Blauw parelzaad

Hoe herken je een blauw parelzaad?

Groeivorm

Rechtopstaande bloeistengels van 20–30 cm en lange, liggende uitlopers die aan de top wortelen; één plant beslaat al snel 60 cm.

Blad

Lancetvormig, donkergroen en ruw behaard.

Bloem

Trechtervormige bloemen van zo’n 1,5 cm, eerst purperrood en daarna diep gentiaanblauw, in april–juni.

Vrucht

Harde, glanzend witte nootjes die op porseleinen pareltjes lijken.

Wortels

Een korte wortelstok; nieuwe planten groeien uit de wortelende uitlopers.

Bloei: april–juni · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: juni–juli

Waarom in je tuin?

• Diepblauwe bloemen in april–juni, een zeldzame kleur onder struiken en aan bosranden.
• Een snelle, dichte bodembedekker voor kalkrijke grond, in zon of halfschaduw.
• Bijen en hommels bezoeken de bloemen graag.
• Eens gevestigd verdraagt hij ook de drogere grond onder heesters.
• De harde, glanzend witte zaadjes zijn een mooi detail in de zomer.

Waar staat een blauw parelzaad graag?

• Zon tot halfschaduw; onder struiken en aan een bosrand voelt hij zich prima.
• Leem- of kleigrond, neutraal tot kalkrijk.
• Matig droog tot normaal vochtig; geen natte grond.
• Ideaal onder heesters, aan een bosrand, op een talud of in een halfwilde tuin, waar hij ruimte heeft om uit te breiden.
• Plant op 40–50 cm afstand, zo’n 3–4 planten per m².

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Leem of klei

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,3 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Sering: Bloeit tegelijk en houdt van dezelfde kalkrijke grond.
• Amandelwolfsmelk: Limoengroene bloemen naast het diepe blauw, ook in de halfschaduw.
• Stinkend nieskruid: Wintergroen, stevig blad als vaste structuur in het tapijt.
• Gelderse roos: Een inheemse struik met witte bloemen in mei, waaronder het blauwe tapijt mooi uitkomt.

Hoe en wanneer plant je een blauw parelzaad?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Verwijder wortelonkruid en meng wat compost door de grond.
3. Graaf een plantgat iets groter dan de pot.
4. Zet de plant even diep als in de pot, op 40–50 cm afstand.
5. Geef goed water en houd de grond de eerste weken vochtig.
6. Mulch met bladcompost; de uitlopers wortelen daar makkelijk in.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte. Daarna enkel tijdens lange droge periodes.

Bemesten

Niet nodig; een laagje bladcompost in het voorjaar volstaat.

In toom houden

Knip of steek uitlopers die te ver gaan meteen weg.

Wieden

Wied het eerste jaar geregeld, tot het tapijt gesloten is.

Opruimen

Haal in maart dode stengels en lelijk blad weg.

Tip: Plant hem onder struiken of op een talud waar hij vrij mag uitbreiden, en knip na de bloei de lange uitlopers in: zo blijft het tapijt dicht en worden zijn buren gespaard.

Wanneer snoei je een blauw parelzaad?

Snoeimaanden: juni–juli.

Wanneer: Na de bloei, in juni–juli, knip je de uitgebloeide stengels en te lange uitlopers terug. In maart ruim je dode stengels op.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide bloemstengels terug tot net boven het blad.
• Kort uitlopers in die te ver gaan of over andere planten groeien; gewortelde stukken kun je oppotten of weggeven.
• Haal in maart dode stengels en oud blad weg, zodat het nieuwe blad ruimte heeft.

Let op: Hij verspreidt zich snel met wortelende uitlopers en kan kleinere planten overgroeien: geef hem een plek waar hij mag uitbreiden.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Gewortelde uitlopers

Uitlopers wortelen vanzelf. Steek in maart–april of in september een geworteld plantje los en plant het meteen op zijn nieuwe plek.

Zaaien

Het harde zaad in de herfst in een pot zaaien en buiten laten staan; kiemen verloopt vaak traag en onregelmatig.

Hoe komt een blauw parelzaad de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
• In de winter kan een deel van het blad bruin worden; in het voorjaar loopt hij weer uit.
• In een pot: zet hem tegen een muur en laat de grond niet uitdrogen of doorweken.

Ziektes en plagen

• Woekeren: Uitlopers overgroeien buurplanten. Knip ze geregeld terug en zet eventueel een randje in de grond.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad in droge zomers. Water geven bij droogte en aangetaste stengels wegknippen.
• Kale plekken: In diepe, droge schaduw wordt het tapijt dun. Geef compost en water, en pin uitlopers vast op de kale plekken.
• Slakken: Vreten in het voorjaar aan het jonge blad. ’s Avonds rapen.

Het jaar rond

• Maart: Dode stengels opruimen. Planten. Compost geven.
• April: Begin van de bloei. Planten. Gewortelde uitlopers verplanten.
• Mei: Volle bloei, bezocht door bijen.
• Juni: Einde van de bloei. Uitgebloeide stengels en te lange uitlopers knippen.
• Juli: Uitlopers in toom houden. Water geven bij droogte.
• Augustus: Water geven bij langdurige droogte.
• September: Planten. Gewortelde uitlopers losmaken en verplanten.
• Oktober: Planten. Zaad buiten in een pot zaaien.
• November: Bladcompost rond de planten.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Zoals bij veel ruwbladigen, waaronder longkruid, verkleuren de bloemen van purperrood naar blauw naarmate ze ouder worden.
• Zijn oude geslachtsnaam Lithospermum betekent ‘steenzaad’, naar de keiharde, witte zaadjes.
• In Groot-Brittannië is hij in het wild zeldzaam en komt hij maar op enkele plaatsen voor.