Stijve zegge

Hoe herken je een stijve zegge?

Groeivorm

Dichte, rechtopgaande pol van ongeveer 70 cm hoog en 50 cm breed; in de natuur groeien oude pollen uit tot bulten.

Blad

Smal, stijf rechtop met overhangende toppen; grijsgroen bij de wilde soort, goudgeel met een smalle groene rand bij ‘Aurea’.

Bloem

In april en mei bruine aren op driekantige stengels: bovenaan de mannelijke, daaronder de vrouwelijke.

Zaad

Kleine nootjes in de vrouwelijke aren; op natte grond zaait hij zich soms uit.

Wortels

Een dichte pol met korte wortelstokken, zonder lange uitlopers.

Bloei: april–mei · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Een inheemse plant voor de vijverrand, de moeraszone of een natte tuinhoek.
• ‘Aurea’ is een van de felste goudgele bladplanten voor natte grond, van april tot in de zomer.
• De pollen geven kikkers, salamanders en insecten een schuilplaats aan de waterkant.
• Libellenlarven klimmen langs de stengels uit het water om te vervellen tot libel.
• Hij woekert niet: een nette pol die op zijn plek blijft, ook in een kleine vijver.
• Verdraagt natte voeten, waar veel andere planten wegrotten.

Waar staat een stijve zegge graag?

• Zon of halfschaduw; ‘Aurea’ kleurt het mooist geel in de zon, op voorwaarde dat de grond nat blijft.
• Leem, klei of venige grond, zuur tot kalkrijk.
• Nat tot zeer vochtig: in de moeraszone of in ondiep water, tot ongeveer 10 cm onder het wateroppervlak.
• Ook mogelijk in een border die nooit uitdroogt, maar niet op droge zandgrond.
• Reken op 40–50 cm tussen de planten.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Leem, klei of veen

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Nat

Grootte

0,7 m hoog, 0,5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Dotterbloem: Gele bloemen in april aan dezelfde vijverrand.
• Zwanenbloem: Roze bloemschermen in de zomer in ondiep water.
• Moerasvergeet-mij-nietje: Kleine blauwe bloempjes aan de voet, in de moeraszone.
• Koninginnenkruid: Roze bloemschermen in de nazomer, een vlinderplant voor natte grond.
• Grote kattenstaart: Paarse bloeiaren in de zomer, geliefd bij bijen.

Hoe en wanneer plant je een stijve zegge?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober.
2. In de vijver: zet hem in een vijvermand met zware, voedselarme grond of klei, zonder potgrond of mest.
3. Dek de grond af met een laag grind, zodat de aarde niet uitspoelt en vissen er niet in wroeten.
4. Zet de mand in de moeraszone of op een plantplank, met de voet van de plant 0–10 cm onder water.
5. In de border: plant op natte grond, even diep als in de pot en op 40–50 cm afstand, en geef meteen veel water.

Verzorgen

Water

Houd de grond altijd nat; in een border bij droogte flink water geven. Vul het vijverpeil in de zomer bij met regenwater.

Bemesten

Niet nodig, zeker niet in de vijver: mest geeft algen.

Terugknippen

Knip in maart het oude, afgestorven blad tot 5–10 cm boven de grond terug, voor het nieuwe blad uitloopt.

Verjongen

Om de paar jaar scheuren als de pol te groot wordt of in het midden kaal is.

Opruimen

Haal afgestorven blad uit het water, zodat het daar niet ligt te rotten.

Tip: Plant ‘Aurea’ in de zon aan de vijverrand, waar de grond nooit uitdroogt: daar is het blad het felst goudgeel en licht het op tegen het donkere water.

Wanneer snoei je een stijve zegge?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: Knip het afgestorven blad in maart terug, net voor het nieuwe blad verschijnt.

Hoe:

• Knip het oude blad met een snoeischaar of heggenschaar tot 5–10 cm boven de grond af.
• Knip voorzichtig rond de jonge scheuten, die al vroeg verschijnen.
• Laat het oude blad de hele winter staan: het beschermt het hart en geeft kleine dieren een schuilplaats.
• Haal afgeknipt blad uit het water en leg het op de composthoop.

Let op: Draag handschoenen: de bladranden zijn ruw en kunnen in je handen snijden.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In april–mei een pol opgraven of uit de vijvermand halen en met een scherp mes of een spade in stukken met wortels en scheuten verdelen; meteen herplanten.

Zaaien

Zaai rijp zaad van de wilde soort in de herfst of het voorjaar in een pot met natte grond die in een schaal water staat. ‘Aurea’ vermeerder je door te scheuren.

Hoe komt een stijve zegge de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: ook in de vijver geen bescherming nodig.
• Het blad sterft af en kleurt strogeel; laat het staan tot maart.
• Een vijvermand mag gewoon in het water blijven staan, ook als het bevriest.

Ziektes en plagen

• Bruine bladtoppen: Een teken van droogte. Houd de grond altijd nat.
• Groen blad bij ‘Aurea’: In te veel schaduw verliest het blad zijn goudgele kleur. Geef hem meer zon.
• Verbrand blad: ‘Aurea’ in volle zon op te droge grond krijgt bruine vlekken. Houd de grond nat of geef wat middagschaduw.
• Te groot voor de mand: De pol duwt na enkele jaren de vijvermand vol. Haal hem uit het water en scheur hem.

Het jaar rond

• Maart: Oud blad terugknippen tot 5–10 cm.
• April: Bloei: bruine aren. Planten of scheuren.
• Mei: Bloei. Planten in de vijver.
• Juni: Goudgeel blad. Waterpeil controleren.
• Juli: Vijver bijvullen met regenwater. Water geven in een border.
• Augustus: Water geven bij droogte.
• September: Planten.
• Oktober: Planten. Afgevallen blad uit de vijver halen.
• November: Het blad sterft af. Laten staan.
• December: Rust. Oud blad laten staan als winterbescherming.

Wist je dat?

• In de natuur groeien oude pollen van stijve zegge uit tot hoge bulten die boven het water uitsteken.
• De mannelijke en vrouwelijke bloemen zitten in aparte aren op dezelfde stengel: bovenaan de mannelijke, eronder de vrouwelijke.
• Het ras ‘Aurea’ heet in het Engels Bowles’ golden sedge, naar de Engelse tuinman E. A. Bowles.