grond vochtig blijft.
• Humusrijke leem- of kleigrond die vocht vasthoudt, van licht zuur tot kalkrijk.
• Normaal vochtig tot vochtig: uitdrogen in de zomer verdraagt hij slecht.
• Reken op 40–50 cm tussen de planten; in groepjes komt hij het mooist uit.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal of nat

Grootte

0,7 m hoog, 0,45 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Ooievaarsbek: Lage, blauwe of roze bloemen aan de voet, ook in halfschaduw.
• Vrouwenmantel: Zachtgroen blad en geelgroene bloemetjes als rand.
• Hosta: Groot blad naast de fijne bloemhoofdjes, in dezelfde vochtige grond.
• Vingerhoedskruid: Hoge aren in juni, in dezelfde halfschaduw.

Hoe en wanneer plant je een zeeuws knoopje?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de pot en meng er compost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
4. Hou 40–50 cm afstand en plant in groepjes van drie tot vijf.
5. Geef meteen ruim water, en het eerste jaar opnieuw bij droogte.
6. Mulch rond de voet met bladcompost om het vocht vast te houden.

Verzorgen

Water

Hou de grond vochtig, zeker in droge zomers; bij droogte verbrandt het blad.

Bemesten

In het voorjaar een laag compost rond de voet.

Terugknippen

Na de eerste bloei, meestal in juli, knip je bloemstengels en oud blad terug; dan volgt een tweede bloei.

Uitzaaien

Wil je geen zaailingen, knip dan de uitgebloeide bloemen weg voor ze zaad vormen.

Snijbloemen

Snijd de stelen als de hoofdjes volledig open zijn; ze blijven lang mooi in de vaas.

Tip: Snijd de bloemen voor de vaas als ze volledig open zijn: dan blijven ze lang mooi en kun je ze ook ondersteboven laten drogen.

Wanneer snoei je een zeeuws knoopje?

Snoeimaanden: maart en juli.

Wanneer: Na de eerste bloei, meestal in juli, knip je de pol terug. In maart haal je het oude, verdorde blad weg.

Hoe:

• Knip na de eerste bloei de bloemstengels en het oude blad tot vlak boven de grond terug.
• Geef daarna water en wat compost: binnen enkele weken komen er vers blad en een tweede bloei.
• Knip in maart afgestorven blad en stengels weg, voor de nieuwe scheuten verschijnen.

Let op: Zaailingen van rassen lijken vaak niet op de moederplant. Wil je de kleur zuiver houden, knip dan uitgebloeide bloemen tijdig weg.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In maart–april of in september de pol opgraven, in stukken met wortels en scheuten verdelen en meteen weer planten.

Zaaien

Het zaad heeft een koude periode nodig om te kiemen: zaai vers zaad in de herfst in een pot en laat die buiten overwinteren. Zaailingen van rassen lijken niet altijd op de moederplant.

Hoe komt een zeeuws knoopje de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
• De plant sterft bovengronds af en loopt in maart–april weer uit.
• Een laag compost in de herfst beschermt de wortels en voedt de grond.

Ziektes en plagen

• Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral bij droogte. Geef water, knip aangetast blad weg en knip na de bloei terug.
• Slakken: Vreten aan het jonge blad in het voorjaar. Raap ze ’s avonds weg.
• Verbrand blad: Bruine bladranden bij zon en droogte. Geef water en mulch de grond.
• Te veel zaailingen: Hij zaait zich graag uit. Knip uitgebloeide bloemen weg of wied de zaailingen jong.

Het jaar rond

• Maart: Oud blad wegknippen. Compost geven. Planten of scheuren.
• April: Planten. Letten op slakken.
• Mei: Mulchen. Water geven bij droogte.
• Juni: Begin van de bloei. Bloemen snijden voor de vaas.
• Juli: Bloei. Na de eerste bloei terugknippen.
• Augustus: Tweede bloei begint. Water geven bij droogte.
• September: Nabloei. Planten of scheuren. Vers zaad zaaien.
• Oktober: Planten. Zaaipotten buiten laten staan.
• November: Compost over de pol.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam Zeeuws knoopje verwijst naar de bolle, zilveren en gouden knopen van de Zeeuwse klederdracht.
• De naam Astrantia komt waarschijnlijk van het Latijnse aster, ster, naar de stervormige krans van schutblaadjes.
• Wat eruitziet als één bloem, is eigenlijk een hoofdje van tientallen kleine bloemetjes binnen een krans van schutblaadjes.