Grote kattenstaart

Hoe herken je een grote kattenstaart?

Groeivorm

Rechtopstaande pol van 1–1,2 m hoog en ongeveer 60 cm breed, met kantige stengels.

Blad

Smal, lancetvormig en ongesteeld, tegenoverstaand of per drie; in de herfst soms rood verkleurend.

Bloem

Lange, slanke aren met talrijke bloemen met gekreukte kroonblaadjes, van juni tot september.

Kleur

Magentaroze tot paarsroze; rassen ook in zachtroze of dieper rood-roze.

Wortels

Een stevige, houtige wortelstok die met de jaren groter wordt maar niet woekert.

Bloei: juni–september · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: februari

Waarom in je tuin?

• Lange bloei van juni tot september, met opvallende roze aren.
• Een bijenmagneet en ook geliefd bij vlinders en hommels.
• Inheems: past in een natuurlijke tuin en bij een vijver of wadi.
• Groeit op natte plekken waar weinig andere bloeiers het goed doen.
• De stengels blijven in de winter staan en geven insecten een schuilplaats.

Waar staat een grote kattenstaart graag?

• Zon of halfschaduw; in de volle zon bloeit hij het rijkst.
• Elke grond is goed: zand, leem, klei of veen, zuur tot kalkrijk.
• Natte grond: aan de vijverrand, in een moerasje, een wadi of een border die nooit uitdroogt. Hij verdraagt ook heel ondiep water.
• Plant op 50–60 cm afstand, 3–4 planten per m².

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem, klei of veen

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Nat

Grootte

1,2 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Gele lis: Gele bloemen in mei–juni en zwaardvormig blad aan dezelfde natte oever.
• Moerasspirea: Romige, geurende pluimen in de zomer, ook inheems en van natte grond.
• Koninginnekruid: Oudroze schermen in de nazomer, een tweede vlindermagneet.
• Grote wederik: Gele bloemtrossen als contrast met de roze aren.
• Siergrassen: Een rustige, groene achtergrond voor de felle kleur.

Hoe en wanneer plant je een grote kattenstaart?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit; in schrale zandgrond meng je er wat compost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
4. Geef meteen veel water en houd de grond de eerste maanden nat.
5. Aan de vijver: plant in de natte oeverzone of in een plantenmand met zware grond, met de voet hoogstens enkele centimeters onder water.

Verzorgen

Water

De grond mag nooit uitdrogen. In een gewone border moet je in droge zomers flink water geven.

Bemesten

Niet nodig. Aan een vijver zeker niet bemesten: dat geeft algen.

Uitgebloeide aren

Knip ze in september weg als je niet wil dat hij zich uitzaait.

Steun

Meestal niet nodig. Op een winderige plek kun je de pol met wat stokken en touw bijeenhouden.

Delen

Om de 4–5 jaar, als de pol te groot wordt of in het midden minder bloeit.

Tip: Laat de stengels de hele winter staan en knip ze pas eind februari af. Wil je geen zaailingen, knip dan in september de uitgebloeide aren weg.

Wanneer snoei je een grote kattenstaart?

Snoeimaanden: februari.

Wanneer: Eind februari, net voor de nieuwe scheuten verschijnen. Laat de stengels de hele winter staan.

Hoe:

• Knip alle oude stengels af tot net boven de grond.
• Laat ze tot dan staan: holle stengels zijn een schuilplaats voor overwinterende insecten.
• Wil je geen zaailingen, knip dan in september de uitgebloeide aren af.
• Geknakte of zieke stengels mag je in de zomer gewoon aan de voet wegknippen.

Let op: Hij zaait zich uit in natte grond. Knip de aren tijdig weg als je dat niet wil, en wied zaailingen als ze nog klein zijn.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In maart–april of in september: steek de pol met een scherpe spade in stukken. Oude pollen hebben een houtige voet en zijn lastig te delen; jonge pollen gaan makkelijker.

Stekken

In april–mei: stekken van jonge scheuten aan de voet, in natte stekgrond. Ze wortelen vlot.

Zaaien

In het voorjaar op natte grond; hij kiemt makkelijk en zaait zich ook vanzelf uit. Rassen komen niet zuiver terug.

Hoe komt een grote kattenstaart de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: bescherming is niet nodig.
• De plant sterft boven de grond af en loopt in het voorjaar weer uit.
• Laat de stengels staan tot eind februari: ze zijn een winterkwartier voor insecten en geven structuur.

Ziektes en plagen

• Droogte: In droge grond blijft hij klein, bloeit hij slecht en verkleuren de bladeren. Verplant naar een nattere plek of geef geregeld water.
• Bladkevers: Kleine kevertjes en larven vreten gaatjes in de bladeren. Meestal doen ze weinig schade; knip zwaar aangetaste stengels weg.
• Bladluis: Op jonge scheuten in het voorjaar. Lieveheersbeestjes ruimen ze meestal op; anders afspuiten met water.
• Te veel zaailingen: In natte grond kiemen veel jonge plantjes. Knip de aren na de bloei weg en wied zaailingen vroeg.

Het jaar rond

• Februari: Oude stengels eind februari afknippen.
• Maart: Planten en delen.
• April: Stekken nemen van jonge scheuten. Letten op bladluis.
• Mei: Planten. Grond nat houden als het droog is.
• Juni: Eerste bloei. Grond nat houden.
• Juli: Volle bloei. Bijen en vlinders.
• Augustus: Bloei. Water geven als de grond uitdroogt.
• September: Uitgebloeide aren knippen tegen uitzaaien. Planten of delen.
• Oktober: Planten. Stengels laten staan.
• December: Rust. De stengels blijven staan voor insecten.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• Grote kattenstaart heeft drie soorten bloemen, met een korte, middellange of lange stijl. Charles Darwin bestudeerde dat verschijnsel uitgebreid.
• Een wilde bij, de kattenstaartdikpoot (Melitta nigricans), verzamelt haar stuifmeel bijna alleen op deze plant.
• In Europa is hij inheems, maar in Noord-Amerika is hij een beruchte invasieve plant die hele moerassen overwoekert.