Dubbelloof

Hoe herken je een dubbelloof?

Groeivorm

Lage, open rozet van 30–40 cm hoog en tot 50 cm breed, uit een korte, rechtopstaande wortelstok.

Blad

Smal, leerachtig en glanzend donkergroen, diep ingesneden in smalle slippen als de tanden van een kam; uitgespreid tot boogvormig.

Sporenbladeren

Vanaf de zomer staan in het midden rechtopstaande bladeren met heel smalle slippen, met de sporen aan de onderkant. Ze sterven in de loop van de winter af.

Wortels

Een compacte wortelstok met fijne wortels; hij vormt geen uitlopers.

Bloem

Geen: varens bloeien niet en vermeerderen zich met sporen.

Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Het hele jaar groen: ook in de winter blijft de rozet van glanzend blad mooi.
• Een inheemse soort die past in een natuurlijke tuin of een bostuin.
• Groeit graag in de schaduw en op zure grond, waar veel planten het moeilijk hebben.
• Een sierlijk contrast tussen het uitgespreide, kamvormige blad en de rechtopstaande sporenbladeren.
• Blijft compact en woekert niet: geschikt voor kleine tuinen, randen en potten.
• Vrijwel geen werk: één keer per jaar oude bladeren wegknippen volstaat.

Waar staat een dubbelloof graag?

• Halfschaduw tot schaduw; in de volle zon verbrandt het blad en droogt de grond te snel uit.
• Zure, humusrijke grond: zand- of veengrond met veel bladaarde. Kalk verdraagt hij niet.
• Vochtig tot nat, maar niet in stilstaand water; de grond mag nooit helemaal uitdrogen.
• Een beschutte plek onder bomen of struiken, uit de droge wind.
• Reken op 40–50 cm tussen de planten; in groepjes van drie of vijf komt hij het best tot zijn recht.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand of veen

Zuurtegraad

Zuur

Vocht

Normaal of nat

Grootte

0,4 m hoog, 0,5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Rododendron: Dezelfde zure, humusrijke grond; de varen vult de kale voet van de struik.
• Lavendelheide: Een groenblijvende struik voor zure grond, met trossen witte bloemen in het voorjaar.
• Bosanemoon: Een inheemse voorjaarsbloeier die wit tussen de varens bloeit.
• Dalkruid: Een lage, inheemse bodembedekker van zure bossen, met witte bloempjes in mei.
• Struikheide: Aan de zonnigere rand van een heidetuin, op dezelfde zure grond.

Hoe en wanneer plant je een dubbelloof?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond vochtig is en niet bevroren.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er bladaarde of rododendronaarde door.
3. Zet de plant even diep als in de pot: het hart met de jonge, opgerolde bladeren moet net boven de grond blijven.
4. Druk aan en geef meteen een flinke gieter water, liefst regenwater.
5. Leg een laag van 5 cm bladcompost, naaldenstrooisel of fijne schors rond de plant.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar regelmatig gieten bij droogte. Gebruik bij voorkeur regenwater: kalkrijk leidingwater verhoogt de pH.

Bemesten

Niet nodig. Een laag bladcompost in het voorjaar geeft genoeg voeding.

Mulchen

Laat afgevallen bladeren van bomen rond de varen liggen of strooi elk voorjaar wat bladaarde of naaldenstrooisel.

Oude bladeren

Knip in maart beschadigde of bruine bladeren aan de voet weg, voor de nieuwe bladeren zich ontrollen.

Verplanten

Kan in het voorjaar of de herfst met een flinke kluit; hij slaat dan snel weer aan.

Tip: Giet in droge zomers met regenwater en mulch met naaldenstrooisel of bladaarde: zo blijft de grond zuur en vochtig, en het blad mooi groen.

Wanneer snoei je een dubbelloof?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart, net voor de nieuwe bladeren zich ontrollen. Een echte snoei is niet nodig: je ruimt alleen oud blad op.

Hoe:

• Knip bruine, kapotte of platgedrukte bladeren vlak bij de voet weg.
• Laat gezonde groene bladeren staan: ze blijven nog een seizoen mooi en beschermen het hart.
• Haal de afgestorven sporenbladeren van vorig jaar weg.
• Pas op voor de opgerolde jonge bladeren in het hart: die breken makkelijk af.

Let op: Knip nooit de hele plant in één keer kaal en blijf van het hart af: daar komen de nieuwe bladeren uit.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In april een oudere pol met meerdere harten uitgraven en met een spade of mes verdelen in stukken met elk een hart en wortels. Meteen terugplanten en goed water geven.

Sporen

In de late zomer of de herfst rijpe sporenbladeren in een papieren zak laten drogen. Strooi de sporen op vochtige, zure zaaigrond, dek af met glas of plastic en zet het bakje licht, maar niet in de zon. Na enkele maanden verschijnt een groen laagje; de jonge varens volgen later.

Hoe komt een dubbelloof de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −25 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Het blad blijft in de winter groen; laat ook verkleurde bladeren tot maart staan, want ze beschermen het hart.
• Een laag afgevallen bladeren rond de voet houdt de grond vochtig en beschermt tegen strenge vorst.
• In een pot: zet hem in een beschutte hoek en geef af en toe water als het niet vriest, want ook in de winter mag de kluit niet uitdrogen.

Ziektes en plagen

• Bruine bladranden: Teken van droogte, felle zon of droge wind. Geef water, mulch en kies een schaduwrijkere plek.
• Gele bladeren: Vaak een teken van kalk in de grond of in het gietwater. Giet met regenwater en mulch met zure bladaarde of naaldenstrooisel.
• Trage groei: Op schrale, droge zandgrond blijft hij klein. Werk elk jaar bladcompost in de bovenlaag.
• Taxuskever: In potten vreten de larven aan de wortels: de plant verwelkt zonder duidelijke reden. Aaltjes tegen de larven helpen, in het voorjaar of eind van de zomer.

Het jaar rond

• Maart: Oude en bruine bladeren aan de voet wegknippen. Bladcompost strooien. Planten.
• April: De nieuwe bladeren ontrollen zich. Planten of scheuren.
• Mei: Planten. Water geven bij droogte.
• Juni: De eerste sporenbladeren verschijnen in het midden.
• Juli: Water geven bij droogte, liefst met regenwater.
• Augustus: Rijpe sporen verzamelen om te zaaien.
• September: Planten. Rijpe sporen verzamelen en zaaien.
• Oktober: Planten. Afgevallen bladeren rond de voet laten liggen.
• December: Rust. Het groene blad siert de wintertuin.

Wist je dat?

• De naam dubbelloof verwijst naar de twee soorten bladeren: uitgespreide, onvruchtbare bladeren en rechtopstaande sporenbladeren.
• Hij groeit ook in het wild aan de westkust van Noord-Amerika, waar hij ‘deer fern’ heet.
• Botanici plaatsen hem tegenwoordig vaak in een eigen geslacht, als Struthiopteris spicant.